Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 «Мый, Навуходоносор, мӧҥгыштем, шке полатыштем, тыныслын да сайын иленам.2 Но мылам омо кончен, да тудо мыйым лӱдыктен. Кунам вакшыштем киенам, шонкалымаш ден ужмо кончымаш-влак мыйым аптыранымашыш пуртеныт.3 Тиде омым умылтарышт манын, мый Вавилонысо чыла мунлыеҥым шке декем кондаш кӱштенам.4 Кунам юзо, мужедше, Халдейысе мунлыеҥ да шӱдырмужаҥ-влак толыныт, мый омем каласкаленам, но нуно тудым умылтарен кертын огытыл.5 Пытартышлан мый декем Даниил пурен. Мыйын юмемын лӱмжӧ дене тудым Валтасар манын лӱмденыт, да тудын кӧргыштыжӧ святой юмо-влакын шӱлышышт лийын. Мый тудлан омым каласкаленам:6 ”Валтасар, мунлыеҥ-влакын тӱҥ вуйлатышышт! Мый палем: тыйын кӧргыштет святой юмо-влакын шӱлышышт ила, да тылат почын кертдыме нимогай тайне уке. Мый омым ужынам, тудым мылам умылтаре.7 Теве мом вакшыште кийымем годым ужынам: мланде покшелне пеш чот кӱкшӧ пушеҥге шога.8 Тиде пушеҥге кушкын да пеҥгыдемын, вуйжо кава дек шумеш шуын, тудым мландын чыла тӱржӧ гыч ужаш лийын.9 Лышташыже чапле, саскаже пеш шуко, тудо чылаштым пукшен. Ӱмылыштыжӧ – янлык-влаклан вер, укшлаштыже кайык-шамыч пыжашым оптеныт, чыла илышылан тудо кочкыш лийын.10 Вакшыште кийымем годым омо дене ужмо кончымашыште мый эше ужынам – кава гыч эскерен шогышо святой Суксо вола11 да кугу йӱкын увертара: ’Пушеҥгым руэн шуыза, укшыжым руыза, лышташыжым кӱрыштса, саскажым кышкен пытарыза. Тек янлык-влак тудын йымачше кудалыт, кайык-шамыч укшлаж гыч чоҥештен каят.12 Но пундышым вожшо дене кодыза, тек тудо, кӱртньӧ да той дене шинчырлыме, пасу шудо коклаште мландыште кодеш. Тек тудым кавасе лупс вӱдыжтара, да тудо, шудым кочкын, янлык коклаште ила.13 Айдеме уш-акыл тудын деч налалтеш, да янлыкын ушыжо пуымо лиеш – тыге шым ий*а эрта.14 Эскерен шогышо Суксо-влак тиде пунчалым луктыныт, святой Суксо-влак тидым палемденыт. Тек илыше-шамыч палат: айдемын кугыжанышыж дене Чыла деч Кӱшылысӧ озалана, тудым кӧлан шона – тудлан пуа, тудын озажлан тыглай еҥымат шогалтен кертеш’.15 Теве могай омо мылам, Навуходоносор кугыжалан, кончен. А тый, Валтасар, мылам тудым умылтаре, вет кугыжанышыштем ик мунлыеҥат тиде омым умылтарен кертын огыл. Но тый кертат, вет тыйын кӧргыштет святой юмо-влакын шӱлышышт ила”».
