Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Шымше ийын визымше тылзыжын луымшо кечынже Израильын кугуракше-влак кокла гыч икмыняр еҥ Господь деч каҥашым йодаш толын да мыйын ончыкем шинчын.
2 Мыланем Господьын шомакше лийын:3 «Айдеме эрге! Израильын кугуракше-влак дене кутыро, нунылан каласе: ”Тыге ойла Господь Юмо: те Мый дечем каҥашым йодаш толында? Шкем дене товатлем, Мый тыланда вашмутым ом пу! – ойла Господь Юмо”.4 Нунылан судым ыште. Айдеме эрге, нунылан судым ыште! Луктын ойло нунылан ача-кочаштын йырнык пашашт нерген!5 Каласе нунылан: ”Господь Юмо тыге ойла: Тудо кечын, кунам Израильым ойырен налынам, Мый, кидем нӧлталын, Иаков тукымлан товатмутым пуэнам да Египетыште нунылан Шкемым палдаренам. Кидем нӧлталын, Мый нунылан каласенам: Мый Господь, тендан Юмыда, улам!6 Тудо кечын Мый, кидем нӧлталын, нунылан товатленам: Египет мланде гыч нуным Мыйын ойырымо мландышкем наҥгаем. Тиде мландыште шӧр да мӱй йогат, чыла мланде кокла гыч тудо – эн чапле да сӧрал.7 Мый нунылан каласенам: ’Тек кажныже шинча ончычшо йырнык-влакым луктын кудалта. Шкендам Египетысе шояк юмо-влак дене ида шакшыле! Мый Господь, тендан Юмыда, улам’.
8 Но нуно Мыйын ваштареш шогалыныт, Мыйым колыштмышт шуын огыл. Нигӧ йырнык-шамычым шинча ончычшо луктын кудалтен огыл, Египетысе шояк юмо-влак деч кораҥын огыл. Тунам Мый Египет мландыште нунын ӱмбак сырымаш тулем опталаш, кугу шыдем колташ шонен пыштенам.9 Но Мыйын лӱмем вес калык-влак ончылно ынже шӱктаралт манын, Мый тидым ыштен омыл. Вет израиль эрге-шамыч нине калык коклаште иленыт, нунын шинча ончылнышт Мый израильтян-влаклан Шкемым палдаренам да нуным Египет гыч лукташ сӧренам.10 Мый нуным Египет гыч луктынам да ир мландыш конденам.11 Израиль эрге-влаклан Мый пунчал-влакем пуэнам, закон-шамычем дене палдаренам. Кӧ нуным шуктен шога – илаш тӱҥалеш.12 Тыгак Мый нунылан шуматкече-влакем пуэнам. Шуматкече-влак Мыйын да нунын коклаште палдарыше пале лийышт, нуным святитлыше Господь улмем палышт манын, Мый нунылан шуматкече-влакым пуэнам.
13 Но Израиль калык ир мландыште Мыйын ваштарешем шогалын. Нуно пунчал-влакем шуктен шоген огытыл, закон-влакем деч кораҥыныт – а вет нуным шуктен шогышо-шамычлан тиде пунчал ден закон-влак илышым кондат, – тыгак шуматкече-влакем шакшыленыт. Тунам Мый ир мландыште ӱмбакышт кугу шыдем опталаш да нуным пытараш шонен пыштенам.14 Но Мыйын лӱмем вес калык-влак ончылно шӱктарыме ынже лий манын, Мый тидым ыштен омыл. Нунын шинча ончылнышт Мый израиль эрге-шамычым Египет гыч луктынам.15 Ир мландыште, кидем нӧлталын, нунылан товатленам: шӧр да мӱй йогыман мландыш, нунылан Мыйын пуымо, чыла мланде кокла гыч эн чапле да сӧрал мландыш, Мый нуным ом пурто.16 Вет нуно закон-влакем деч кораҥыныт, пунчал-шамычем шуктен шоген огытыл, шуматкече-влакем шакшыленыт – шӱмышт нуным шке шояк юмышт деке шупшын.17 Но мый нуным чаманенам, ир мландыште пытарен омыл.18 Ир мландыште эргышт-влаклан каласенам: ’Ачада-шамычын йӱлашт почеш ида иле, нунын кӱштымыштым ида шукто, шояк юмышт дене шкендам ида шакшыле.19 Мый тендан Господь Юмыда улам: пунчал-влакем почеш илыза, закон-шамычем шуктен шогыза.20 Шуматкече-влакемын святой улмыштым шотлен илыза, тек нуно Мыйын да тендан коклаште палдарыше пале семын лийыт. Тунам те паледа: Мый тендан Господь Юмыда улам’.
