Библия
Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом
МОИСЕЙЫН ВИЗЫМШЕ КНИГАЖЕ
ЗАКОНЫМ УШЕШТАРЫМАШ
32 Глава
1 Моисейын мурыжо. 44 Моисей калыкым туныкта. 48 Господь Моисейлан тудын Нево курыкышто колымыж нерген увертара.1 «Колышт, кава, мый ойлаш тӱҥалам.
Колышт, мланде, умшам гыч лекше мутым.
2 Йогаш тӱҥалеш туныктымем йӱр семын,
мутемже йогалеш лупс семын,
ужар шудыш йогышо изи йӱр гай,
озым ӱмбак велалтше тале йӱр гай.
3 Господьын лӱмжым ӱжын кумалам!
Мемнан Юмылан пуыза чапым!
4 Тудо – чоткыдо кӱ курык,
ыштыме пашаштыже уке ситыдымаш,
чыла корныжо чынле!
Юмо – ӱшанле, уке Тудын дене шояк.
Тудо – чынле, чыным ыштыше.
5 Но Тудын ончылно нуно пужленыт,
осал пашаштлан кӧра Тудын шочшыжо огытыл,
нуно локтылалтше, пужлышо тукым улыт.
6 Аҥыра, шонен моштыдымо калык!
Тыге мо тӱледа Господьлан?
Ачат огыл мо Тудо тылат, тыйым Шочыктышо,
тыйым Ыштыше, тыйым Пеҥгыдемдыше?
7 Шарналте ожнысо жапым,
ончычсо тукым-влакын ийлашт нерген шоналте.
Йод ачат деч – тылат тудо каласа,
йодышт шоҥгыеҥ-влакет деч – тылат нуно ойлат:
8 кунам Чыла деч Кӱшылысӧ калык-влаклан мландым пуэден,
да айдеме тукымым тӱрлӧ верыш вераҥден,
тунам Тудо, Израиль эрге-влакын чотышт дене келшышын,
2 калык-влаклан чекым пыштен.
9 Вет Израиль калык – Господьын ужашыже,
Иаков – Тудын налшаш пайже.
10 Господь тудым ир мландыште,
2 мардежан пуста ирверыште муын,
тудым ончен, тудын верч азапланен,
шке шинчасортаже семын арален шоген.
11 Кузе арыслангайык пыжашыжым арала,
шулдыржым шаралтен, игыж-влак ӱмбалне чоҥештылеш,
нуным шулдырешыже шынден наҥгая,
12 тугак Господь шке калыкшым Шкетын коштыктен,
нимогай вес юмо пеленже лийын огыл.
13 Мландысе кӱкшакалашке тудым кӱзыктен,
пасу лектышым тудлан кочкаш пуэн.
Пукшен тудлан курыкоҥысо мӱйым,
кӱан мландыште шочшо олив ӱйым.
14 Господь тудлан ушкал ӱй ден каза шӧрым,
2 тага ден пача коям,
Васанысе ӱшкыж ден каза-влакым,
2 эн сай шыдаҥым пуэн.
Йӱынат тый йошкар аракам, виноград саскан вӱржым.
15 [Иаков кочкын,] Израиль ӧрден да ӱскырт лийын,
шарлен, кӱжгемын, коя лийын.
Юмо дек, тудым Ыштыше дек, тупынь савырнен,
утарыше Курыкшым кӱлдымыш луктын.
16 Вес юмо-влаклан кумалмышт дене нуно Тудым сырыктеныт,
шке йырнык пашашт дене Господьым шыдештареныт.
17 Надырым нуно Юмылан огыл, а ия-влаклан конденыт.
Нуно ты юмо-влакым пален огытыл,
ача-кочашт нунын нерген колынат огытыл,
нине юмо-влак у, пошкудо калык деч пален налме лийыныт.
18 А тыйым шочыктышо Кӱ курыкым шарнен отыл,
тыйым ыштыше Юмым тый монденат.
19 Господь тидым ужын [да шыдешкен],
сырымыж дене шке эрге-ӱдыржӧ-влак деч кораҥын.
20 ”Шке чурием Мый нунын деч шылтем, – Тудо каласен, –
да ончалам: могай лиеш мучашышт.
Нуно пужлышо тукым улыт, ӱшанле йоча-влак огытыл.
21 Мо юмо огыл, тудлан кумалмышт дене Мыйым сырыктеныт,
полган юмышт дене луктыныт шыдем.
Тугай калык дене, могайже чынжым калыкат огыл,
1 Мый нуным кӧранаш таратем,
шотдымо калык дене нуным шыдештарем.
22 Тул ылыжын Мыйын шыдем деч,
вес тӱнян пундашыж марте тудо йӱлалтен пура,
мландым да чыла мом шочыктымыжым когарта,
курык негыз марте тудо йӱлалта.
23 Туткар почеш туткарым колтем Мый ӱмбакышт,
пикш-влакем колтем нунын ӱмбакышт.
24 Нуно шужен каҥгешт пытат,
шокшымужо ден моло шучко чер деч колат.
Мый нунын ӱмбак ир янлык-влакым колтем,
аяр кишке-влак нуным чӱҥгалыт.
