Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 [Вавилонышто Иоаким лӱман пӧръеҥ илен.2 Тудо Хелкийын Сусанна лӱман ӱдыржым марлан налын. Тудыжо пеш мотор да Юмо деч лӱдшӧ лийын.3 Тудын ача-аваже чын ыштыше лийыныт, нуно ӱдырыштым Моисейын законжылан туныктен шогеныт.4 Иоаким пеш поян улмаш, пӧртшӧ воктене сад-пакчаже лийын. Иоаким деке иудей-влак погыненыт, вет тудо нунын коклаште эн пагалыме еҥ лийын.
5 Тудо ийын калык кокла гыч судьялан кок кугуракым шогалтеныт. Нунын нерген Господь тыге каласен: «Вавилонышто судитлыше кугурак-влак деч осал паша лектын, нуно калыкым вуйлатышаш улыт улмаш».6 Нуно Иоакимын пӧртыштыжӧ чӱчкыдын лийыныт. Кӧн ӱчашымашым лукшо пашаже лийын, чыланат нунын дек толыныт.7 Кечывал лишан калык каен пытымеке, Сусанна марийжын сад-пакчашкыже лектын коштын.8 Кок кугурак тудын тушко лекмыжым да коштмыжым кажне кечын ончен, да нунын тудын дек кап кумыл сутланымаш шочын.9 Ушым йомдарен, нуно кавашке ончен кумалмыштым чарненыт да чын суд нерген шонымышт деч кораҥыныт.10 Когыньыштымат Сусанна дек кугу сутланымаш авалтен, но икте-весыштлан шке орлыкыштым почын огытыл.11 Вет кап кумыл шупшмышт да тудын дене малаш шонымышт нерген нуно луктын каласаш вожылыныт.12 Сусаннам ужаш манын, кажне кечын тудым шинчашт дене кӱтеныт.
13 Нуно икте-весыштлан ойленыт: «Кечывал кочкышым ышташ жап шуын, мӧҥгӧ каена» да, лекмекышт, икте-весышт деч торленыт,14 но вара тиде верышке мӧҥгеш пӧртылыныт. Икте-весышт деч пӧртылмӧ амалым йодыштмеке, нуно кап кумыл шупшмышт нерген луктын каласеныт. Тунам нуно Сусаннам шкет лиймыж годым вашлияш кутырен келшеныт.15 Нуно келшыше жапым вученыт. Тунам Сусанна ончычсо семынак сад-пакчаш лектын, пеленже лач кок тарзе ӱдыр лийын, да пеш шокшылан кӧра тудо йӱштылалташ шонен пыштен.16 Шылын шичше да тудым шолып ончышо кок кугурак деч моло тушто нигӧ лийын огыл.17 Шке тарзе ӱдыржӧ-влаклан тудо каласен: «Мылам ӱй ден шовыным кондыза да, йӱштылалташ манын, сад-пакча капкам петырен кайыза».18 Нунышт каласыме семынак ыштеныт: сад-пакча капкам петыреныт да, мом кӱштымым кондаш манын, ӧрдыжтӧ улшо омса гыч лектыныт. А шылын шичше кугурак-влакым нуно ужын огытыл.19 Кунам тарзе ӱдыр-шамыч каеныт, кугурак-влак кынелыныт да Сусанна деке куржын толыныт. Нуно каласеныт:20 «Теве сад-пакчан капкаже петырыме, да мемнам нигӧ ок уж. Мемнан кап кумылна тый декет ылыжын, сандене тореш ит лий, мемнан дене мале.21 От келше гын, ме тыйын ваштарешет таныклена – тый денет самырык рвезе лийын, сандене тый шке тарзе ӱдырет-влаклан каяш кӱштенат манына».22 Тунам Сусанна чон йӧсыж дене кычкыралын: «Мылам пеш неле, вет тидым ыштем гын, мыйым колымаш вуча, а ом ыште гын, тендан кидда деч ом утло!23 Господь ончылно сулыкым ыштымешке, мылам лучо тендан кидда йымаке логалаш».24 Сусанна кугу йӱкын кычкыралын, кугурак-влакат тудын ӱмбак кычкыреныт,25 вара иктыже куржын каен да сад-пакча капкам почын.26 Кунам пӧртыштӧ улшо-влак сад-пакча кӧргыштӧ кычкырымым колыныт, Сусанна дене мо лиймым ужаш манын, ӧрдыжтӧ улшо омса гыч куржын пуреныт.27 Кугурак-влакын мутыштым колмеке, Сусаннан тарзыже-влак пеш чот ӧрыныт, вет нуно озаватышт нерген тыгайым нигунам колын огытыл.
