Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Ик пророк тунемшын ватыже Елисей дек толын да шортын ойлен: «Мыйын марием, тыйын тарзет, колен. Тудо Господьым шотлен илен – тидым палет. А кызыт кӱсын пуышо еҥ кок эргымат шкаланже кул шотеш наҥгаяш толын».2 Елисей тудын деч йодын: «Мо дене тылат полшен кертам? Каласе мылам, мо тыйын пӧртыштет уло?» Ӱдырамаш вашештен: «Тыйын тарзетын ниможат уке, олив ӱян атыже гына уло».3 Елисей тудлан каласен: «Кай да чыла пошкудет деч яра ате-влакым йод. Нуным шукырак пого,4 вара мӧҥгышкет пуро, шке почешет да эргыч-влак почеш омсам петыре. Атылашке ӱйым темкале, тич темыме-влакым ӧрдыжкӧ шындыл».
5 Ӱдырамаш тудын деч каен, шке почешыже да эргыж-влак почеш омсам петырен. Нуно аваштлан ате-шамычым пуэденыт, а тудо ӱйым темкален.6 Кунам ате-влак темыме лийыныт, ава эргыжлан каласен: «Вес атым пу». Тудыжо вашештен: «Тетла уке». Ӱй йогымым чарнен.7 Ӱдырамаш каен да чыла тидын нерген Юмын еҥлан ойлен. Тудыжо каласен: «Кай, ӱйым ужале да парыметым пӧртылтӧ. А мо кодшыжо тылат да эргыч-влаклан илаш сита».
8 Икана Елисей Сунемыш толын. Тушто ик поян ӱдырамаш тудым шкеж деке кочкаш пураш кӧндарен. Тидын деч вара тудо кажне гана эртен кайымыж годым тушко кочкаш пурен.9 Ӱдырамаш марийжылан каласен: «Мый палем, мемнан деке чӱчкыдын пурышо тиде еҥ – Юмын святой айдемыже.10 Айда кӱшнӧ изи пӧлемым ыштена, тушто тудлан вакшышым, ӱстембалым, пӱкеным да лампым шындена. Кунам тудо мемнан дек пура, тек тушан шогалеш».
11 Ик кечын Елисей нунын деке толын, пӧлемыш кӱзен да тушан возын.12 Тудо Гиезий тарзыжлан каласен: «Озаватым ӱжын кондо». Тарзе ӱжын, да тудыжо Елисей ончыко толын шогалын.13 Елисей тарзыжлан ойлен: «Каласе тудлан: ”Тый мемнан верч тынар азапланет. Мом тылат ышташ? Ала тыйын шотышто кугыжа дене але сарзывуй дене кутыралташ?”» Ӱдырамаш вашештен: «Ок кӱл, мый шкенан-влак коклаште илем».14 Елисей йодын: «Мом гын тудлан ышташ?» Гиезий вашештен: «Тудын эргыже уке, а марийже шоҥго».15 «Ӱж тудым», – каласен Елисей. Тарзыже ӱдырамашым ӱжын, тудыжо омса воктеке шогалын.16 «Вес ийын тиде жапыштак тый кидыштет эргым кучет», – манын Елисей. «Уке, мыйын озам, – вашештен тудыжо, – мыйым ит ондале, Юмын еҥже!»17 Но ӱдырамаш мӱшкыраҥын да, Елисейын каласымыж семынак, вес ийын тиде жапыштак эргым ыштен.
18 Йоча кушкын. Ик кечын тудо ачаж деке каен. Ачаже тӱредше-влак дене пырля пасушто лийын.19 Кенета йоча ачажлан манын: «Вуем! Мыйын вуем коршта!» Тудыжо шке тарзыжлан каласен: «Эргым аваж деке наҥгай».20 Тарзе йочам налын да аваж деке наҥгаен. Эрге кечывал марте аважын пулвуйыштыжо шинчен, вара колен.21 Ӱдырамаш тудым кӱшыл пӧлемыш наҥгаен да Юмын еҥын вакшышкыже пыштен. Вара омсам петырен да тушеч волен.
22 Тудо марийжым ӱжын да каласен: «Мылам тарзе-влак кокла гыч ик еҥым да ава осёл кокла гыч иктыжым колто. Мый Юмын еҥ деке миен толам».23 Марийже каласен: «Молан тылат тудын деке каяш, вет таче у тылзат, шуматкечат огыл?» Ватыже вашештен: «Ит тургыжлане, чыла сай лиеш».24 Тудо ава осёлым ӧртньӧрлен да тарзыжлан каласен: «Вӱден наҥгай. Мыйын каласымешкем ит шогал».
