Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
без русского текстаКУГЫЖАНЫШ-ВЛАКЫН НЫЛЫМШЕ КНИГАШТ | ЧЕТВЕРТАЯ КНИГА ЦАРСТВ |
17 Глава | Глава 17 |
| 1 Иуда кугыжа Ахазын латкокымшо ий вуйлатымыж годым Самарийыште Израильын кугыжажлан Осий, Эла эрге, шогалын да индеш ий кугыжаланен. | 1В двенадцатый год Ахаза, царя Иудейского, воцарился Осия, сын Илы, в Самарии над Израилем и царствовал девять лет. |
| 2 Тудо Господь шинча ончылно шуко осал пашам ыштен, но тудын деч ончыч лийше Израиль кугыжа-шамыч семынак огыл. | 2И делал он неугодное в очах Господних, но не так, как цари Израильские, которые были прежде него. |
| 3 Тудын ӱмбак Ассирий кугыжа Салманассар сар дене толын. Осий тудын кидше йымак логалын да Салманассарлан йозакым тӱлен илен. | 3Против него выступил Салманассар, царь Ассирийский, и сделался Осия подвластным ему и давал ему дань. |
| 4 Но вара Ассирий кугыжа Осийын ондалкалымыжым шекланен: тудыжо Сигор деке, Египет кугыжа деке, шке еҥже-влакым колтылын да Ассирий кугыжалан йозакым кажне ийын тӱлен огыл. Ассирий кугыжа тудым кучен да казаматыш петырен. | 4И заметил царь Ассирийский в Осии измену, так как он посылал послов к Сигору, царю Египетскому, и не доставлял дани царю Ассирийскому каждый год; и взял его царь Ассирийский под стражу, и заключил его в дом темничный. |
| 5 Ассирий кугыжа пӱтынь Израильыш керылт пурен. Самарий ола дек толмеке, тудым кум ий авырымаште кучен. | 5И пошел царь Ассирийский на всю землю, и приступил к Самарии, и держал ее в осаде три года. |
| 6 Осийын индешымше ий кугыжаланымыж годым Ассирий кугыжа Самарийым сеҥен налын. Тудо израильтян-влакым Ассирийыш наҥгаен, нуным Халахыште да Гозанысе Хавор эҥер воктене, тыгак Мидийысе олалаште вераҥден. | 6В девятый год Осии взял царь Ассирийский Самарию, и переселил Израильтян в Ассирию, и поселил их в Халахе и в Хаворе, при реке Гозан, и в городах Мидийских. |
| 7 Вет израиль эрге-шамыч нуным Египет мланде гыч, Египет кугыжа фараонын кидше йымач, лукшо Господь Юмышт ончылно сулыкыш пуреныт. Нуно вес юмо-влаклан кумалаш, | 7Когда стали грешить сыны Израилевы пред Господом Богом своим, Который вывел их из земли Египетской, из-под руки фараона, царя Египетского, и стали чтить богов иных, |
| 8 Господьын нунын ончыч поктен колтымо калык-шамычын да Израиль кугыжа-влакын йӱлаштым шукташ тӱҥалыныт. | 8и стали поступать по обычаям народов, которых прогнал Господь от лица сынов Израилевых, и по обычаям царей Израильских, как поступали они; |
| 9 Израиль эрге-шамыч шке йӧрдымӧ пашашт дене Господь Юмышт ваштареш сулыкым ыштеныт. Нуно чыла олаште – орол башнян ола гыч чоткыдемдыме ола марте – кӱкшака-влак ӱмбалне шкаланышт кумалме верлам чоҥеныт. | 9и стали делать сыны Израилевы дела неугодные Господу Богу своему, и построили себе высоты во всех городах своих, начиная от сторожевой башни до укрепленного города, |
| 10 Нуно кажне кӱкшакаште да ӱмылан пушеҥге йымалне онакӱ ден Ашера меҥге-влакым шогалтеныт, | 10и поставили у себя статуи и изображения Астарт на всяком высоком холме и под всяким тенистым деревом, |
