Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Моисей Юмын сӧрымыжым ушештара. 9 Судья-влакым шогалтыме нерген шарналта. 19 Юмын пуаш сӧрымӧ мландыш миен коштшо-влак нерген ойла. 26 Израиль калыкын Юмо ваштареш шогалмыж нерген ушештара.
1 Теве мом Моисей Иордан вес вел ир мландыште, Суф ваштареш улшо тӧрверыште – Фаран ден Тофел, Лаван, Асироф да Дизагав коклаште – улмышт годым уло израиль калыклан ойлен.2 Хорив дечын Сеир курык гоч Кадес-Варнишке латик кече кайыман улмаш.3 Ныллымше ийын, латикымше тылзын икымше кечынже, Моисей чыла израиль эрге-влаклан Господьын мом ойлаш кӱштымыжым увертарен.4 Тидыже Есевонышто илыше аморрей кугыжа Сигоным да Аштароф ден Едрейыште илыше васан кугыжа Огым кырен шалатымыж деч вара лийын.5 Тиде законым Моисей Иордан вес велнысе Моав мландыште умылтараш тӱҥалын. Тудо каласен:
6 «Господь, мемнан Юмына, Хорив курыкышто тыге каласен: ”Сита тыланда тиде курык воктене илаш.7 Корныш тарваныза, аморрей-влакын илыме курыклашке, нунын пошкудо мландышкышт – тӧрвер, курык да лоп верлашке, Кечывалвел мландыш, теҥыз серлашке, Ханаан мландыш, Ливан курыкыш, эсогыл кугу Евфрат эҥер марте кайыза.8 Тиде мландым Мый тыланда пуэм, кайыза да сеҥен налза. Тудым Мый, Господь, тендан кугезе кочада-влаклан – Авраамлан, Исааклан, Иаковлан – да нунын тукымыштлан пуаш товатлен сӧренам”.
9 Тунам мый тыланда каласенам: ”Мый шкетын тендан вуйлатышыда лийын ом керт.10 Господь Юмыда тендам шукемден, ынде те кавасе шӱдыр наре улыда.11 Тек ача-кочадан Господь Юмыжо тендам кызыт кунар улмыда деч эше тӱжем пачаш шукемда да сӧрымыж семынак тендам суапландара!12 Но кузе мылам шкетланем тендан нумалтышдам нумалман, ӱчашымашым лукшо пашадам тӧрлыман?13 Кажне тукым гыч мунло, ушан да пагалыме икмыняр еҥым ойырыза, а мый нуным тендан вуйлатышыдам ыштем”.14 ”Тый чын ойлет”, – те каласышда.15 Тунам мый тукымвуй-влакдам погышым, нине мунло, [ушан] да пагалыме еҥ-влакым тендан вуйлатышыдам ыштышым. Тыге мый кажне тукымлан тӱжемвуйым, шӱдывуйым, витльывуйым, лувуйым да кугурак-влакым шогалтышым.
16 Тунам мый судьяда-влаклан каласышым: ”Кажне еҥым тӱткын колыштса да шке коклаштыда лекше ӱчашымашым але тендан дене илыше йотъеҥ дене лекше ӱчашымашым чын судитлыза.17 Судитлыме годым еҥым ида ойыркале: йорло еҥымат, лӱмлӧ еҥымат колыштса. Еҥ деч ида лӱд, вет судитлымаш – Юмо деч. А могай йодыш тыланда утыждене неле лиеш гын, мый декем колтыза – тудым мый лончылен лектам”.18 Тунам мый тыланда мом ышташ кӱлмӧ нерген чыла каласышым.
19 Вара Господь Юмынан кӱштымыж почеш ме Хорив деч аморрей-влакын курыкан мландышкышт тарванышна да, пеш кугу да шучко ир мланде мучко эртен, – тудым те ужында – Кадес-Варнишке миен шуна.20 Мый тыланда каласышым: ”Те аморрей-влакын курыкан мландышт дек толын шуда, тудыжым Господь Юмына мыланна пуа.21 Теве тиде мландым Господь Юмыда тыланда пуа! Кайыза да, ача-кочадан Господь Юмыштын каласымыж семынак, тиде мландым сеҥен налза! Ида лӱд, ида ӧрткӧ!”