25 Ӱдырамаш каен да Кармил курык деке миен шуын, туштыжо Юмын еҥ лийын. Тудым умбачын ужмеке, Юмын еҥ Гиезий тарзыжлан каласен: «Ончо, тиде Сунем гыч саде ӱдырамашет.26 Ваштарешыже курж да йод: ”Кузе пашат кая? Кузе мариет ден йочат илыштыт?”» «Чыла сай», – вашмутым пуэн ӱдырамаш.27 Юмын еҥ деке курыкыш кӱзымекше, тудо йолжо воктек кумык возын. Ӱдырамашым кораҥдаш манын, Гиезий лишемын, но Юмын еҥ каласен: «Кодо, тудын ойго. А Господь тидым мый дечем шылтен, мылам каласен огыл».28 Ӱдырамаш каласен: «Мыйын озам, мый тый дечет эргым йодынам мо? Мыйым ит ондале манын, тылат ойлен омыл мо?»
29 Елисей Гиезийлан каласен: «Ӱштетым ӱштал, мыйын пондем нал да корныш тарване. Иктаж-кӧм вашлият гын, ит саламлалт. Иктаж-кӧ тый денет саламлалтеш гын, ит вашеште. Мыйын пондем йочан чурийышкыже пыште».30 Но йочан аваже каласен: «Господь дене да тыйын чонет дене товатлем: мый тый дечет ом кораҥ». Тунам Елисей кынелын да почешыже каен.31 Гиезий нунын деч ончыч каен да йочан чурийышкыже тоям пыштен. Но нимогай йӱк, нимогай вашмут лийын огыл. Тудо Елисей деке лектын да увертарен: «Йоча ок помыжалт».32 Елисей пӧртыш пурен да ужын: йоча тудын вакшыштыже колышо кия.33 Тудо пурен, почешыже омсам петырен да Господьлан кумалын.34 Вара кынелын да йоча ӱмбак возын – тӱрвӧ дене тӱрвыш, шинча дене шинчашке, кидкопа дене кидкопашке. Тыге тудо ӱмбалныже киен, да йочан капше ыраш тӱҥалын.35 Елисей кынелын да пӧлем мучко тышке-тушко изишак коштын. Вара адакат вакш деке миен да йоча ӱмбак шуйнен возын. Тудыжо шым гана тӱрвынчын да шинчажым почын.36 Елисей Гиезийлан каласен: «Озаватым ӱж». Гиезий ӱжын. Ӱдырамаш толын, Елисей тудлан каласен: «Нал шке эргычым».37 Ӱдырамаш лишемын, йолжо воктек кумык возын да мланде марте вуйжым савен. Вара эргыжым налын да тушеч лектын.
38 А Елисей Галгалыш пӧртылын. Тиде кундемыште тунам шужымаш озаланен. Пророк тунемше-влак Елисей деке погыненыт. Елисей тарзыжлан каласен: «Кугу подым шынде да пророк тунемше-влаклан шӱрым шолто».39 Нунын кокла гыч иктыже олыкышко кочкаш йӧрышӧ иктаж-могай шудым кычалаш лектын да пӱтыралтше ир кушкылым муын, тудын саскажым урвалте тич поген. Тиде могай саска улмым нигӧ пален огыл гынат, пӧртылмекше, пророк тунемше тудым шӱр подыш падыштен пыштен.40 Нунылан кочкаш пыштеныт. Но кунам шӱрым кочкаш тӱҥалыныт, кычкырал колтеныт: «Юмын еҥже, подышто колымаш!» Нуно кочмым чарненыт.41 Тунам Елисей каласен: «Ложашым кондыза». Тудо подыш ложашым пыштен да [Гиезийлан] каласен: «Пыште еҥ-влаклан, тек кочкыт». Подысо кочкыш ынде аяран лийын огыл.
42 Ваал-Шалиши гыч ик еҥ толын. Тудо Юмын еҥлан у шурно дене кӱэштме коло шож киндым да нӧргӧ шурно парчам конден. «Еҥ-шамычлан пу, тек кочкыт», – каласен Елисей.43 Тарзыже йодын: «Кузе мый тидым шӱдӧ еҥлан пуэм?» Елисей вашештен: «Пу еҥ-влаклан, тек кочкыт. Вет Господь тыге ойла: ”Кочкын темыт, да эше кодеш”».44 Тарзе нунылан пуэден. Чылан кочкын темыныт, да эше кодын – тыге Господьын шомакше шукталтын.
Глава 4