Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом[Кугу Артаксерксын кокымшо ий кугыжаланымыж годым нисан тылзын икымше кечынже Суза олаште илыше иудей Мардохей, Иаир эрге – Иаирже Вениамин тукым гыч Кисын Семей эргыжын эргыже лийын – омым ужын. Мардохей кугун пагалыме еҥ лийын, кугыжан полатыште служитлен. Тудо Вавилон кугыжа Навуходоносорын Иуда кугыжа Иехоний дене пырля пленыш налме да Иерусалим гыч наҥгайыме еҥ-влак кокла гыч иктыже лийын. Тудо тыгай омым ужын: теве мландымбалне йӱк-йӱан, лӱшкымаш, кӱдырчӧ, мланде чытырналтмаш да пудыранымаш. Теве кок кугу дракон лектын, нуно икте-весышт дене кредалаш ямде лийыныт. Нуно пеш кугун урмыжыныт, урмыжмо йӱкышт почеш калык-влак чын ыштыше-влак ӱмбак керылташ ямдылалтыныт. Вара мландымбаке тӱп пычкемыш кече, ойго ден пызырымаш, орлык ден кугу пудыранымаш толыныт. Орлык деч лӱдын, чын ыштыше калык пудыранен. Нуно, колаш ямдылалтын, Юмо деч полышым йодын кумалыныт. Нунын сӧрвален кычкырымышт деч, изи памаш гыч лекме семын, кугу вӱдан эҥер лектын. Тунам волгыдо лектын да кече волгалтын, ӱҥышӧ-влак кӱш нӧлталтыныт да кугешныше-влакым пытареныт.
Мардохей, помыжалтмекше, Юмын мом ышташ шонымыжым умылаш шонен, тиде омым ушыштыжо кучен да тудын кажне ужашыже нерген йӱд марте шонкален. Мардохей полатыште кугыжан Гавафа ден Фарра лӱман кок евнухшо дене пырля лийын, нуныжо полатым ороленыт улмаш. Тудо нунын кутырымыштым колын да мом шонен пыштымыштым пален налын. Нуныжо Артаксеркс кугыжам пушташ ямдылалтыныт улмаш. Тидын нерген Мардохей кугыжалан каласен. Кугыжа нине евнух-влакым йодыштын. Кунам нуно мом ышташ шонымышт нерген каласеныт, пуштмо лийыныт. Мо лиймым шарнаш манын, кугыжа тидым курымсерыш книгаш возаш кӱштен. Мардохеят тидын нерген серен. Кугыжа Мардохейым шке полатышкыже пашам ышташ налын да суапле пашажлан пӧлекым пуэн. Вугей*б тукым гыч Аман, Амадаф эрге, тунам кугыжан ик эн пагалыме еҥже лийын. Кугыжан кок евнухшылан верч тудо Мардохей ден тудын калыкшылан осалым ышташ тӧчен.]
1 [Тидын деч вара] Артаксеркс кугыжа вуйлатыме жапыште теве мо лийын. Тиде Артаксеркс Индий гыч Эфиопий марте шӱдӧ коло шым кундемлан кугыжа лийын.2 Тудо жапыште кугыжа шке престолыштыжо Суза оласе карманыште шинчен.3 Кугыжалан кумшо ий шогымыж годым тудо чыла он ден полышкалышыжлан, Персий ден Мидий сарзывийын кугурак вуйлатышыштлан, калыкын лӱмлӧ еҥже ден кундемласе тӧра-влаклан кугу сийым ыштен.4 Шӱдӧ кандашле кече гутлаште Артаксеркс шке кугыжанышыжын поянлыкшым, шке кугулыкшын йолгыжшо чапшым унаже-влаклан ончыктен.5 Нине кече-влак эртымеке, шке полатшын садеран кудывечыштыже тудо эше шым кечаш сийым ыштен. Ты ганаже йӱмаш-кочмашке Суза оласе карманыште илыше чыла еҥым, изи гыч кугу марте, ӱжыныт.6 Тушто коленкор да шемалге-канде тӱсан меж куэм дене ыштыме пӱрдыш-влак кеченыт. Нуныжым, чапле йытын да шемалге-йошкар тӱсан меж тасма-влак дене кылден, ший колчала ден мрамор меҥгылашке сакаленыт улмаш.7 Кӱварым шергакан ужар кӱ, мрамор, перламутр да шергакан моло тӱрлӧ кӱ дене шареныт улмаш, туштыжо кынертен возашлан шӧртньӧ да ший дене ыштыме вер-влак лийыныт.8 Йӱышым шӧртньӧ ден ший атылаште нумалыныт, кажне атыже моло деч ойыртемалтше лийын. Тыгак рубин дене сӧрастарыме кумло тӱжем талантым шогышо коркам ончыкташ лукмо улмаш. Кугыжан поро кумылжылан кӧра йошкар арака шуко лийын. Йӱмаш шот дене эртен, ӧкымлышӧ нигӧ лийын огыл. Вет кугыжа тарзыже-влаклан кӧ мыняр шона, тунар йӱкташ кӱштен.9 Тыгак кугыжанвате Астинят ӱдырамаш-влаклан посна сийым Артаксеркс кугыжан полатыштыже ыштен.