16 Тунам Даниил, кӧм Валтасар манын лӱмденыт, икмыняр жаплан кугу аптыранымашыш пурен, тудым шонымашыже тургыжландарен. Кугыжа каласен: «Валтасар, тек тиде омо да тудын мом ончыктымыжо тыйым огыт лӱдыктӧ!» Валтасар вашештен: «Мыйын озам, тиде омо да тудын мом ончыктымыжо тушманет-влаклан, тыйым ужмышудымо-шамычлан лийже ыле!17 Ужмо пушеҥгет, кудо кушкын да пеҥгыдемын, вуйжо дене кавашке шуын да пӱтынь мландылан койын,18 кудын чапле лышташыже, чылаштым пукшышо шуко саскаже лийын, йымалныже янлык-влак иленыт, укшлаштыже кайык-шамыч пыжашым оптеныт –19 кугыжа, тиде тый улат! Тый кугу да виян лийынат, куатет кушкын да кавашке шумеш шуын, тый мланде тӱр марте озаланет.20 Тый, кугыжа, эскерен шогышо святой Суксын кава гыч волымыжым ужынат. Тудо каласен: ”Пушеҥгым руыза, тудым пытарыза, но тек тудын пундышыжо вожшо дене мландыште кодеш. Вожшым, кӱртньӧ да той дене шинчырлен, шудо коклаште кодыза. Шым ий эртымешке, тек тудым кавасе лупс вӱдыжтара, тек тудо янлык-влак дене пырля кочкын ила”.21 Теве тидлан умылтарымаш, кугыжа, теве Чыла деч Кӱшылысын мыйын кугыжа озам ваштареш пунчалже:22 еҥ-шамыч деч тый поктен колтымо лият, янлык-влак дене пырля илаш тӱҥалат. Тый ӱшкыж семын шудым кочкат, кавасе лупс тыйым вӱдыжтараш тӱҥалеш. Айдемын кугыжанышыж дене Чыла деч Кӱшылысӧ озалана, тудым кӧлан шона, тудлан пуа – тидым пален налмешкет, шым ий эрта.23 Пундышым вожшо дене кодаш кӱштымаш теве мом ончыкта: кунам чыла кучемвий Кавасе Юмын кидыштыже улмым пален налат, кугыжанышет тылат пӧртылтымӧ лиеш.24 Сандене, кугыжа, мыйын каҥашем колышташ поро кумылет лийже: сулыкетым чын паша дене касаре, осал пашатым – йорло-влак деке порылыкым ончыктымо дене. Тунам ала умбакыжым сайын илаш тӱҥалат».
25 Чыла тиде Навуходоносор кугыжа дене шукталтын.26 Латкок тылзе эртымеке, кунам кугыжа Вавилонышто шке полатшын леведышыже ӱмбалне коштын,27 тудо тыге каласен: «Шке куатем чапландараш манын, тиде кугу Вавилоным, кугыжан олам, мый огыл мо кугу вием дене нӧлталынам?»28 Тидым эше ойленат шуктен огыл, кава гыч йӱк шоктен: «Теве тыгай шомак тыланет, Навуходоносор кугыжа: кугыжан кучемвий тый дечет налалтын.29 Тыйым еҥ-шамыч деч поктен колтат, тый янлык-влак дене пырля илаш да ӱшкыж семын шудым кочкаш тӱҥалат. Айдемын кугыжанышыж дене Чыла деч Кӱшылысӧ озалана, тудым кӧлан шона, тудлан пуа – тидым пален налмешкет, шым ий эрта».30 Тиде шомак Навуходоносор дене тунамак шукталтын. Тудым еҥ-влак деч поктен колтеныт, ӱшкыж семын тудо шудым кочкын. Кавасе лупс капшым вӱдыжтарен, ӱпшӧ кушкын да арыслангайыкын пунжо*б гай лийын, кӱчшӧ кайыкын гай койын.
31 «Нине ий-влак эртымеке, мый, Навуходоносор, вуем кава деке нӧлталынам, да мый декем уш-акыл пӧртылын. Тунам мый Чыла деч Кӱшылысым чапландаренам, курымеш Илышым моктенам да чапленам. Тудын озаланымашыже – курымаш озаланымаш, Тудын кугыжанышыже – тукым гыч тукымыш.32 Мландымбалне илыше-влак чылан нимо улыт, кавасе Суксо-шамыч да мландымбалне илыше-влак дене Тудо мом шона, тудым ышта. Нигӧ Тудын кидшым чарен ок керт да ок каласе: ”Мом тый ыштет?”33 Кунам мый декем уш-акыл пӧртылын, тунам мый декем тыгак кугыжан чап, пагалымаш да кугулык пӧртылыныт. Каҥашпуышо ден тӧрам-влак мый декем мелын савырненыт, да мый угыч кугыжа лийынам, куатем эшеат кугемын.34 Ынде мый, Навуходоносор, Кавасе Кугыжам моктем, кӱшкӧ нӧлтем да чапландарем, вет Тудын чыла пашаже чынле, чыла корныжо чын улыт, а кугешныше-влакым Тудо ӱҥышемден кертеш».
*а 4:13 Шым ий – арамей текстыште ’шым пагыт’.
*б 4:30 Арамей текстыште «арыслангайыкын пунжо» манын возымо, а акрет грек йылмыш кусарымаште – «левын ӱпшӧ».
Глава 4