Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Израиль эрге-влак адакат Господь шинча ончылно осалым ышташ тӱҥалыныт, сандене Господь нуным шым ийлан мадиан-влакын кидышкышт пуэн.2 Мадиан-влак нуным чот пызыреныт, сандене израиль эрге-шамыч курык шелше ден курыкпомышлаште шкаланышт шылме вер ден карман-влакым*а ыштеныт.3 Израильтян-шамыч ӱден веле пытарат, нунын дек мадиан, амалик да моло эрвел калык толын лектыныт.4 Нуно израильтян-влакын кундемыштышт шке омашлаштым шогалтеныт да мланде лектышым Газа марте пытарен каеныт. Нуно израильтян-влаклан шкеныштым пукшаш шорыкымат, ушкал ден ӱшкыжымат, осёлымат коден огытыл.5 Нине калык шке вольыкышт да омашышт дене шурнышырчык наре толеденыт. Нуным шкеныштым, верблюдыштым шотлен пытараш лийын огыл. Нуно пӱтынь Израиль мландым пустаҥденыт.6 Мадиан-влаклан кӧра Израильын пеш чот нужнаҥмекше, израиль эрге-шамыч Господь деч полышым йодын кычкыреныт.
7 Кунам израильтян-влак мадиан-шамыч деч утаралташ Господьым ӱжын кычкыреныт,8 Тудо нунын деке пророкым колтен. Пророк нунылан каласен: «Тыге Господь, Израильын Юмыжо, ойла: ”Мый тендам Египет гыч, кул лийме мланде гыч, луктынам.9 Мый тендам египтян-влакын да чыла моло шыгыремдылшын кидышт деч утаренам. Нуным тендан ончыч поктен колтенам да мландыштым тыланда пуэнам.10 Тыланда каласенам: ’Мый Господь, тендан Юмыда, улам. Кеч те аморрей-влакын мландыштышт иледа, нунын юмышт-влаклан ида кумал’. Но те Мыйым колыштын огыдал”».
11 Господьын Суксыжо толын да Офрасе тумо йымак шинчын. Тумыжо Авиезер тукым гыч улшо Иоасын мландыштыже шоген. Иоасын Гедеон эргыже, мадиан-влак ынышт уж манын, тиде жапыште виноградым темдыме верыште шыдаҥым шийын.12 Тудлан Господьын Суксыжо кончен. Тудо Гедеонлан каласен: «Виян сарзе, Господь тый денет!»13 Гедеон тудлан вашештен: «Мыйын озам! Господь мемнан дене гын, молан чыла тиде [орлык] мемнан дене лийын? Кушто Тудын ӧрыктарыше чыла пашаже, кудын нерген мыланна ача-кочана-влак ойленыт? Вет нуно ”Господь мемнам Египет гыч луктын” манын каласкаленыт. А кызыт Господь мемнам коден каен, мадиан-влак кидыш пуэн».14 Господь тудын ӱмбак ончалын да каласен: «Кай да тиде вий-куатет дене Израильым мадиан-шамычын кидышт гыч утаре. Мый тыйым колтем».15 Гедеон тудлан манын: «Господь! Кузе мый Израильым утарем? Манассий тукымышто мыйын урлыкем эн начар, а мый ешыште эн изи улам».16 Господь тудлан каласен: «Мый пеленет лиям, мадиан-влакым тый ик еҥым сеҥыме семын кырен шалатет».17 Гедеон Тудлан манын: «Мый Тыйын шинчаштет поро кумылым суленам гын, мый денем Тыяк кутырымым палаш манын, мылам палдарыше палым ончыкто.18 Тый декет пӧртылмешкем, тышеч ит кай. Мый Тылат пӧлекым кондем да Тылат темлем». Тудо каласен: «Тыйын пӧртылмешкет, Мый тыштак лиям».
19 Гедеон каен, казапача шылым ямдылен да ик ефа ложаш дене шергиндым кӱэштын. Шылым комдыш, а лемым кӧршӧкыш пыштен да Тудын деке тумо йымак конден.20 Юмын Суксыжо тудлан каласен: «Шыл ден шергиндым нал, тиде кӱ ӱмбак пыште да лемым оптал». Гедеон тыгак ыштен.21 Господьын Суксыжо кидыште улшо пондыжым шуялтен да шыл ден шергинде деке тӱкнен. Кӱ гыч тул лектын да шыл ден шергиндым нелын. Господьын Суксыжо Гедеонын шинча ончычшо йомын.22 Тунам Гедеон тиде Господьын Суксыжо лиймым умылен. Тудо каласен: «Господь Юмо, ойго мыланем! Вет мый Господьын Суксыжым шинчаваш ужынам».23 Господь тудлан каласен: «Тылат тыныс лийже. Ит лӱд, тый от коло».24 Гедеон тушан Господьлан жертвенникым ыштен да тудым «Иегова-шалом»*б манын лӱмден. Тиде жертвенник таче кечынат Авиезер тукым мландысе Офраште шога.
