Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Мыланем Господьын шомакше лийын:2 «Айдеме эрге! Иерусалимлан чыла йырнык пашажым луктын каласе!3 Увертаре: ”Господь Юмо Иерусалимлан тыге ойла: Тыйын вожет, шочмо верет – Ханаан мландыште. Тыйын ачат – аморрей, ават – хеттей.4 Тудо кечын, кунам тый шочынат, кылымдетым пӱчкын огытыл, вӱд дене мушкын да шинчал дене йыген огытыл, йолымбалеш пӱтыралын огытыл.5 Чыла тидын гыч иктаж-можым тылат ышташ манын, нигӧ тыйым чаманен налын огыл. Шочмекет, тый дечет йырнен, тыйым пасушко луктын кудалтеныт.
6 Воктечет Мый эртен каенам да тыйым, вӱр коклаште почаҥшым, ужынам. Мый тылат каласенам: ’Вӱрет йога гынат, иле!’ Туге, Мый тылат каласенам: ’Вӱрет йога гынат, иле!’7 Пасу кушкыл семын Мый тыйым куштенам. Тый кушкынат, кугу лийынат да пелед шогалынат: оҥпогет лӧзаҥын, ӱпет кушкын. Но тый чара лийынат, ӱмбалнет вургем лийын огыл.
8 Мый угыч воктечет эртен каенам, тыйым ончалынам да ужынам: тыланет йӧраташ жап толын шуын. Мый ӱмбакет вургем урвалтем шаралтенам*а да чаратым петыренам. Мый тылат товатмутым пуэнам да тый денет ойпидышым ыштенам, – ойла Господь Юмо, – да тый Мыйын лийынат.9 Мый тыйым вӱд дене мушкынам, ӱмбачет вӱрым мушкын колтенам да олив ӱйым йыгенам.10 Ӱмбакет тӱрлымӧ тувырым, йолышкет вичкыж коваште дене ыштыме сандальым чиктенам, вуйышкет чапле йытын шовычым пидынам да порсын вургем дене леведынам.11 Мый тыйым алчан*б дене сӧрастаренам: кидышкет кидшолым чиктенам, шӱйышкет шерым сакалтенам.12 Нерышкет колчам, пылышышкет кӧржым пижыктенам, вуйышкет чапле вуйшӱдышым пыштенам.13 Ший-шӧртньӧ дене тый сӧрастарыме лийынат, вургеметше вичкыж йытын, порсын да тӱрлымӧ куэм дене ыштыме лийын. Тый эн сай шыдаҥ киндым, мӱй ден олив ӱйым кочкынат. Тый пеш мотор, кугыжанвате гай лийынат.14 Мыйын тылат пуымо чап-сӧраллыклан кӧра тыйын моторлыкет тичмаш лийын, сандене тый калык-влак коклаште мотор улмет дене чапланенат, – ойла Господь Юмо.
15 Но тый шке моторлыкетлан инаненат да, чапет дене пайдаланен, яжарланаш*в тӱҥалынат. Шкендым кажне эртен кайышылан темленат да нунын дене кӱтленат.16 Шкаланет кӱкшакасе кумалме верлам ыштенат, тушан тӱрлӧ тӱсан вургеметым шарен яжарланенат – тыгайже нигунам лийын огыл да ончыкыжым огеш лий.17 Мыйын пӧлеклыме ший ден шӧртньӧ сӧрастарыш-влакым налын, тый шкаланет пӧръеҥ статуй-влакым ыштенат да нунын дене яжарланенат.18 Тый нунылан тӱрлымӧ вургеметым чиктенат, ончылнышт Мыйын елей ден ладынем шынденат.19 Мый кочкашет эн сай ложашым, олив ӱйым да мӱйым пуэнам, но тый чыла тидым нунылан тамлыпушан надыр шотеш конденат. Чылажат тыге лийын, – ойла Господь Юмо.