10 Сийлымашын шымше кечынже йошкар аракам подылшо кугыжа весела кумылан лийын. Тудо шкенжын шым евнух тарзыжлан – нунын лӱмышт Мегуман, Бизфа, Харбона, Бикфа, Авагфа, Зефар да Каркас лийын –11 кугыжанватын вуйшӱдышыжым упшалше Астинь ватыжым шкеж деке ӱжын кондаш кӱштен. Артаксеркс шке ватыжым калык ден он-влаклан ончыкташ шонен, вет тудыжо пеш мотор улмаш.
12 Но кугыжанвате Астинь кугыжан евнух-влак гоч колтымо кӱштымашыжым шукташ келшен огыл.13 Тунам кугыжа пеш чот сырен, тудым кугу шыде авалтен. Кугыжа шӱдыр почеш мужедше мунлыеҥ-влак дене каҥашен налын – тудо закон ден йӱлам сайын палыше-влак деч каҥашым йодын шоген улмаш.14 Тудо жапыште кугыжа деке шым еҥ чак шоген: Каршена, Шефар, Адмафа, Фарсис, Мерес, Марсена, Мемухан. Нуно Персий ден Мидийын онжо-влак лийыныт, кугыжа деке пурен-коштын кертыныт. Кугыжанышыште нуно икымше еҥ-влак лийыныт.15 Кугыжа нунын деч йодын: «Кугыжанвате Астинь евнух-влак гоч каласыме кугыжан мутшым шуктен огыл. Закон почеш тудын дене мом ыштыман?»16 Кугыжа ден он-влаклан Мемухан тыге каласен: «Кугыжанвате Астинь Артаксеркс кугыжа ончылно гына огыл, тыгак тудын чыла кундемысе онжо да калыкше-влак ончылнат титакан.17 Вет кугыжанватын мут колыштдымыжо моло вате-влак декат шуэш, нунат шке марийыштым шотлымым чарнат да ойлаш тӱҥалыт: ”Артаксеркс кугыжа Астинь ватыжым шкеж деке кондаш кӱштен, но тудыжо толын огыл”.18 Ынде Персий ден Мидийысе он-влакын ватыштат, кугыжанватын кузе ыштымыжым колын, кугыжан онжо-влаклан тыгак ойлаш тӱҥалыт. Тунам шотлыдымаш ден келшыдымашлан мучаш ок лий.19 Кугыжалан тиде келша гын, тек тудо вашталташ лийдыме пунчалым луктеш, саде пунчалже Персий да Мидийын законышкышт возалтеш: тек Астинь тетла нигунам Артаксеркс кугыжа деке ок пуро. А кугыжанватылан тудо тек вес ӱдырамашым, тудын деч сайракым, шогалта.20 Кунам пунчалым кумда кугыжаныш мучко увертарат, тунам ӱдырамаш-влак шкеныштын марийыштым – лӱмлыжымат, тыглайжымат – шотлаш тӱҥалыт».
21 Тиде ой кугыжаланат, он-влакланат келшен, да кугыжа Мемуханын каласымыж семынак ыштен.22 Кугыжа чыла кундемышке тусо калыкын тиштыже да йылмыж дене возымо серышым колтен: тек кажне марий шке суртыштыжо оза лиеш. Тидым кажне калыклан шке йылмыж дене увертареныт.
*а 1 Артаксеркс – Еврей текстыште «Ахашверош». Кугу Дарий I-ын эргыже, Персий кугыжа Ксеркс I, тудо Хр. шоч. д. о. 486-465 ийлаште вуйлатен.
*б 1 Вугей амалик-влакын кугыжашт лийын, амалик-влак ожнысек иудей калыкын тушманже лийыныт.
Глава 1