Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
без русского текстаЭСФИР | КНИГА ЕСФИРЬ |
4 Глава | Глава 4 |
| 1 Кунам Мардохей тидын нерген пален налын, тудо вургемжым кушкедын, чоштыра вургемым чиен да вуйышкыжо ломыжым шавен. Вара, кугу йӱкын шортын, ола мучко каен – [нимогай титак деч посна улшо калыкым пытарат!]. | 1Когда Мардохей узнал все, что делалось, разодрал одежды свои и возложил на себя вретище и пепел, и вышел на средину города и взывал с воплем великим и горьким. |
| 2 Тудо кугыжан капка деке толын [да чарнен шогалын], вет тушко чоштыра вургеман [да ломыж ӱпан] пураш ок лий улмаш. | 2И дошел до царских ворот; так как нельзя было входить в царские ворота во вретище. |
| 3 Кугыжан кӱштымашыже да пунчалже кушко гына миен шуын, чыла кундемыште иудей-влакым кугу ойго авалтен. Нуно пӱтым кученыт, кугу йӱкын магырен шортыныт. Шукышт, чоштыра вургемым чиен, ломыжышто киеныт. | 3Равно и во всякой области и месте, куда только доходило повеление царя и указ его, было большое сетование у Иудеев, и пост, и плач, и вопль; вретище и пепел служили постелью для многих. |
| 4 Есфирьын ӱдырамаш тарзыж ден евнухшо-влак толыныт да тудлан тидын нерген каласкаленыт. Есфирь чот тургыжланаш тӱҥалын. Тудо Мардохейлан чоштыра вургемжым алмаштен чияшыже вес вургемым колтен. Но тудыжо вургемым налын огыл. | 4И пришли служанки Есфири и евнухи ее и рассказали ей, и сильно встревожилась царица. И послала одежды, чтобы Мардохей надел их и снял с себя вретище свое. Но он не принял. |
| 5 Тунам Есфирь шкеж деке Гафахым ӱжыктен да Мардохей деке умылаш колтен: молан тыге, мо лийын? Гафахше кугыжан евнухшо-влак кокла гыч иктыже лийын, тудым Есфирьлан служитлаш шогалтеныт улмаш. | 5Тогда позвала Есфирь Гафаха, одного из евнухов царя, которого он приставил к ней, и послала его к Мардохею узнать: что это и отчего это? |
| 6 Гафах кугыжан капкаже ончылно улшо ола площадьыш Мардохей деке каен. | 6И пошел Гафах к Мардохею на городскую площадь, которая пред царскими воротами. |
| 7 Мардохей Гафахлан тудын дене мо лиймым радамлын каласкален пуэн. Иудей-влакым пытарашлан кугыжан казнашке Аман мыняр шийым пуаш сӧрен – тидымат ойлен. | 7И рассказал ему Мардохей обо всем, что с ним случилось, и об определенном числе серебра, которое обещал Аман отвесить в казну царскую за Иудеев, чтобы истребить их; |
| 8 Мардохей иудей-влакым пытарыме нерген Суза олаште возен налме пунчалым Гафахлан кучыктен. Тиде пунчалым тудо Есфирьлан ончыкташ да тудлан чыла каласкален пуаш йодын. Тыгак Есфирь кугыжа дек кайыже да шке иудей калыкше верч сӧрвален йодшо манын кӱштен: [«Шарналте ондак илыме жапетым, кунам тый мый денем тыглай еҥ семын иленат да мый тыйым ончен куштенам. Кугыжа деч вара кокымшо шогышо Аман мыланна колымашым кычалеш. Господьым сӧрвале да мемнан нерген кугыжалан ойло, мемнам колымаш деч утаре».] | 8и вручил ему список с указа, обнародованного в Сузах, об истреблении их, чтобы показать Есфири и дать ей знать обо всем; притом наказывал ей, чтобы она пошла к царю и молила его о помиловании и просила его за народ свой. |
