Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Иуда кугыжа Ахазын латкокымшо ий вуйлатымыж годым Самарийыште Израильын кугыжажлан Осий, Эла эрге, шогалын да индеш ий кугыжаланен.2 Тудо Господь шинча ончылно шуко осал пашам ыштен, но тудын деч ончыч лийше Израиль кугыжа-шамыч семынак огыл.3 Тудын ӱмбак Ассирий кугыжа Салманассар сар дене толын. Осий тудын кидше йымак логалын да Салманассарлан йозакым тӱлен илен.4 Но вара Ассирий кугыжа Осийын ондалкалымыжым шекланен: тудыжо Сигор деке, Египет кугыжа деке, шке еҥже-влакым колтылын да Ассирий кугыжалан йозакым кажне ийын тӱлен огыл. Ассирий кугыжа тудым кучен да казаматыш петырен.
5 Ассирий кугыжа пӱтынь Израильыш керылт пурен. Самарий ола дек толмеке, тудым кум ий авырымаште кучен.6 Осийын индешымше ий кугыжаланымыж годым Ассирий кугыжа Самарийым сеҥен налын. Тудо израильтян-влакым Ассирийыш наҥгаен, нуным Халахыште да Гозанысе Хавор эҥер воктене, тыгак Мидийысе олалаште вераҥден.7 Вет израиль эрге-шамыч нуным Египет мланде гыч, Египет кугыжа фараонын кидше йымач, лукшо Господь Юмышт ончылно сулыкыш пуреныт. Нуно вес юмо-влаклан кумалаш,8 Господьын нунын ончыч поктен колтымо калык-шамычын да Израиль кугыжа-влакын йӱлаштым шукташ тӱҥалыныт.9 Израиль эрге-шамыч шке йӧрдымӧ пашашт дене Господь Юмышт ваштареш сулыкым ыштеныт. Нуно чыла олаште – орол башнян ола гыч чоткыдемдыме ола марте – кӱкшака-влак ӱмбалне шкаланышт кумалме верлам чоҥеныт.10 Нуно кажне кӱкшакаште да ӱмылан пушеҥге йымалне онакӱ ден Ашера меҥге-влакым шогалтеныт,11 чыла кӱкшакасе кумалме верлаште Господьын нунын ончыч поктен колтымо калык-шамыч семын тӱтыртышым йӱлалтеныт. Нуно шке осал пашашт дене Господьым шыдештареныт.12 Господь нунылан «шояк юмо-влаклан ида кумал» манын гынат, нуно садак тидым ыштен шогеныт.
13 Господь шке пророкшо-влак ден кажне ончыкужшо гоч Израиль ден Иудалан шижтарен ойлен: «Осал корныда гыч кораҥза да пӧртылза. Мыйын кӱштымаш ден пунчал-влакем шуктен шогыза, ача-кочада-шамычлан пуымо, тыланда пророк тарзем-влак гоч ойлымо законем почеш илыза».14 Но нуно Тудым колыштын огытыл, ача-кочашт семынак шке Господь Юмыштлан ӱшанен огытыл, тугаяк ӱскырт лийыныт.15 Тудын пунчалже-влакым, ача-кочашт дене ыштыме ойпидышыжым, Тудын шижтарен ойлымо сугыньжо-влакым нуно кӱлдымыш луктыныт. Йӧрдымӧ юмо-влак почеш каен, нуно шкештат йӧрдымыш савырненыт. Господьын тыге ышташ чарымыжым шотыш налде, нуно йыр улшо калык-шамыч семын ышташ тӱҥалыныт.16 Шке Господь Юмыштын чыла кӱштымыжым коден, нуно шкаланышт ӱшкыж сынан кок шояк юмым велен ыштеныт,*а тыгак Ашера меҥгым шогалтеныт. Нуно кавасе шӱдыр-влаклан кумалыныт, Вааллан служитленыт,17 шке эрге ден ӱдырыштым тул гоч колтеныт, мужедыныт, юзыланеныт – Господь шинча ончылно шкеныштым осал пашалан пуэныт, тидын дене Тудын шыдыжым луктыныт.18 Господь израильтян-шамычлан чот шыдешкен да нуным шке чурийже ончыч кораҥден. Иуда тукым деч моло нигӧат кодын огыл.