20 Мылам шочыктымо эргыч ден ӱдырет-шамычым тый саде шояк юмо-влаклан кочкашышт надыр шотеш конденат. Яжарланымет тылат ситен огыл мо?21 Тый эше Мыйын йочам-влакым шӱшкылынат да нуным шояк юмо-влаклан тул надыр шотеш конденат!22 Чыла тиде йырныкым ыштымет да яжарланымет годым тый йоча годсо жапетым шарналтен отыл – тунам тый чара, вургем деч посна лийынат, вӱр коклаште почаҥынат.23 Ойго тыланет, ойго! – ойла Господь Юмо. – Чыла тиде осал пашат деч вара24 тый шкаланет кумалме верлам чоҥенат, калык погынымо верлаште кӱкшака-влакым ыштенат.25 Кажне корнывожышто кумалме кӱкшака-влакым ыштенат да, кажне эртен кайышылан йолетым торен возын, шке моторлыкетым намысленат, яжар пашатым шукемденат.26 Тый Египет эрге-влак дене, кап кумылыштлан сутланыше пошкудет-шамыч дене, яжарланенат. Яжар пашат-влакым шукемден, Мыйын шыдем луктынат.27 Тунам Мый ӱмбакет кидем нӧлталынам да тылат пуымо мландым иземденам. Мый тыйым тушман кидыш, филистим ӱдыр-влак кидыш, пуэнам, но шала койышет деч нунат йырненыт.28 Ассирийын эргыже-влак денат тый яжарланенат да темын отыл. Тый нунын дене яжарланенат, но тиде тылат ситен огыл.29 Яжар пашатым тый сатучо халдей мланде денат шукемденат, но тидын денат темын отыл.
30 Шӱм-чонетше сутланен ноен, – ойла Господь Юмо, – кунам тый чыла тидым вожылдымо яжар ӱдырамаш семын ыштылынат!31 Кунам кажне корнывожышто кумалме верлам чоҥенат да еҥ погынымо верлаште кӱкшака-влакым ыштенат, тый яжар ӱдырамаш гай лийын отыл, вет тылат тӱлымылан тый тореш лийынат.32 Лийынат тый марийым ондалыше вате гай, кӧ шке марийже олмеш йот калык пӧръеҥ-шамыч дене мала.33 Яжар ӱдырамаш-влаклан оксам пуат, а тый пӧржмарий-шамычетлан шке тӱленат да, чыла могырым тый денет яжарланаш толышт манын, нуным окса дене савыренат.34 Яжарланымет моло ӱдырамашын гай лийын огыл: тыйын почешет коштын огытыл, тыланет тӱлен огытыл, а тый шке тӱленат – тый нунын семын ыштен отыл!
35 Сандене колышт, яжар ӱдырамаш, Господьын шомакшым!36 Тыге ойла Господь Юмо: Тый вожылде аташланенат, яжарланымет годым пӧржмарий ден йырнык шояк юмет-влак ончылно шкендым чараҥденат, нунылан эргыч-шамычым пуэнат, вӱрыштым йоктаренат.37 Сандене Мый тыйын йӧратыме, тыгак ужмышудымо пӧржмарий-влакетым, кӧмыт дене ракатланенат, чылаштым погем. Мый нуным тыйын ваштареш чыла велым погем да нунын ончылно тыйым чараҥдем – тек намысле веретым ужыт.38 Мый тыйым вес марий дене коштшо вате да еҥ пуштшо ӱдырамаш семын судитлем. Кугу шыдем да ушкалымашем дене Мый тыйым колымашлан пуэм.39 Мый тыйым пӧржмарий-влакетын кидышкышт пуэм, нуно кумалме верлатым шалатат, ыштыме кӱкшакат-шамычым пытарат. Нуно ӱмбачет вургемым кушкед шуат, сӧрастарыш-влакетым шупшын налыт, тыйым чарам, вургем деч посна кодат.40 Нуно тыйын ваштареш калык тӱшкам погат, ӱмбакет кӱм кышкат, тыйым керде дене ужашын руат,41 пӧртетым тул дене йӱлалтат. Шуко ӱдырамашын шинча ончылнышт нуно тый денет судым ыштат. Яжарланыметлан Мый мучашым ыштем, пӧржмарий-влакетлан пӧлек пуэдыметым тый чарнет.42 Тунам веле тыланет кугун сырымем пыта, ушкалыше шыдем лушка – Мый лыпланем да тетла ом шыдешке.