21 Но нунын эргышт-влакат Мыйын ваштарешем шогалыныт: пунчал-шамычем шуктен шоген огытыл, закон-влакем деч кораҥыныт – а вет нуным шуктен шогышо-шамычлан тиде пунчал ден закон-влак илышым кондат, – тыгак шуматкече-влакем шакшыленыт. Тунам Мый ӱмбакышт сырымаш тулем йоктараш, ир мландыште нунын ӱмбак кугу шыдем колташ шонен пыштенам.22 Но Мыйын лӱмем вес калык-влак ончылно ынже шӱктаралт манын, Мый нунын ӱмбач кидем кораҥденам да тидым ыштен омыл. Вет нине калыкын шинча ончылнышт Мый израиль эрге-влакым Египет гыч луктынам.23 Мый нуным калык-шамыч коклашке шалаташ, элла мучко пуалтен колташ манын, ир мландыште кидем нӧлталын товатленам.24 Вет нуно закон-влакем шуктен шоген огытыл, пунчал-шамычем деч кораҥыныт, шуматкече-влакем шакшыленыт – шинчашт ачаштын шояк юмышт ӱмбак виктарыме лийын.25 Тунам Мый нунылан сай огыл пунчал ден закон-влакым пуэнам, кудышт илышым конден огытыл.26 Кунам нуно тул надыр шотеш кажне кугэргым кондаш тӱҥалыныт, тидын дене шкеныштым шакшылаш Мый чаракым шынден омыл. Тидым Мый нуным пытараш манын ыштенам – тек палат: Мый Господь улам!”
27 Сандене каласе, айдеме эрге, Израиль калыклан, каласе нунылан: ”Тыге ойла Господь Юмо: Мый дечем кораҥын, ачада-влак Мыйым эше теве мо дене шӱктареныт.28 Мый нуным кидем нӧлталын пуаш товатлыме мландышкем конденам, а нуно, кеч-могай кӱкшӧ чоҥгатам але ладыра пушеҥгым ужмеке, тушан шке надырыштым шӱшкылыныт да Мыйын шыдем лукшо моло пӧлекым конденыт. Нуно тушто тамлыпушым тӱргыктеныт да йошкар арака надырым йоктареныт.29 Мый нунын деч йодынам: ’Тиде могай чоҥгаташке те коштыда?’ Сандене тыгай чоҥгата таче кече мартеат Бама*а манын лӱмдалтеш.
30 Сандене Израиль калыклан каласе: ’Тыге ойла Господь Юмо: Ачада-влакын корныштым тошкен, те шкендам огыда шакшыле мо, нунын йырнык шояк юмышт дене огыда яжарлане мо?31 Таче кече мартеат те шкендам шояк юмыда-влак дене шакшыледа: нунылан пӧлекым кондеда да эргыда-шамычым надыр шотеш йӱлалтеда! Чыла тидын деч вара те, Израиль тукым, Мый дечем эше каҥашым йоднеда? Шкем дене товатлем, – ойла Господь Юмо, – Мый тыланда вашмутым ом пу!’
