Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Израиль кугыжа Осийын, Эла эргын, кумшо ий вуйлатымыж годым Иудан кугыжажлан Езекий, Ахаз эрге, шогалын.2 Кугыжаланаш тӱҥалмыж годым тудо коло вич ияш лийын да Иерусалимыште коло индеш ий вуйлатен. Аважын лӱмжӧ Ави, тудо Захарийын ӱдыржӧ лийын.3 Давид кугезе кочаж семынак тудо чыла шотыштат Господьлан келшыше пашам ыштен.4 Езекий кӱкшакаласе кумалме верлам кораҥден, онакӱ-шамычым шалатен, Ашера меҥге-влакым руэн шуэн да Моисейын ыштыме той кишкыжым пытарен. Вет Израиль эрге-шамыч тудын ончылно тымартеат тамлыпушым тӱтыреныт, тиде кишкым Нехуштан манын лӱмденыт.5 Езекий Израильын Господь Юмыжлан инанен илен. Тудын деч ончычсо да тудын деч варасе Иуда кугыжа-влак коклаште тудын гайже лийын огыл.6 Езекий Господьлан ӱшанле лийын да Тудын деч кораҥын огыл: Моисей гоч пуымо кӱштымашыже-влакым шуктен шоген.7 Господь тудын пелен лийын. Езекий кушко гына каен огыл, чылажымат шот дене ыштен. Тудо Ассирий кугыжа ваштареш шогалын да кид йымачше лектын.8 А филистим-влакым Газа марте да тудын йыр кырен шалатен, орол башнян оламат, чоткыдемдыме оламат сеҥен налын.
9 Езекий кугыжан нылымше ий вуйлатымыж годым – Израильыште тунам Осий, Эла эрге, шымше ий кугыжаланен – Самарий ӱмбак Ассирий кугыжа Салманассар толын да олам авырен налын.10 А кум ий гыч тудо олам сеҥен налын. Тыгеракын, Езекийын кудымшо ий вуйлатымыж годым, а Израиль кугыжа Осийын индешымше ий вуйлатымыж годым Самарий сеҥен налме лийын.11 Ассирий кугыжа израильтян-влакым Ассирийыш наҥгаен, нуным Халахыште да Гозанысе Хавор эҥер воктене, тыгак Мидийысе олалаште вераҥден.12 Вет нуно Господьым, шке Юмыштым, колыштын огытыл, Тудын ойпидышыжым пудыртеныт. Мом Моисей, Господьын тарзыже, кӱштен коден, нуно колыштын да шуктен шоген огытыл.
13 Езекий кугыжан латнылымше ий вуйлатымыж годым Ассирий кугыжа Сеннахирим Иуда тукымын чоткыдемдыме чыла олаже ӱмбак керылтын да нуным сеҥен налын.14 Иуда кугыжа Езекий Лахисыш Ассирий кугыжалан тыге каласаш колтен: «Мый титакан улам. Кай мый дечем. Мылам мыняр тӱлаш палемдет, чыла тӱлем». Ассирий кугыжа Иуда кугыжа Езекийлан кумшӱдӧ талант ший ден кумло талант шӧртньым тӱлаш палемден.15 Езекий тудлан Господьын пӧртыштӧ да кугыжан пӧртын поянлыкым погымо верлаштыже улшо чыла шийым пуэн.16 Тиде жапыштак Иуда кугыжа Езекий Господьын пӧртшын омса ден омсаянакше-влакым комыжлымо чыла шӧртньым – нуным тудо шкежак комыжлаш кӱштен улмаш – тӧргалтен налын да Ассирий кугыжалан пуэн.