19 Но Иуда тукымат шке Господь Юмыжын кӱштымашыже-влакым шуктен шоген огыл. Тудат израильтян-шамычын корнышт дене каен.20 Садлан Господь Израильын чыла тукымжо деч кораҥын. Тудо нуным ӱлыкшемден, агыше-влакын кидышкышт пуэн да пытартышлан шке чурийже деч кораҥден.21 Кунам израильтян-шамыч Давид тукым деч ойырымо лийыныт, нуно кугыжалан Иеровоамым, Нават эргым, шогалтеныт. Тудыжо израильтян-влакым Господь деч кораҥден, нуным кугу сулыкыш пуртен.22 Израиль эрге-шамыч Иеровоамын сулыкан корныж дене каеныт, тудын ик сулыкшо дечат кораҥын огытыл.23 Тиде корнышт нуным теве кушко шуктен: Господь Израильым шке чурийже деч кораҥден. Лач тидын нерген Господь чыла пророк тарзыж гоч шижтарен ойлен. Тыге израильтян-влак шке илыме мландышт гыч Ассирийыш наҥгайыме лийыныт. Тушто нуно таче кече мартеат улыт.
24 Ассирий кугыжа Самарийын олалашкыже израильтян-шамыч олмеш Вавилон, Кута, Авва, Емаф да Сепарваим гыч еҥ-влакым илаш конден. Нуно Самарийын озаже лийыныт да тудын олалаштыже илаш тӱҥалыныт.25 Тушко толмекышт, нуно тӱҥалтыште Господьым шотлен огытыл, сандене Тудо ӱмбакышт лев-шамычым колтен, да нунышт нине еҥым пуштеденыт.26 Ассирий кугыжалан тыге каласеныт: «Самарий олалашке илаш кондымо калыкет-шамыч тиде мландын Юмыжын йӱлажым огыт пале. Садлан Тудо нунын ӱмбаке лев-влакым колтылеш. Тиде мландын Юмыжын йӱлажым палыдымылан кӧра лев-влак нуным пуштедат».27 Тунам Ассирий кугыжа кӱштен каласен: «Тушеч кондымо иерей-влак кокла гыч иктаж-кудыжым мӧҥгеш наҥгайыза. Тек тудо тушто ила, калык-влакым тиде мландын Юмыжын йӱлажлан туныкта».28 Тыге Самарий гыч наҥгайыме иерей-влак кокла гыч иктыже тушко мӧҥгеш пӧртылын. Тудо Вефильыште илен да калыкым Господьым шотлен илаш туныктен.
29 Но тидын годымак кажне калык шке юмыж-влакымат ыштен да нуным Самарийыште илыше-шамычын кӱкшакалаште чоҥымо кумалме верлашкышт шогалтен. Нунын юмышт кажне илыме олаштышт шогеныт.30 Вавилонян-влак Суккот-Беноф юмым ыштеныт, Кута гыч толшо-шамыч – Нергалым, Емаф гыч толшо-влак – Ашимам,31 аввей-влак – Нивхаз ден Тартакым, а Сепарваим гыч толшо-шамыч Сепарваимын Адрамелех ден Анамелех юмыж-влаклан шке эргыштым надырлан йӱлалтен пуэныт.32 Тыгодым нуно Господьымат шотленыт. Кӱкшакаласе кумалме верлашке иерей-влакым шкешт кокла гыч ойыреныт, нунышт тушто надырым конденыт.33 Нуно Господьым шотленыт, тыгак шке юмыштлан кумалыныт – кушеч нуным конденыт, шке калыкыштын тусо йӱлаштым шуктеныт.34 Таче кече мартеат нине калык-влак ончычсо йӱлаштым шуктен шогат. Нуно Господь деч огыт лӱд, Тудын Иаков эрге-влаклан – Иаковланже Господь Израиль лӱмым пуэн – пуымо пунчал ден йӱлажым, закон ден кӱштымашыжым шуктен огыт шого.35 Иаков эрге-шамыч дене Господь ойпидышым ыштен да тыге кӱштен каласен: «Вес юмо-влакым шотлен ида иле, нунылан ида кумал да ида служитле, нунылан надырым ида кондо.36 Тендам Египет мланде гыч кугу куатше да нӧлталме виян кидше дене лукшо Господьым гына шотлен илыза, Тудлан гына кумалза да надырым кондыза.37 Господьын тыланда возымо пунчал ден сугыньжым, закон ден кӱштымашыжым эре тыршен шуктыза, вес юмо-влакым шотлен ида иле.38 Тендан дене ыштыме ойпидышым ида мондо, вес юмо-влаклан ида кумал.39 Ик Господь Юмыдам гына шотлен илыза – Тудо тендам чыла тушмандан кидше деч утара».40 Но нуно колыштын огытыл да ончычсо йӱлаштымак шуктен шогеныт.41 Тыгеракын, нине калык-влак Господьым шотленыт, тыгак шке шояк юмыштлан кумалыныт. Таче кече мартеат нунын йоча ден уныкашт ача-кочашт семынак ыштылыт.
*а 17:16 Велен ышташ – сделать изваяние.
Глава 17