25 Уремыште лийшым керде пуштеш,
мӧҥгыштӧ кодшым лӱдмаш пытара,
кеч лийже тиде самырык рвезе але ӱдыр,
чызым кочшо аза але чал ӱпан шоҥгыеҥ.
26 Икте кодде, Мый нуным пытараш шоненам –
айдеме тукым нунын нерген тек огешат шарналте, –
27 но тушман-влакын воштылмыштым колыштмем шуын огыл.
Вес семын тидым умылен, нунышт каласат ыле:
”Мемнан кидна нуным сеҥен,
Господь огыл чыла тидым ыштен”.
28 Израиль – ушым йомдарыше калык,
ок мошто тудо шонен.
29 Ушан лиеш гын, умыла ыле – могай мучаш тудым вуча!
30 Кузе ик еҥ тӱжемым поктен колтен кертеш
але кузе коктын лу тӱжемым мӧҥгеш куржыктат?
Тугеже Кӱ курык нуным коден каен,
Господь нуным тушман кидыш пуэн!
31 Тушманна-влакын юмышт мемнан Юмына гай огытыл,
тидым нуно сайын палат.
32 Нунын виноград вондышт Содом гыч,
Гоморрасе пакча гыч улыт:
саскашт аяр дене темын,
кочо улыт орлаҥгышт.
33 Нунын йошкар аракашт – кишке аяр,
шемгишкын пуштшо аярже.
34 Теве мом Мый шапашлан пыштенам,
аралыме верышкем печать дене петыренам.
35 Мый ӱчым шуктем, нунылан пӧртылтем.
Толеш жап, да нунын йолышт шӱртня.
Пытыме кечышт нунын лишне,
мом нунылан ямдылыме – вашке шукталтеш.
36 Кунам Господь ужеш: пытен Израильын вийже,
кодын огыл нигӧ – кулат, эрыкан еҥат –
Тудо шке калыкшылан чын судым ышта,
шке тарзыж-влакым чаманен налеш.
37 Тунам Господь каласа: ”Кушто тендан юмыда,
2 инанен илыме кӱ курыкда?
38 Вет нине юмо-влак надыр вольыкдан кояштым кочкыныт,
йӱыныт йошкар арака надырдам.
Тек нуно кынелыт да тыланда полшат,
тек нуно тендам аралат!
39 Ужыда кызыт, [ужыда]: тиде – Мый, Мый улам!
Мый дечем моло вес Юмо уке.
Мый колымашым колтем, Мыяк илышым пуэм,
Мый сусыртем, Мыяк паремдем.
Нигӧ Мыйын кидем деч ок керт утарен.
40 Кава деке [пурла] кидем нӧлталам
да Шкем дене, курым-курымеш илымем дене товатлем:
41 йолгалтше кердем Мый пӱсемдем,
да судым ышташ тӱҥалеш кидем –
тушманем-влаклан Мый ӱчым шуктем,
Мыйым ужмышудымо-влаклан чыла пӧртылтем.
42 Колышо ден пленыш налме-влакын вӱрыштым пикш-влакемлан йӱктем,
айдеме кап, тушман вуйлатыше-влакын вуйышт кердемлан кочкыш лийыт.
43 [Куане, кава, Господь дене пырля,
вуйдам савыза Тудлан, Юмын чыла Суксыжо!]
Куаныза, вес калык-влак, Тудын калыкше дене пырля,
[виян тек лийыт Юмын чыла эргыже]!
Вет тарзыж-влакын вӱрышт верч Тудо
2 шке тушманже-влаклан ӱчым шукта,
[Тудым ужмышудымо-влаклан мутым кучыкта].
Шке мландыжын, шке калыкшын сулыкшым Господь касара».
44 [Тиде мурым Моисей тудо кечын возен да Израиль эрге-влаклан туныктен.] Моисей [калык деке] толын да нунылан тиде мурын чыла мутшым лудын пуэн. Тудын дене пырля Иисус, Навын эргыже, лийын.
45 Чыла тиде мутым уло Израильлан увертарымеке, Моисей46 каласен: «Мыйын таче тыланда пуымо чыла шомакым шӱмышкыда пыштыза. Икшывыда-влаклан кӱштен ойлыза – тек нуно тиде законын чыла шомакшым шуктен шогат.47 Тиде тыланда яра шомак-влак огытыл, тыште – тендан илышда. Нунылан кӧра те Иордан вес велысе мландыште, кудыжым сеҥен налаш каеда, кужун илаш тӱҥалыда».
48 Тудо кечынак Господь Моисейлан каласен:49 «Аварим курыклашке кай, Моав мландыште Иерихон ваштареш улшо Нево курыкыш кӱзӧ да тушечын израиль эрге-влаклан Мыйын пуышаш Ханаан мландым ончал.50 Тиде курыкышто тый колет да кугезе кочат-влак деке кает. Тыге Аарон изатат Ор курыкеш колен да шке кугезыж-влак деке ушнен.51 Вет Син ир мландыште, Мерива-Кадес вӱд воктене, те израиль эрге-влак коклаште Мыйын ончылнем мут колыштдымо лийында – израиль эрге-влаклан Мыйын святой улмем ончыктен огыдал.52 Мыйын израиль калыклан пуышаш мландым Тый умбачын ужат, но тушко от пуро».
Глава 32