17 Но Ассирий кугыжа садак Лахис гыч Езекий кугыжа дек Иерусалимыш шке тӧраже-влакым – тартаным, рабсарисым да рабсакым*а – кугу сарзывий дене колтен. Нуно Иерусалим деке толыныт, Межйӧрышӧ пасуш наҥгайыше корно воктенысе Кӱшыл пӱяш вӱдым колтышо канал воктене шогалыныт18 да кугыжам ӱжыныт. Нунын дек полат вуйлатыше Елиаким, Хелкий эрге, возкалыше Севна да курымсерышым возышо Иоах, Асаф эрге, лектыныт.19 Рабсак нунылан каласен: «Езекийлан ойлыза: ”Кугу кугыжа, Ассирий кугыжа, тыге ойла: тый молан инанен илет?20 Тый яра мутым веле ойлыштат. А сарлан шонен моштымаш ден вий-куат кӱлыт. Мыйын ваштарешем шогалын, кӧлан инанет?21 Теве тый Египетлан, тиде тодылалтше омыж пондылан, эҥерташ шонет. Кӧ тудлан эҥерта, тиде вондо тудын кидышкыже керылт пура да шӱтен лектеш. Теве мо лиеш нунын дене, кӧмыт фараонлан, Египет кугыжалан, инанат.22 Але те мыланем ’Ме шке Господь Юмыланна инанен илена’ маныда? Но Езекий огыл мо Тудын кӱкшакаласе кумалме вер ден жертвенникше-влакым пытарен да Иуда ден Иерусалимлан ’Иерусалимыште улшо тиде жертвенник ончылно гына кумалза’ манын каласен?”23 Ассирий кугыжа озам дене сделкым ыште: мый тылат кок тӱжем имньым пуэн кертам, но тый нунылан имнешке-влакым муын кертат мо?24 Кузе тый озамын кеч эн изи вуйлатышыжым чактарен кертат? Египетын орва ден имньыжлан инанет?!25 Господьын кумылжо почеш огыл мо мый тиде кундемым пустаҥдаш толынам? Тудо мылам каласен: ”Тиде мландыш кай да тудым пустаҥде”».
26 Тунам Елиаким, Хелкий эрге, Севна да Иоах рабсаклан вашештеныт: «Мемнан дене, шке тарзет-влак дене, арамей йылме дене кутыро – ме умылена. Пырдыж ӱмбалне улшо калык ончылно мыланна еврей йылме дене ит ойло».27 Рабсак нунылан каласен: «Мо, мыйын озам нине мут-влакым тыйын озатлан да тылат веле каласаш колтен шонет? Уке, пырдыж ӱмбалне шинчыше еҥ-влакланат! Нуно тендан дене пырля шке шурыштым кочкаш да шке шондыштым йӱаш тӱҥалыт».28 Тунам рабсак шогалын да кугу йӱкын еврейла каласен: «Кугу Ассирий кугыжан мутшым колыштса!29 Кугыжа тыге ойла: тек Езекий тендам огеш ондалкале. Тудо тендам мыйын кидем деч утарен ок керт.30 ”Мемнам Господь утара, тиде ола Ассирий кугыжан кидышкыже пуымо ок лий” манмыж дене Езекий тек шӱмыштыда Господьлан инанымашым огеш шочыкто.31 Ида колышт Езекийым! Ассирий кугыжа тыге ойла: мый денем тыныс ойпидышым ыштыза да мый декем лекса. Тунам те кажныже шке виноград ден смоква пушеҥгыда гыч саскам кочкыда да шке тавыда гыч вӱдым йӱыда.32 А вара мый толам да тендан гаяк вес мландыш – шурно ден йошкар аракан, кинде ден виноград аҥан, олив ӱйым пуышо пушеҥге ден мӱян мландыш – тендам наҥгаем. Те огыда коло, илаш тӱҥалыда! Ида колышт Езекийым. ”Господь мемнам утара” манмыж дене тудо тендам ондалкала.33 Иктаж вес калыкын юмыжо Ассирий кугыжан кидше деч шке мландыжым утарен мо?34 Кушто Емаф ден Арпадын юмыжо-влак? Кушто Сепарваимын, Ена ден Ивван юмыжо-шамыч? Нуно мыйын кидем деч Самарийым утареныт мо?35 Нине мландын юмышт кокла гыч кӧ шке мландыжым мыйын кидем деч утарен? Мо, Господь мыйын кидем деч Иерусалимым утара шонеда?»
36 Калык шып шинчен, ик мутымат пелештен огыл. Кугыжа тыге кӱштен каласен улмаш – «тудлан ида вашеште».37 Полат вуйлатыше Елиаким, Хелкий эрге, возкалыше Севна да курымсерышым возышо Иоах, Асаф эрге, Езекий деке кушкедме вургеман толыныт да тудлан рабсакын чыла шомакшым каласеныт.
*а 18:17 Тартан, рабсарис, рабсак – Ассирий кугыжаныш пашаеҥ-влак, тыге лӱмдымым ассирий йылме гыч налме.
Глава 18