Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Икана Самсон Газаш толын да, яжар ӱдырамашым ужмеке, тудын деке пурен.2 Самсонын олашке толмыж нерген Газаште илыше-влаклан каласеныт. Тиде верым авырен налын, нуно тудым йӱдвошт ола капка дене ороленыт. Йӱдвошт шылын шинченыт, тыге ойленыт: «Волгыжмеке, ме тудым пуштына».3 Но Самсон пелйӱд марте гына мален. Пелйӱдым кынелын, ола капкам кок янакше дене руалтен кучен да тӱкылтышыж дене пырля коптарен*а луктын. Вара капкам вачышкыже пыштен да Хеврон ваштареш верланыше курык вуйыш наҥгаен, [тушан пыштен].
4 Тидын деч вара Самсон Сорек лапверыште илыше ик ӱдырамашым йӧратен шынден. Тудын лӱмжӧ Далида лийын.5 Тудын дек филистим вуйлатыше-влак толыныт да каласеныт: «Самсоным кӧндаре*б да пален нал: мо тудым тыгай вияным ышта? Кузе тудым сеҥен, кылден да ӱҥышемден кертына? Тидлан ме тылат кажныже тӱжем шӱдӧ сикль ший дене пуэна».
6 Далида Самсон деч йодын: «Каласе мылам: мо тыйым тыгай вияным ышта, кузе тыйым кучен кылдаш да ӱҥышемдаш лиеш?»7 Самсон вашештен: «Мыйым иле, кошкен шудымо шым шӧн дене кылдат гын, мый лунчыргем да моло еҥ гаяк вийдыме лиям».8 Филистим вуйлатыше-влак Далидалан шым нӧргӧ, эше кошкен шудымо шӧным конденыт, да тудо нунын дене Самсоным кылден.9 А пӧлемыштыже еҥ-влак шылын шинченыт. Далида каласен: «Самсон, тый декет филистим-влак толыт!» Муштово*в гыч ыштыме шӱртым тул когартыме семын тудо шӧн-влакым кӱрлын шуэн. Тудын вийжын амалже пален налдеак кодын.
10 Далида Самсонлан каласен: «Тый мыйым ондалышыч, мылам шоякым ойлышыч. Ындыжым каласе, мо дене тыйым кылдаш?»11 Самсон вашештен: «Мыйым у, эше кучылтдымо кандыра дене кылдат гын, мый лунчыргем да моло еҥ гаяк вийдыме лиям».12 Далида у кандырам налын, тудын дене Самсоным кылден да каласен: «Самсон, тый декет филистим-влак толыт!» А пӧлемыштыже еҥ-влак шылын шинченыт. Но Самсон кидысе кандырам шӱртӧ семын кӱрлын шуэн.
13 Далида тудлан каласен: «Тый мыйым эшеат ондалет, мылам шоякым ойлет! Каласе мылам, мо дене тыйым кылдаш?» Самсон вашештен: «Тый мыйын вуйысо шым ӱппунемем куэмыш куэт да вынер куымо станыш пудален шындет гын, [мый моло еҥ гаяк вийдыме лиям]».14 [Далида тудым шке пулвуешыже малтен. Самсонын мален колтымекше, тудын шым ӱппунемжым налын,] нуным вынер куымо станыш пудален да каласен: «Самсон, тый декет филистим-влак толыт!» Тудыжо помыжалтын да вынер куымо станым тушко пудалыме куэм дене пырля шупшын луктын. [Тудын вийжын амалже пален налдеак кодын.]15 Далида каласен: «Кузе тый мыланем ”йӧратем” манын ойлет, а шӱметым мылам от поч? Тый мыйым кум гана ондалышыч да мо тыйым тыгай вияным ышта, шыч каласе».16 Тыге тудо Самсоным кажне кечын витарен, пеш чот йыгыжтарен, варажым чонышко шуктен.17 Тунам Самсон тудлан луктын каласен: «Мыйын ӱпем нигунам тӱредын огытыл. Мый шочынак Юмын назорейже улам. Ӱпем тӱредыт гын, мый лунчыргем, моло еҥ гаяк вийдыме лиям».