| 11 чыла кӱкшакасе кумалме верлаште Господьын нунын ончыч поктен колтымо калык-шамыч семын тӱтыртышым йӱлалтеныт. Нуно шке осал пашашт дене Господьым шыдештареныт. | 11и стали там совершать курения на всех высотах, подобно народам, которых изгнал от них Господь, и делали худые дела, прогневляющие Господа, |
| 12 Господь нунылан «шояк юмо-влаклан ида кумал» манын гынат, нуно садак тидым ыштен шогеныт. | 12и служили идолам, о которых говорил им Господь: `не делайте сего'; |
| 13 Господь шке пророкшо-влак ден кажне ончыкужшо гоч Израиль ден Иудалан шижтарен ойлен: «Осал корныда гыч кораҥза да пӧртылза. Мыйын кӱштымаш ден пунчал-влакем шуктен шогыза, ача-кочада-шамычлан пуымо, тыланда пророк тарзем-влак гоч ойлымо законем почеш илыза». | 13тогда Господь чрез всех пророков Своих, чрез всякого прозорливца предостерегал Израиля и Иуду, говоря: возвратитесь со злых путей ваших и соблюдайте заповеди Мои, уставы Мои, по всему учению, которое Я заповедал отцам вашим и которое Я преподал вам чрез рабов Моих, пророков. |
| 14 Но нуно Тудым колыштын огытыл, ача-кочашт семынак шке Господь Юмыштлан ӱшанен огытыл, тугаяк ӱскырт лийыныт. | 14Но они не слушали и ожесточили выю свою, как была выя отцов их, которые не веровали в Господа, Бога своего; |
| 15 Тудын пунчалже-влакым, ача-кочашт дене ыштыме ойпидышыжым, Тудын шижтарен ойлымо сугыньжо-влакым нуно кӱлдымыш луктыныт. Йӧрдымӧ юмо-влак почеш каен, нуно шкештат йӧрдымыш савырненыт. Господьын тыге ышташ чарымыжым шотыш налде, нуно йыр улшо калык-шамыч семын ышташ тӱҥалыныт. | 15и презирали уставы Его, и завет Его, который Он заключил с отцами их, и откровения Его, какими Он предостерегал их, и пошли вслед суеты и осуетились, и вслед народов окрестных, о которых Господь заповедал им, чтобы не поступали так, как они, |
| 16 Шке Господь Юмыштын чыла кӱштымыжым коден, нуно шкаланышт ӱшкыж сынан кок шояк юмым велен ыштеныт,*а тыгак Ашера меҥгым шогалтеныт. Нуно кавасе шӱдыр-влаклан кумалыныт, Вааллан служитленыт, | 16и оставили все заповеди Господа Бога своего, и сделали себе литые изображения двух тельцов, и устроили дубраву, и поклонялись всему воинству небесному, и служили Ваалу, |
| 17 шке эрге ден ӱдырыштым тул гоч колтеныт, мужедыныт, юзыланеныт – Господь шинча ончылно шкеныштым осал пашалан пуэныт, тидын дене Тудын шыдыжым луктыныт. | 17и проводили сыновей своих и дочерей своих чрез огонь, и гадали, и волшебствовали, и предались тому, чтобы делать неугодное в очах Господа и прогневлять Его. |
| 18 Господь израильтян-шамычлан чот шыдешкен да нуным шке чурийже ончыч кораҥден. Иуда тукым деч моло нигӧат кодын огыл. | 18И прогневался Господь сильно на Израильтян, и отверг их от лица Своего. Не осталось никого, кроме одного колена Иудина. |
| 19 Но Иуда тукымат шке Господь Юмыжын кӱштымашыже-влакым шуктен шоген огыл. Тудат израильтян-шамычын корнышт дене каен. | 19И Иуда также не соблюдал заповедей Господа Бога своего, и поступал по обычаям Израильтян, как поступали они. |
| 20 Садлан Господь Израильын чыла тукымжо деч кораҥын. Тудо нуным ӱлыкшемден, агыше-влакын кидышкышт пуэн да пытартышлан шке чурийже деч кораҥден. | 20И отвратился Господь от всех потомков Израиля, и смирил их, и отдавал их в руки грабителям, и наконец отверг их от лица Своего. |