| 9 Гафах пӧртылын да Есфирьлан Мардохейын мутшым каласкален. | 9И пришел Гафах и пересказал Есфири слова Мардохея. |
| 10 Есфирь Гафахым уэш Мардохей деке колтен да тыге каласаш кӱштен: | 10И сказала Есфирь Гафаху и послала его сказать Мардохею: |
| 11 «Кугыжан тарзыже-влак да элын чыла кундемысе калык-влак палат: кӧ кугыжа деке кӧргӧ кудывечыш ӱжде пура, тиде кеч пӧръеҥ але ӱдырамаш лийже, ик закон – тыгайым колымаш вуча. Тудо гына илыше кодеш, кӧн могырыш кугыжа шкенжын шӧртньӧ тояжым шуялта. А мыйым кугыжа ынде кумло кече шкеж деке ӱжын огыл». | 11все служащие при царе и народы в областях царских знают, что всякому, и мужчине и женщине, кто войдет к царю во внутренний двор, не быв позван, один суд–смерть; только тот, к кому прострет царь свой золотой скипетр, останется жив. А я не звана к царю вот уже тридцать дней. |
| 12 Есфирьын мутшым Мардохейлан намиен шуктеныт. | 12И пересказали Мардохею слова Есфири. |
| 13 Мардохей Есфирьлан тыгай вашмутым колтен: «Кугыжан пӧртыштӧ улмет дене пӱтынь иудей калык гыч тый шкетын гына утлен кодат манын ит шоно. | 13И сказал Мардохей в ответ Есфири: не думай, что ты одна спасешься в доме царском из всех Иудеев. |
| 14 Тыгай саманыште шып лият гын, иудей-влаклан эрык ден утаралтмаш вес могырым толеш, а тый да ачатын уло тукымжо пытеда. Кӧ пала, кугыжанвате кӱкшытыш тый ала лач тиде жаплан шуынат?» | 14Если ты промолчишь в это время, то свобода и избавление придет для Иудеев из другого места, а ты и дом отца твоего погибнете. И кто знает, не для такого ли времени ты и достигла достоинства царского? |
| 15 Есфирь Мардохейлан тыге каласаш кӱштен: | 15И сказала Есфирь в ответ Мардохею: |
| 16 «Тарване, Суза олаште иудей-влакым иквереш чумыро. Кум кече мучко, кечывалымат, йӱдымат, мыйын верч пӱтым кучыза: ида коч, ида йӱ. Мыят ӱдырамаш тарзем-влак дене пырля пӱтым кучаш тӱҥалам. Тиде закон ваштареш гынат, вара мый кугыжа деке каем. Колаш логалеш гын, колем». | 16пойди, собери всех Иудеев, находящихся в Сузах, и поститесь ради меня, и не ешьте и не пейте три дня, ни днем, ни ночью, и я с служанками моими буду также поститься и потом пойду к царю, хотя это против закона, и если погибнуть–погибну. |
| 17 Мардохей каен да чылажымат Есфирьын кӱштымыж семын ыштен. [Господьын чыла пашажым шарналтен, тудо Господьлан кумалын, тыге ойлен: «Господь, Господь, Чылакучышо Кугыжа! Чылажат Тыйын кидыштет, да кунам Тый Израильым утарынет, ваштарешет нигӧ шоген ок керт. Тый кавам, мландым да кава йымалне чыла ӧрыктарышым ыштенат. Тый чылаштын Господьышт улат, да Тыланет, Господьлан, торешланыше нигӧ уке. Тый чыла палет. Шкенжым кӱшкӧ шындыше тиде Аманлан мый вуем савен омыл. Тый тидымат палет, Господь – мый тидым кугешнен, шкем кӱшкӧ шынден да чапланаш шонен огыл ыштенам. Израильым утарышаш верч мый тудын йолжымат уло кумылын шупшал пытарем ыле. Айдемым Юмо деч утларак чапландараш огыл да, Господь, Тый дечет молылан кумалаш огыл манын, мый тидым ыштенам. Тидым мый шкем кӱшкӧ шынден ом ыште ыле. Господь Юмо, Кугыжа, Авраамын Юмыжо! Чаманен нал кызыт шке калыкетым, вет мемнам пушташ шонат, тӱҥалтыш