32 Те ойледа: ’Ме моло калык гай, йот тукым-влак гай, лийына, пушеҥге ден кӱлан кумалаш тӱҥалына’, но тыге шонымыда нигунам ок шукталт.33 Шкем дене товатлем, – ойла Господь Юмо, – нӧлталме виян кидем да йоктарыме кугу шыдем дене Мый тендан дене кугыжаланаш тӱҥалам!34 Нӧлталме виян кидем да йоктарыме кугу шыдем дене Мый тендам калык-влак кокла гыч луктам, шалатен колтымо элла гыч погем.35 Мый тендам ир мландышке, йот калык-влак деке кондем да тушто тендан дене шинчаваш судитлалташ тӱҥалам.36 Кузе Мый кугезе кочада-влак дене Египетысе ир мландыште судитлалтынам, тыгак тендан денат судитлалташ тӱҥалам, – ойла Господь Юмо. –37 Мый тендам кӱтӱчӧ пондем йымач колтем, да те угыч Мыйын ойпидышем шуктен шогаш тӱҥалыда.38 Мый тендан кокла гыч вуянче ден мут колыштдымо-влакым кораҥдем. Ӧрдыжъеҥ семын илыме мландышт гыч нуным луктам, но Израиль мландыш нуно огыт пуро. Тунам те пален налыда: Мый Господь улам.
39 А те, Израиль калык, – тыге Господь Юмо ойла, – Мыйым огыда колышт гын, кажныже шке шояк юмыда дек кайыза да нунылан служитлыза. Но Мыйын святой лӱмем шке пӧлек да шояк юмыда дене тетла ида шӱктаре!40 Вет уло Израиль калык, мыняре мландымбалне уло, Мыйын святой курыкыштем, Израильын кӱкшӧ курыкыштыжо, Мыланем служитлаш тӱҥалеш, – ойла Господь Юмо. Тушто тендан дек поро кумылем лиеш, пӧлек ден икымше саскадам Мый чыла святой надырда дене пырля уло кумылын налам.41 Кунам тендам калык-влак кокла гыч луктам да шалатен колтымо элла гыч погем, тендам Мый тамлыпушан тӱргыктыш семын уло кумылын налам да тендан гоч шке святой улмем калык-влакын шинча ончылнышт ончыктем.42 Кунам Мый тендам Израиль мландыш, ача-кочаланда нӧлталме кидем дене пуаш товатлыме мландыш, кондем, те пален налыда: Мый Господь улам.43 Тушто те илыш корныдам, шкендам шакшылыше чыла пашадам шарналтеда да ончыч ыштыме осал пашаланда шкендан деч йырнеда.44 Кунам Мый тыланда осал корно ден йырнык пашада почеш ом пӧртылтӧ, а шке лӱмемлан кӧра тендан дек поро лиям, те, Израиль тукым, пален налыда: Мый Господь улам, – ойла Господь Юмо”».
45 Мыланем Господьын шомакше лийын:46 «Айдеме эрге! Чуриетым кечывалвелыш савыре да тусо кундемлан шомакым каласе, кечывалвел мландын чодыраже нерген пророк шомакым ойло.47 Каласе кечывалвел чодыралан: ”Колышт Господьын шомакшым! Тыге Господь Юмо ойла: Мый тыйын покшелне тулым ылыжтем, да тудо чыла пушеҥгетым – ужаргымат, кошкышымат – пытара. Йӱлышӧ тулйолкын ок йӧрӧ, кечывалвел гыч йӱдвел марте тудо чыла когарта.48 Кажне илыше тунам умыла: тиде Мый, Господь, тудым ылыжтенам, да тиде тул ок йӧрӧ”».
49 Тунам мый каласенам: «О, Господь Юмем! Нине еҥ-влак мыйын нергенем тыге ойлат: ”Тудо эре туштен кутыра!”»
*а 20:29 «Бама» лӱм ’чоҥгата’ манмым ончыкта.
Глава 20