| 21 Кунам израильтян-шамыч Давид тукым деч ойырымо лийыныт, нуно кугыжалан Иеровоамым, Нават эргым, шогалтеныт. Тудыжо израильтян-влакым Господь деч кораҥден, нуным кугу сулыкыш пуртен. | 21Израильтяне отторглись от дома Давидова и воцарили Иеровоама, сына Наватова; и отклонил Иеровоам Израильтян от Господа, и вовлек их в великий грех. |
| 22 Израиль эрге-шамыч Иеровоамын сулыкан корныж дене каеныт, тудын ик сулыкшо дечат кораҥын огытыл. | 22И поступали сыны Израилевы по всем грехам Иеровоама, какие он делал, не отставали от них, |
| 23 Тиде корнышт нуным теве кушко шуктен: Господь Израильым шке чурийже деч кораҥден. Лач тидын нерген Господь чыла пророк тарзыж гоч шижтарен ойлен. Тыге израильтян-влак шке илыме мландышт гыч Ассирийыш наҥгайыме лийыныт. Тушто нуно таче кече мартеат улыт. | 23доколе Господь не отверг Израиля от лица Своего, как говорил чрез всех рабов Своих, пророков. И переселен Израиль из земли своей в Ассирию, где он и до сего дня. |
| 24 Ассирий кугыжа Самарийын олалашкыже израильтян-шамыч олмеш Вавилон, Кута, Авва, Емаф да Сепарваим гыч еҥ-влакым илаш конден. Нуно Самарийын озаже лийыныт да тудын олалаштыже илаш тӱҥалыныт. | 24И перевел царь Ассирийский людей из Вавилона, и из Куты, и из Аввы, и из Емафа, и из Сепарваима, и поселил их в городах Самарийских вместо сынов Израилевых. И они овладели Самариею, и стали жить в городах ее. |
| 25 Тушко толмекышт, нуно тӱҥалтыште Господьым шотлен огытыл, сандене Тудо ӱмбакышт лев-шамычым колтен, да нунышт нине еҥым пуштеденыт. | 25И как в начале жительства своего там они не чтили Господа, то Господь посылал на них львов, которые умерщвляли их. |
| 26 Ассирий кугыжалан тыге каласеныт: «Самарий олалашке илаш кондымо калыкет-шамыч тиде мландын Юмыжын йӱлажым огыт пале. Садлан Тудо нунын ӱмбаке лев-влакым колтылеш. Тиде мландын Юмыжын йӱлажым палыдымылан кӧра лев-влак нуным пуштедат». | 26И донесли царю Ассирийскому, и сказали: народы, которых ты переселил и поселил в городах Самарийских, не знают закона Бога той земли, и за то Он посылает на них львов, и вот они умерщвляют их, потому что они не знают закона Бога той земли. |
| 27 Тунам Ассирий кугыжа кӱштен каласен: «Тушеч кондымо иерей-влак кокла гыч иктаж-кудыжым мӧҥгеш наҥгайыза. Тек тудо тушто ила, калык-влакым тиде мландын Юмыжын йӱлажлан туныкта». | 27И повелел царь Ассирийский, и сказал: отправьте туда одного из священников, которых вы выселили оттуда; пусть пойдет и живет там, и он научит их закону Бога той земли. |
| 28 Тыге Самарий гыч наҥгайыме иерей-влак кокла гыч иктыже тушко мӧҥгеш пӧртылын. Тудо Вефильыште илен да калыкым Господьым шотлен илаш туныктен. | 28И пришел один из священников, которых выселили из Самарии, и жил в Вефиле, и учил их, как чтить Господа. |
| 29 Но тидын годымак кажне калык шке юмыж-влакымат ыштен да нуным Самарийыште илыше-шамычын кӱкшакалаште чоҥымо кумалме верлашкышт шогалтен. Нунын юмышт кажне илыме олаштышт шогеныт. | 29Притом сделал каждый народ и своих богов и поставил в капищах высот, какие устроили Самаряне, --каждый народ в своих городах, где живут они. |