гычак Шкаланет налме калыкетым пытараш шонат. Египет мланде гыч Шкаланет утарыме калыкетым кӱлдымыш ит лук. Кол мыйын кумалмем, шке калыкет дек поро лий да мемнан ойгынам куаныш савыре. Господь, тек ме илена да Тыйын лӱметым моктена! Господь, Тыйым чапландарыше-влакым ит пытаре». Чыла израильтян-влакат уло кертмышт дене полышым йодын кумалыныт, вет нуно колымашын лишеммыжым ужыныт. Кугыжанвате Есфирят, кугу ойго дене авалталтын, Господь ончыко толын, чапле вургемжым кудашын да ойгырен шортмо годым чийыме вургемым чиен. Шергакан тамлыпуш-влак олмеш тудо вуйышкыжо ломыж ден пуракым шавен, шке капшым улныктарен. Ондак веселитлымыж годым шкенжым сӧрастарыме верлам кызыт тудо шалатен колтымо ӱпшӧ дене петырен да Израильын Господь Юмыжлан тыге ойлен кумалын: «Мыйын Господем! Тый икте мемнан Кугыжана улат. Полшо мыланем, вет ойго мыйын воктенемак, да мый шкет улам, Тый дечет моло мылам полшышо уке. Господь, мый шочмем годсекак ачамын тукымжо деч колынам: курымешлан Тыйын калыкет лияш манын, Тый, Господь, чыла калык кокла гыч шкаланет Израильым, кугезе коча-влак кокла гыч мемнан кугезына-влакым ойырен налынат да нунылан мом ойлыметым чыла шуктенат. Но кызыт ме Тыйын ончылнет сулыкыш пуренна, тушманна-влакын юмыштым чапландаренна, садлан Тый мемнам нунын кидыш пуэнат. Тый чын ыштыше улат, Господь! А кызыт тушманна-влаклан кул улмына ок сите. Шке кидыштым шояк юмыштын кидышкышт пыштен, нуно Тыйын кӱштымашет-влакым укеш лукнешт, Тыйын калыкетым пытарынешт, Тыйым моктышо-влакын умшаштым петырынешт, храм ден жертвенникетын чапыштым йӧртынешт. Нуно вес юмо-влакым мокташлан калык-влакын умшаштым почнешт, айдеме кугыжам курымеш чапландарыктынешт. Господь, шке кугыжан тоятым полган юмо-влаклан ит пу, тек мемнан камвочмылан нуно огыт куане. Шонен пыштымыштым шке ӱмбакыштак савыре, мемнан ваштареш шогышо еҥым намысыш пурто. Господь, шарналте мемнам да тиде орлыкан жапыште мыланна Шкендым палдаре, мылам лӱддымылыкым пу. Юмо-влакын Кугыжаже да чыла тӧра-влакын Озаже! Тиде лев ончылно каласышаш кӱлеш шомакым мыйын умшашкем пыште да тудын шӱмыштыжӧ мемнам поктылшо деке ужмышудымашым шочыкто – тек Аман шкежат, тудын велне улшо-влакат пытат. А мемнам Тый шке кидет дене утаре да мыланем полшо, вет мый шкет улам, Тый дечет моло, Господь, мылам полшышо уке. Тый чыла шинчет, Тый палет: закондымо-влакын пуымо чапыштым мыйын ужмем ок шу, пӱчдымӧ ден йот тукым еҥ-влакын вакшышышт деч мый йырнем. Мыланем мом ышташ логалеш, Тый палет. Калык ончыко лекмем годым вуйыштем улшо кучемвий пале дечат мый лавыран лапчык деч йырныме семын йырнем, шкет кодмем годым тудым ом упшал. Мый, Тыйын тарзет, Аманын пуымо чесшым кочкын омыл, кугыжан сийжым кугуэш шынден омыл, шояк юмылан кондымо арака надырым йӱын омыл. Авраамын Господь Юмыжо! Мый, Тыйын тарзет, пӱрымашем вашталтме кече гыч таче кече марте Тый дечет молылан нимоланат куанен омыл. Чыла деч куатан Юмем! Кол ӱшаным йомдарыше-влакын йӱкыштым, осалым шонышо-влакын кидышт деч мемнам сакле, чыла лӱдыкшӧ деч мыйым утаре!»] | 17И пошел Мардохей и сделал, как приказала ему Есфирь. |
Глава 4