25 Тиде йӱдым Господь Гедеонлан каласен: «Ачатын кӱтӱж гыч ик ӱшкыжым да шым ияш вес ӱшкыжым нал. Ачатын Вааллан кумалме жертвенникшым шалате, тушто улшо Ашера меҥгым руэн шу.26 [Тылат кончышо] Господь Юметлан жертвенникым тиде кӱ курык вуйышто кӱлеш семын шогалте. Руымо пуэт ӱмбалне йӱлалтен пуымо надырлан кокымшо ӱшкыжшым кондо».
27 Гедеон шке тарзыж-влак кокла гыч лу еҥым налын да Господьын каласымыж семын ыштен. Но шке родо-тукымжо да олаште илыше-влак деч лӱдмыжлан кӧра тудо тидым кечывалым огыл, а йӱдым ыштен.28 Эрдене олаште илыше-влак кынелыныт да ужыныт: Ваалын жертвенникшым шалатыме, воктеныже улшо Ашера меҥгым руэн шуымо, а чоҥен шындыме у жертвенникеш надырлан кокымшо ӱшкыжым кондымо.29 «Кӧ тидым ыштен?» – нуно икте-весышт деч йодыштыныт. Умылкалаш тӱҥалыныт да пален налыныт: тидым Гедеон, Иоас эрге, ыштен.30 Олаште илыше-влак Иоаслан каласеныт: «Лук эргычым. Ваалын жертвенникшым шалатымылан да воктеныже улшо меҥгым руэн шуымылан тудо колышаш».31 Тудым авырен шогалше-влаклан Иоас вашештен: «Тыланда мо Ваалым арален налман? Тыланда мо тудым пыдалман? Кӧ тудым пыдал налеш, эр марте пуштмо лийшаш. Ваал чынжымак Юмо гын, жертвенникшым шалатымылан тудо шкенжым шке арален налын кертеш».32 Тиде кече гыч Гедеоным Иероваал*в манын лӱмденыт. Вет тудын шотышто тыге ойленыт: «Тек жертвенникшым шалатымылан Ваал шкенжым тудын деч шке арален налеш».
33 Мадиан ден амалик-влак да эрвелне илыше-шамыч пырля погыненыт, эҥерым вонченыт да стан дене Изреель лапвереш шогалыныт.34 Гедеоным Господьын Шӱлышыжӧ авалтен. Тудо пучым пуалтен, да Гедеон почеш каяш Авиезер урлык погынен.35 Гедеон уверзе-влакым Манассий тукым мланде мучко колтен – Манассий тукым погынен да тудын почеш каен. Тыгак тудо уверзе-влакым Асир, Завулон да Неффалим тукым еҥ-влак деке колтен. Нунат тудын деке толыныт.
36 Гедеон Юмылан каласен: «Ойлымет семынак Израильым мыйын кидем дене утарынет гын,37 теве мый тышан идымеш тӱредме межым шарем. Лупс меж ӱмбаке гына возеш, а йырым-йырысе мланде кукшо кодеш гын, тунам мый палем: сӧрымет семынак Тый Израильым мыйын кидем дене утарет».38 Тыгак лийын. Вес кечын Гедеон эрдене эрак кынелын да межым пунчалын. Тудо меж гыч корка тич вӱдым луктын.39 Гедеон Юмылан каласен: «Ит шыдешке мыланем, мый эше ик гана йоднем, меж дене эше ик гана терген ончынем – тек тиде гана меж кукшо кодеш, а йырым-йырысе мланде ӱмбаке лупс возеш».40 Тиде йӱдым Юмо тыгак ыштен: меж кукшо кодын, а мланде ӱмбаке лупс возын.
*а 6:2 Карман – крепость.
*б 6:24 «Иегова-шалом» (але «Яхве-шалом») – Тиде лӱм «Господь – тиде тыныс» манмым ончыкта.
*в 6:32 Еврей йылмыште тиде лӱм «тек Ваал шкенжым шке арала» манмым ончыкта.
Глава 6