18 Самсонын чыным луктын каласымыжым умылымеке, Далида филистим вуйлатыше-влак деке тыге каласаш колтен: «Ынде толза, тудо мылам чыным каласен». Филистим вуйлатыше-влак тудын деке ший дене толыныт.19 Далида Самсоным пулвуешыже малтен. Вара еҥым ӱжын да тудлан Самсонын вуйысо шым ӱппунемжым пӱчкаш кӱштен. Тыге Самсон вий деч посна кодын.20 Далида каласен: «Самсон, тый декет филистим-влак толыт!» Тудо помыжалтын да шоналтен: «Ты ганат мучыштем, утаралтам!» Господьын тудын деч кораҥмыжым Самсон пален огыл.21 Филистим-влак тудым кученыт, шинчажым шӱтеныт. Вара, Газаш наҥгаен, вӱргене шинчыр дене шинчырленыт. Казаматыште тудо пырчым йоҥыштен.22 Тиде жапыште Самсонын ӱпшӧ угыч кушкаш тӱҥалын.
23 Филистим вуйлатыше-влак шке Дагон юмыштлан кугу надырым кондаш да веселитлаш погыненыт. Нуно тыге ойленыт: «Самсоным, мемнан тушманнам, юмына кидышкына пуэн».24 Самсоным ужын, калыкат шке юмыжым тыге чапландарен ойлен: «Мландынам пустаҥдыше тушманым юмына мемнан кидыш пуэн. Тудо мемнан шуко еҥнам пытарен».25 Вет кунам нунын шӱмышт веселаҥын, нуно каласеныт улмаш: «[Казамат гыч] Самсоным ӱжса, тек тудо мемнам веселитла». Самсоным казамат гыч ӱжыныт, да тудо нуным веселитлен. Вара тудым [игылтыныт,] пӧрт меҥге-влак коклаш шогалтеныт.26 Самсон тудым вӱден коштшо рвезылан каласен: «Пӧртым кучышо меҥге-влакым кидшӱм дене шижаш да тушко эҥертен шогалаш манын, мыйым наҥгае». [Рвезе тыгак ыштен.]27 Пӧрт пӧръеҥ да ӱдырамаш-влак дене темын улмаш. Тушто чыла филистим вуйлатыше лийын, тыгак нуным веселитлыше Самсон ӱмбаке леведыш ӱмбачын кум тӱжем наре пӧръеҥ ден ӱдырамаш онченыт.
28 Тунам Самсон Господьым сӧрвален кумалын: «Господь Юмем! Шарналте мыйым, Юмем, да эше ик гана пеҥгыдемде: мый филистим-влаклан иканаште кок шинчамланат ӱчым шуктем».29 Самсон пӧртым кучышо покшел кок меҥгым руалтен кучен. Иктышкыже пурла кидше дене, весышкыже шолаж дене эҥертен,30 тудо каласен: «Тек мый филистим-влак дене пырля пытем!» Самсон меҥге-влакым уло вийже дене шӱкалын – пӧрт тушто улшо вуйлатыше-влак ден калык ӱмбак сӱмырлен. Тыге Самсон колымыж годым тушман-влакым илымыж годсыж деч шукырак пытарен.
31 Самсонын шольыжо-влак, ачажын уло ешыже толыныт да тудын капшым наҥгаеныт. Нуно тудым Цора ден Ештаол коклаште, Маной ачажын шӱгарешыже тоеныт. Самсон коло ий Израильын судьяже лийын. [Самсон деч вара Емегар, Енан эрге, судьялан шоген. Вольыкым шотлаш огыл гын, тудо йот калыкысе кудшӱдӧ еҥым пуштын да Израильым утарен.]
*а 16:3 Коптараш – отдирать.
*б 16:5 Кӧндараш – уговорить.
*в 16:9 Муштово – пакля.
Глава 16