Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Авимелех, Иероваал эрге, аважын иза-шольыж-влак деке Сихемыш каен, нунылан да кочажын уло тукымжылан каласен:2 «Сихемыште илыше-влак деч йодса: ”Кузе тыланда сайрак – вуйлатышыда Иероваалын чыла шымле эргыже але нунын кокла гыч иктыже лиеш гын?” Ида мондо: мый тендан дене ик вӱр улам».3 Аважын иза-шольыжо-влак Авимелех шотышто нине мутлам Сихемыште илыше-шамычлан каласеныт. Нунышт Авимелех могырыш лупшалтыныт да ойленыт: «Тудо мемнан шольына».4 Нуно Авимелехлан Ваалверифын пӧртшӧ гыч шымле сикль шийым пуэныт. Авимелех тиде оксалан шотдымо, йӧрдымӧ еҥ-влакым тарлен. Нунышт тудын почеш каеныт.5 Авимелех Офрашке, ачажын пӧртышкыжӧ, толын да шке иза-шольыж-влакым, Иероваалын шымле эргыжым, ик кугу кӱ ӱмбалан пуштын. Лач Иофам, Иероваалын эн изи эргыже, шылын утлен.6 Сихемыште да Бет-Миллошто илыше-влак чыланат Сихемыште улшо тумо воктене погыненыт да кугыжалан Авимелехым шогалтеныт.
7 Кунам тидын нерген Иофамлан каласеныт, тудо Гаризим курык вуйыш кӱзен да тушечын кычкырен ойлен: «Колыштса мыйым, Сихемыште илыше-влак, тунам Юмат тендам колеш!8 Икана пушеҥге-влак шкаланышт кугыжам шогалташ шонен пыштеныт. Нуно олив пушеҥгылан каласеныт: ”Лий мемнан кугыжана”.9 Олив пушеҥге нунылан вашештен: ”Юмо ден еҥ-влак ончылно мыланем чапым кондышо ӱйым лукмым чарнен, мылам моло пушеҥге дене озаланаш мо?”10 Вара нуно смоква пушеҥгылан каласеныт: ”Лий мемнан кугыжана”.11 Смоква нунылан вашештен: ”Шере да чапле саска-влакем коден, мылам моло пушеҥге дене озаланаш мо?”12 Тидын деч вара нуно виноград пушеҥгылан каласеныт: ”Тый мемнан кугыжана лий”.13 Виноград нунылан вашештен: ”Юмо ден еҥ-влакым куандарыше саска вӱдым пуымым чарнен, мылам моло пушеҥге дене озаланаш мо?”14 Тунам пушеҥге-влак иман вондылан каласеныт: ”Тый мемнан кугыжана лий”.15 Тудыжо пушеҥге-влаклан вашештен: ”Те мыйым чынжымак шке кугыжаланда шогалтеда гын, толза, мыйын ӱмылыштем каныза. Уке гын, иман вондо гыч тул лектеш да Ливан кедр-влакым йӱлалта”.
16 Тыгеракын, Авимелехым кугыжалан шогалтен, те чын да шонен ыштенда мо? Иероваал да тудын ешыж дене чын ыштенда мо, тудын мом ыштымыжлан порылык дене тӱленда мо?17 Мыйын ачам тендан верч кредалын да, илышыжым чаманыде, тендам мадиан-влакын кидышт деч утарен.18 А те кызыт, ачамын ешыж ваштареш шогалын, ик кугу кӱ ӱмбалан тудын шымле эргыжым пуштында да Сихемыште илыше-влакын кугыжаштлан Авимелехым, ачамын кулватыжын эргыжым, шогалтенда. Вет тудо тендан шольыда лиеш.19 Те кызыт Иероваал да тудын ешыж дене чын да шонен ыштенда гын, [тек ӱмбалныда суапландарымаш лиеш,] да Авимелех шотышто куаныза, тек тудат тендан шотышто куана.20 А уке гын, тек Авимелех деч тул лектеш, Сихем ден Бет-Миллошто илыше-влакым йӱлалта. Тек Сихем ден Бет-Миллошто илыше-влак дечат тул лектеш да Авимелехым пытара!»21 Иофам тушечын Беэрыш куржын да тушто Авимелех изаж деч шылын илен.
22 Авимелех кум ий Израильын кугыжаже лийын.23 Юмо Авимелех ден Сихемыште илыше-влак коклашке келшыдымаш шӱлышым колтен, да нунышт Авимелехым шотлымыштым чарненыт.24 Тыге Иероваалын шымле эргыжым пуштмылан ӱчӧ шукталтын. Нунын вӱрышт Авимелех шольышт ӱмбаке, тыгак Сихемыште илыше-влак ӱмбаке возын, вет нуно тудлан иза-шольыжо-влакым пушташ полшеныт.25 Авимелехлан зияным ышташ шонен, Сихемыште илыше-влак курык вуйлашке ваҥыше еҥ-шамычым колтеныт. Нунышт воктечышт корно дене эртыше кажне еҥым агеныт. Тидын нерген Авимелехлан каласеныт.
26 Сихемыш шке шольыж-влак дене Гаал, Евед эрге, толын. Сихемыште илыше-шамыч тудын дек ӱшаныш пуреныт.27 Ик кечын нуно пасуш лектыныт, виноградым погеныт, вӱдшым темден луктыныт да куанле пайремым ыштеныт. Вара нуно шке юмын пӧртышкышт пуреныт, кочкын-йӱыныт да Авимелехым каргеныт.28 Гаал, Евед эрге, ойлен: «Кӧ тугай Авимелех? Ме Сихем гыч улына. Молан мыланна тудын тарзыже лияш? Тудо Иероваалын эргыже огыл мо, а Зевул – тудын шогалтыме вуйлатышыже? Лучо Сихемын Еммор ачажын тукымжылан служитлаш! А Авимелехлан мыланна молан служитлаш?29 Тиде калык мыйын кидыште лиеш ыле гын, мый Авимелехым поктен колтем ыле». Тудо Авимелехлан каласен: «Сарзывиет пого да кредалаш лек».