43 Йоча годсо кечылатым тый шарналтен отыл, шке пашат дене Мыйын шыдем луктынат. Сандене Мый чыла мом ыштыметлан мутым кучыктем, – ойла Господь Юмо, – вет тый чыла йырнык пашат деке эше яжарланымашым ешаренат.44 Кажне, кӧ калыкмутым кучылтын ойла, тыйын нерген тыге каласа: ’Аваже могай, ӱдыржат тугаяк’.45 Тый чынжымак шке аватын ӱдыржӧ улат, вет тудланат марийже ден йочаже-влак кӱлдымыш лектыныт. Тый ака-шӱжарет-шамычын акашт да шӱжарышт улат, нуныланат шке марий ден йочашт-влак кӱлдымыш лектыныт. Тендан авада – хеттей, ачада – аморрей.46 Тыйын акат – Самарий, тудо шке ӱдыржӧ-влак дене тый дечет йӱдвелныла илен, шӱжарет – Содом, тудыжо шке ӱдыржӧ-влак дене тый дечет кечывалвелныла илен.47 Но тылат нунын корнышт дене коштмо, йырнык пашаштым ыштыме шагал лийын – яжарлыкет дене тый нуным ончылтен каенат!48 Шкем дене товатлем, – ойла Господь Юмо, – мом тый да ӱдырет-влак ыштенда, тудым Содом шӱжарет ден ӱдыржӧ-шамыч ыштен огытыл.49 Содом шӱжарет ден ӱдыржӧ-влакын теве могай титакышт лийын: нуно кугешнен, азапланыде иленыт, нунын чылажат утымешке лийын, но йорло ден незерлан полшен огытыл.50 Нуно кугешныше лийыныт, Мыйын ончылнем йырнык паша-влакым ыштеныт. Тидым ужмеке, Мый нуным Шкем деч кораҥденам.51 А Самарий гын тыйын пел сулыкет-влакымат ыштен огыл. Йырнык пашат дене тый нуным ончылтен каенат. Тыйын мом ыштыметым ончаш гын, акат ден шӱжарет тый дечет чынрак ыштат!52 Тиде тый намысыште лийшаш улат! Вет йырнык пашат-влак дене тый акат ден шӱжаретым ала-мыняр гынат чыныш луктынат. Сулыкет-влак нунын сулыкышт деч йыгыжгырак улыт, тый денет таҥастарымаште акат ден шӱжарет чынрак улыт. Вожыл, намыс дене леведалт, вет нуно тый дечет чынрак ыштышыла койыт!
53 Но Мый нунылан – Содом ден ӱдыржӧ-влаклан, Самарий ден ӱдыржӧ-влаклан – сай илышым пӧртылтем, нунын дене пырля тылатат пӧртылтем.54 Тый намысыште лият да чыла мом ыштыметлан вожылмашыш пурет, тиде акат ден шӱжаретлан лыпландарымаш лиеш.55 Нуно, Содом да Самарий, шке ӱдырышт-влак дене угыч йол ӱмбаке шогалыт, тыят шке ӱдырет-шамыч дене угыч йол ӱмбаке шогалат.56 Чапыште улмет годым тый Содом шӱжаретым мыскылен ойлен отыл мо?57 Тыйын осал пашат почылтмо марте тыге лийын. А ынде тый шкежат сирий ӱдыр-влак ден пошкудыжо-влаклан, тыгак филистим ӱдыр-шамычлан мыскылтышыш савырненат – чыла могырым тыйын нерген мыскылен ойлат!58 Яжарланымаш ден йырнык пашатлан тый ынде мутым кучет, – ойла Господь Юмо.
59 Тыге ойла Господь Юмо: Мый тылат пашат почеш пӧртылтем, вет тый, товатмутым кӱлдымыш луктын, ойпидышым пудыртенат.60 Но Мый тый денет самырыкет годым ыштыме ойпидышем шарналтем да тый денет ыштыме курымаш ойпидышым уэмдем.61 Кеч тиде ойпидышлан ӱшанле лийын отыл, Мый акат-шӱжарет-влакым – тый дечет кугуракымат, изиракымат – налам да тыланет ӱдырлыкеш пуэм, тунам тый коштмо корнет нерген шарналтет да вожылат.62 Тый денет ыштыме ойпидышем Мый уэмдем, да тый пален налат: Мый Господь улам.63 Кунам Мый чыла титакетым кудалтем, тый чыла мом ыштыметым шарналтет да вожыл колтет, вожылмет дене ончыкыжым умшатымат почын от керт”, – ойла Господь Юмо».
*а 16:8 Иктаж-кӧн ӱмбалне вургем урвалтым шаралтымаш «тыйым аралаш тӱҥалам» манмым ончыкта.
*б 16:11 Алчан – драгоценности.
*в 16:15 Яжарланымаш тыште Господьлан ӱшанле огыл улмым ончыкта.
Глава 16