| 30 Вавилонян-влак Суккот-Беноф юмым ыштеныт, Кута гыч толшо-шамыч – Нергалым, Емаф гыч толшо-влак – Ашимам, | 30Вавилоняне сделали Суккот-Беноф, Кутийцы сделали Нергала, Емафяне сделали Ашиму, |
| 31 аввей-влак – Нивхаз ден Тартакым, а Сепарваим гыч толшо-шамыч Сепарваимын Адрамелех ден Анамелех юмыж-влаклан шке эргыштым надырлан йӱлалтен пуэныт. | 31Аввийцы сделали Нивхаза и Тартака, а Сепарваимцы сожигали сыновей своих в огне Адрамелеху и Анамелеху, богам Сепарваимским. |
| 32 Тыгодым нуно Господьымат шотленыт. Кӱкшакаласе кумалме верлашке иерей-влакым шкешт кокла гыч ойыреныт, нунышт тушто надырым конденыт. | 32Между тем чтили и Господа, и сделали у себя священников высот из среды своей, и они служили у них в капищах высот. |
| 33 Нуно Господьым шотленыт, тыгак шке юмыштлан кумалыныт – кушеч нуным конденыт, шке калыкыштын тусо йӱлаштым шуктеныт. | 33Господа они чтили, и богам своим они служили по обычаю народов, из которых выселили их. |
| 34 Таче кече мартеат нине калык-влак ончычсо йӱлаштым шуктен шогат. Нуно Господь деч огыт лӱд, Тудын Иаков эрге-влаклан – Иаковланже Господь Израиль лӱмым пуэн – пуымо пунчал ден йӱлажым, закон ден кӱштымашыжым шуктен огыт шого. | 34До сего дня поступают они по прежним своим обычаям: не боятся Господа и не поступают по уставам и по обрядам, и по закону и по заповедям, которые заповедал Господь сынам Иакова, которому дал Он имя Израиля. |
| 35 Иаков эрге-шамыч дене Господь ойпидышым ыштен да тыге кӱштен каласен: «Вес юмо-влакым шотлен ида иле, нунылан ида кумал да ида служитле, нунылан надырым ида кондо. | 35Заключил Господь с ними завет и заповедал им, говоря: не чтите богов иных, и не поклоняйтесь им, и не служите им, и не приносите жертв им, |
| 36 Тендам Египет мланде гыч кугу куатше да нӧлталме виян кидше дене лукшо Господьым гына шотлен илыза, Тудлан гына кумалза да надырым кондыза. | 36но Господа, Который вывел вас из земли Египетской силою великою и мышцею простертою, --Его чтите и Ему поклоняйтесь, и Ему приносите жертвы, |
| 37 Господьын тыланда возымо пунчал ден сугыньжым, закон ден кӱштымашыжым эре тыршен шуктыза, вес юмо-влакым шотлен ида иле. | 37и уставы, и учреждения, и закон, и заповеди, которые Он написал вам, старайтесь исполнять во все дни, и не чтите богов иных; |
| 38 Тендан дене ыштыме ойпидышым ида мондо, вес юмо-влаклан ида кумал. | 38и завета, который Я заключил с вами, не забывайте, и не чтите богов иных, |
| 39 Ик Господь Юмыдам гына шотлен илыза – Тудо тендам чыла тушмандан кидше деч утара». | 39только Господа Бога вашего чтите, и Он избавит вас от руки всех врагов ваших. |
| 40 Но нуно колыштын огытыл да ончычсо йӱлаштымак шуктен шогеныт. | 40Но они не послушали, а поступали по прежним своим обычаям. |
| 41 Тыгеракын, нине калык-влак Господьым шотленыт, тыгак шке шояк юмыштлан кумалыныт. Таче кече мартеат нунын йоча ден уныкашт ача-кочашт семынак ыштылыт. | 41Народы сии чтили Господа, но и истуканам своим служили. Да и дети их и дети детей их до сего дня поступают так же, как поступали отцы их. |
*а 17:16 Велен ышташ – сделать изваяние.
Глава 17