22 Но те мый декем толда да каласышда: ”Шкенан деч ончыч икмыняр еҥым колтена. Тек нуно тиде мландым шымлен налыт: могай корно дене да могай олалашке кайыман – мыланна каласат”.23 Тиде ой мыланем келшыш. Мый тендан кокла гыч латкок еҥым, кажне тукым гыч ик еҥ дене, ойырен нальым.24 Нуно каеныт, курыклаш кӱзеныт да Есхол лапвер марте миен шуыныт, тудым ончен лектыныт.25 Тиде мландын саскаже-влакым налын, мыланна конденыт. ”Господь Юмына мыланна сай мландым пуа”, – маныныт нуно.
26 Но те тушко каяш ышда келше, Господь Юмыдан кӱштымыжым шукташ тореш лийда.27 Те шке омашыштыда ӧпкелен ойленда: ”Господьлан ме ужмышудымо улына. Аморрей-влакын кидышкышт пуаш да пушташ манын, Тудо мемнам Египет мланде гыч луктын.28 Кузе ме тушко каен кертына? Ончаш колтымо иза-шольына-влак шке ойлымышт дене мемнам лӱдыктен пытарышт. Вет нуно ойлат: ’Тусо калык мемнан деч виянрак, [шукырак], капше денат кӱкшырак. Ола-влак тушто кугу улыт, а нунын пырдыжышт – кавапомыш марте! Ме тушто Енак тукым эрге-влакымат*а ужынна!’”
29 Мый тыланда каласышым: ”Ида лӱд, нунын деч ида ӧрткӧ!30-31 Тендан деч ончыч Господь, тендан Юмыда, кая. Египетыште шинча ончылныда да тиде ир мландыште ыштыме семынак Тудо тендан верч кредалаш тӱҥалеш. Тидым те шке ужында: тиде верыш толмешке, Господь Юмо тендам пӱтынь корно мучко шке эргыжым нумалше ача семын нумалын”.32 Но тидын деч варат те Господьлан, шке Юмыланда, ӱшанен огыдал!33 А вет Тудо, тыланда шогалашлан верым кычалаш да кайышаш корныдам ончыкташ манын, йӱдым тул меҥге, а кечывалым пыл меҥге семын тендан ончылныда каен.
34 Господь [Юмо] тендан мутдам колын да чот шыдешкен. Тудо тыге товатлен каласен:35 ”Ача-кочада-влаклан пуаш сӧрымӧ сай мландым тиде осал тукым гыч ик еҥат ок уж.36 Лач Иефонний эрге Халев гына тудым ужеш. Мый Халевлан да тудын урлыкшылан коштын савырныме мландыжым пуэм, вет тудо Господьлан ӱшанле лийын”.37 Тыланда верч Господь мыламат шыдешкен да каласен: ”Тыят тиде мландыш от пуро.38 А Нав эрге Иисус, тыйын полышкалышет, тушко пура. Иисусым кумылаҥде: тиде мландын озажым ышташ манын, Израильым тушко тудо пурта.39 Икшывына тушман кидыш логалыт манын, те ойленда ыле. Но теве йочада-влак тудо мландыш пурат, нуно поро ден осалым эше ойырен огыт мошто. Тиде мландым Мый нунылан пуэм, икшывыда-влак тудым сеҥен налыт.40 А кызыт савырныза да Йошкар теҥыз деке наҥгайыше корно дене мӧҥгеш ир мландыш кайыза”.
41 Тунам те мыланем каласышда: ”Ме Господь [Юмына] ончылно сулыкыш пуренна. Но ынде ме каена да Господь Юмынан кӱштымыж семынак кредалаш тӱҥалына”. Кыдалышкыда саргуралым сакен, те шоналтыде курыкыш кӱзаш тарванышда.42 Господь мыланем каласыш: ”Тушко ынышт кӱзӧ да кредалаш ынышт тӱҥал манын, нунылан ойло. Вет Мый пеленышт ом лий, нуным тушман-влак кырен шалатат”.43 Мый тидым тыланда каласышым, но те мыйым ышда колышт. Господьын кӱштымыжлан торешланен, те курыкыш вуйвустыкын кӱзышда.44 Курыклаште илыше аморрей-влак тунам тендан ваштареш кредалаш лектыч. Нуно тендам мӱкш еш семын поктышт, Сеир деч Хорма марте тендам пытарен кайышт.45 Мӧҥгеш пӧртылмеке, те Господь ончылно шортда. Но варгыжмыдам Господь колын огыл, тендан деч Тудо пылышыжым петырен.46 Кадесыште те шуко жап лийда.
*а 1:28 Енак тукымым сеҥаш лийдыме кугу капан калык семын паленыт.
Глава 1