30 Кунам Зевул, ола вуйлатыше, Евед эрге Гаалын мутшым колын, пеш чот шыдешкен.31 Тудо Авимелех деке уверзе-влакым шолып каласаш колтен: «Гаал, Евед эрге, да тудын иза-шольыжо-влак Сихемыш толыныт, нуно тыйын ваштарешет олам тарватат.32 Шке еҥет-шамыч дене йӱдым тол да нурышто шылын шич.33 А эрдене, волгыжмеке, ола ӱмбаке керылт. Кунам Гаал да тудын еҥже-влак ваштарешет лектыт, нунын дене мом шоныметым ыште».
34 Йӱдым Авимелех ден тудын еҥже-влак лектыныт да Сихем йыр ныл отряд дене шылын шинчыныт.35 [Эрдене] Гаал, Евед эрге, лектын да ола капка воктеке шогалын. Тиде жапыште Авимелех ден тудын еҥже-влак шылын шичме верышт гыч лектыныт.36 Нуным ужмеке, Гаал Зевуллан каласен: «Курык вуй гыч еҥ-влак волат». Зевул тудлан вашештен: «Курыкын ӱмылжӧ тылат еҥ-влак семын коеш».37 Гаал адакат каласен: «Тиде еҥ-влак улыт, нуно Мланде кылымде*а гыч волат. Эше ик отряд Меонним тумо деч толеш».38 Тунам Зевул тудлан каласен: «Тый огыл мо моктанышыч: ”Кӧ тугай Авимелех? Молан мыланна тудын тарзыже лияш?” Теве нине еҥ-влак нерген тый игылт ойленат. Ынде лек да нунын дене кредал».
39 Сихемыште илыше-влакым вӱден, Гаал Авимелех ваштареш кредалаш лектын.40 Гаал тудын деч куржын, Авимелех тудым поктен каен. Шукышт ола капка воктене пуштмо лийыныт.41 Тидын деч вара Авимелех Арумаште кодын, а Гаал ден тудын иза-шольыж-влакым Зевул Сихем гыч поктен колтен.
42 Вес кечын Сихемыште илыше-влак пасуш лектыныт. Тидын нерген Авимелехлан каласеныт.43 Тудо шке еҥже-шамычым кум отрядлан шелын да нуным пасуш шылтен. Сихемысе калыкын пасушко лекмыжым ужмеке, Авимелех нунын ӱмбак кержалтын.44 Тудо шке отрядше дене ола капка деке шогалын, а вес кок отряд пасушто улшо еҥ-влак ӱмбаке кержалтын да нуным кырен шалатен.45 Оласе-влак дене Авимелех кечыгут кредалын да олам сеҥен налын. Тушто улшо калыкым тудо пуштын, олам шалатен да тиде верыш шинчалым шавен.
46 Тидын нерген колмеке, Сихем башньыште улшо-влак чыланат Ваалвериф храмын карманышкыже шылын шинчыныт.47 Сихем башньыште лийше-влакын тушко погынымышт нерген Авимелехлан каласеныт.48 Тудо шке еҥже-влак дене Селмон курыкыш каен. Авимелех товарым налын да пушеҥге укшым руалын, тудым вачышкыже пыштен. Вара пеленже улшо сарзе-влаклан каласен: «Мом ыштымем те ужда. Теат тидымак писын ыштыза».49 Тудын кажне еҥже укшым руалын да Авимелех почеш каен. Нуно укшыштым карман воктеке пыштеныт да тудым йӱлалтеныт. Сихем башньыште лийше тӱжем наре пӧръеҥ ден ӱдырамаш чыланат коленыт.
50 Вара Авимелех Тевецыш каен, тудым йыр авырен да сеҥен налын.51 Ола покшелне чоткыдо башне лийын, олаште илыше-влак – чыла пӧръеҥ ден ӱдырамаш – тушко куржыныт. Нуно тӱкылалтыныт да башне леведышыш кӱзеныт.52 Авимелех башне деке толын да йыр авырен налын. Тудым йӱлалташ манын, башне омса деке лишемын.53 Тунам ик ӱдырамаш Авимелехын вуйышкыжо кидвакш кӱм шуэн да вуйгоҥгыражым шӱтен.54 Авимелех тунамак саргурал нумалшыжым ӱжын да каласен: «Кердетым лук да мыйым пушт. Мыйын нерген ”тудым ӱдырамаш пуштын” манын ынышт ойло». Рвезе Авимелехым шуралтен, да тудыжо колен.55 Авимелехын колымыжым ужын, израильтян-влак кажныже шке мӧҥгыжӧ каен пытеныт.
56 Тыге Юмо Авимелехын шке ачажлан ыштыме осал пашажлан – шымле иза-шольыжым пуштмыжлан – пӧртылтен.57 Сихемыште илыше-влакын осал пашаштымат Юмо нунын ӱмбакак савырен. Нунын дене Иофамын, Иероваал эргын, каргымашыже шукталтын.
*а 9:37 Мланде кылымде – Пуп Земли, еврей текстыште тиде лӱм, очыни, курыкысо верым ончыкта.
Глава 9