28 Вес кечынже, кунам калык Иоаким дек, Сусаннан марийже дек, погынен, тушко саде кок кугуракат толыныт. Сусаннам пуштыкташ манын, нуно осал шонымаш дене темыныт улмаш.29 Кугурак-шамыч калык ончылно каласеныт: «Сусаннам, Хелкий ӱдырым, Иоаким ватым, кондаш еҥым колтыза». Тудын дек каеныт.30 Сусанна толын, тудын дене пырля ача-аваже, йочаже-влак, чыла родо-тукымжо толыныт.31 Сусанна пеш чатка, мотор чурийвылышан лийын.32 Тудын моторлыкшым ракатланен ончаш манын, нине осал еҥ-влак чурийжым почаш кӱштеныт, вет тудыжо петырыме улмаш.33 Родо-тукымжо, тудын ӱмбак ончышо-влак чыланат шортыныт.34 А кок кугурак, калык покшеке шогалын, ӱдырамашын вуйышкыжо кидыштым пыштеныт.*а35 Сусанна, шинчавӱдым йоктарен, кавашке ончен, вет тудо уло шӱм-чонжо дене Господьлан инанен.36 Кугурак-влак каласеныт: «Кунам ме сад-пакчаште коштынна, тиде ӱдырамаш кок тарзе ӱдыржӧ дене тольо да сад-пакчан капкажым петырыш, а тарзе ӱдыржӧ-влакым колтыш.37 Вара тудын дек тушто шылын шичше самырык рвезе тольо да тудын дене возо.38 Ме сад-пакча лукышто лийынна да, тыгай осал пашам ужмеке, нунын деке куржын толна39 да нуным пырля кийышым ужна. Рвезым ме кучен ыжна керт, вет тудо мемнан деч виянрак ыле да капкам почын куржо.40 Но тидыжым ме руалтен кучышна да йодна: кӧ тиде самырык рвезе? Но тудо мыланна вашмутым пуаш ыш келше. Тидлан ме танык улына».41 Погынышо калык нине еҥ-влаклан ӱшанен, вет нунышт калыкын кугуракше да судьяже лийыныт. Сусаннам пушташ пунчалыныт.
42 Тунам Сусанна кугу йӱкын каласен: «Курымаш Юмо, мо шылтымым шинчыше да чылажымат ончылгоч палыше!43 Тый палет: нуно ваштарешем шойышт таныкленыт, нимом ыштен омыл гынат, мылам колаш логалеш. Нине еҥ-влак, осалым шонен, чыла тидым шонен луктыныт».44 Господь тудын йӱкшым колын.45 Кунам Сусаннам пушташ наҥгаеныт, Даниил лӱман самырык рвезым Юмо святой шӱлышыж дене таратен,46 да тудыжо кугу йӱкын кычкыралын: «Тудын вӱржылан мый титакан омыл!»47 Тунам уло калык тудын деке савырнен да йодын: «Мом тый каласышыч?»48 Тунам тудо калык покшеке шогалын да каласен: «Израиль эрге-влак, тынарак шонен моштыдымо улыда мо? Молан, шымлыде да чыным пален налде, Израиль ӱдырлан тыгай пунчалым луктында?49 Судым ышташ пӧртылза, вет нине тудын ваштареш шойышт таныкленыт».
50 Уло калык тунамак мӧҥгеш пӧртылын, чыла кугурак-влак Данииллан каласеныт: «Юмо тыйымат кугураклан шогалтен, сандене шич да мыланна умылтаре».51 Даниил каласен: «Нуным икте-весышт деч умбакырак кораҥдыза, мый нунын деч йодышт налам».52 Кунам нуно икте-весышт деч ойырымо лийыныт, тудо иктыжым ӱжын да каласен: «Шоҥгеммеш осалым ыштен илыше, ондак ыштыме сулыкетлан ынде мутым кучаш тӱҥалат!53 Титакдыме-влакым титаканыш, а титакан-шамычым чыныш луктын, тый чын огыл судым ыштенат. А Господь тыге ойла: ”титакдымым да чын ыштышым пушташ ит пу”.54 Тыгеракын, тиде ӱдырамашым ужынат гын, каласе: могай пушеҥге йымалне тый нуным пырля ужынат?» Тудыжо вашештен: «Фисташке пушеҥге йымалне».55 Даниил каласен: «Чынак, тый шке вуетлан муаш шойыштынат. Юмын Суксо, Юмо деч кӱштымашым налын, тыйым покшеч руалын шелеш».56 Тудым колтымеке, Даниил весыжым кондаш кӱштен да каласен: «Тый Иудан огыл, а Ханаанын тукымжо улат! Моторлык тыйым алгаштарен, кап кумыл шупшмылан кӧра ушет каен.57 Тыге те Израиль ӱдыр-влак дене ыштылында, нуно лӱдмышт дене тендан дене пырля лияш келшеныт, но Иуда ӱдыр закон пудыртымыдам чыташ тӱҥалын огыл.58 Тыгеже каласе мыланем: могай пушеҥге йымалне тый нуным пырля ужынат?» Тудыжо вашештен: «Кугу тумо йымалне».59 Даниил тудлан каласен: «Чынак, тый шке вуетлан муаш шойыштынат. Теве Юмын Суксо, тыйым покшеч руалын шелаш манын, керде дене вучен шога. Тудо тендам пытара».
60 Тунам погынышо калык кугу йӱкын кычкыралын да Тудлан инаныше-влакым утарыше Юмылан чапым пуэн.61 Нуно кок кугурак ваштареш шогалыныт, вет Даниил нунын шойышт таныклымыштым шке шомакышт денак чараш луктын.62 Могай осалым нуно вес еҥлан шоненыт, нунын дене тугак ыштеныт – Моисейын законжо почеш пуштыныт. Тыге тудо кечын титакдыме чон утарыме лийын.63 Хелкий ден ватыже, уло родо-тукымышт Иоаким веҥышт дене пырля шке Сусанна ӱдырышт верч Юмым чапландареныт, вет тудыжын титакше лийын огыл.64 Тидын деч вара калык Даниилым эшеат чот пагалаш тӱҥалын.
*а 13:34 Яжар ӱдырамашым кӱм кышкен пуштмо деч ончыч тудын вуйышкыжо йӱла почеш кидым пыштеныт.
Глава 13