Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Ик кечын Ионафан, Саулын эргыже, саргурал нумалше тарзыжлан каласен: «Айда вес велыште улшо филистим отряд деке вончена». А ачажлан тидын нерген каласен огыл.
2 Саул гын Гива тӱрыштӧ, Мигронысо гранат пушеҥге йымалне, лийын. Тудын пелен кудшӱдӧ наре еҥ улмаш.3 Нунын коклаште Ахий, Ахитувын эргыже, лийын. Ахитувшо Иохаведын шольыжо, Финеесын эргыже, Илийын уныкаже лийын, а Илийже Силомышто Господьын ефодым чиен коштшо иерейже улмаш. Ионафанын кайымыж нерген калыкат пален огыл.
4 Ионафан филистим отряд деке курыклоҥ дене лишемаш шонен, тудыжын кок велыштыжат сергӱ*а улмаш. Иктыжын лӱмжӧ Боцец, весыжын Сене лийын.5 Ик сергӱжӧ йӱдвелыш, Михмас могырыш, ончен, весыже – кечывалвелыш, Гева могырыш.
6 Ионафан саргурал нумалшыжлан каласен: «Айда нине пӱчдымӧ-влакын*б отрядышт деке вончена. Ала Господь мыланна полша, вет Тудлан шуко еҥ денат, икмыняр еҥ денат утараш неле огыл».7 Тудыжо вашештен: «Мом чынлан шотлет, тудым ыште. Кушко шонет, тушко кай, мый тый денет лиям».8 Ионафан каласен: «Ме нине еҥ-влак деке вончена да нунын шинча ончыланышт шогалына.9 ”Мемнан мийымешкына шогыза”, – каласат гын, ме шке верыштынак кодына да нунын деке она кӱзӧ.10 ”Мемнан деке кӱзыза”, – маныт гын, кӱзена. Тидыже мыланна пале лиеш – Господь нуным мемнан кидышке пуэн».
11 Кунам нуно коктынат филистим отрядын ужын кертме верыш шогалыныт, филистим-влак каласеныт: «Ончалза, еврей-шамыч шылын шичме курык шелшышт гыч лектыт».12 Отрядыште улшо еҥ-влак Ионафан ден тудын саргурал нумалшыжлан кычкыралыныт: «Мемнан деке кӱзыза, ме тыланда икмомак каласена!» Тунам Ионафан шке саргурал нумалшыжлан каласен: «Почешем кай, Господь нуным Израиль кидыш пуэн».13 Кидше да йолжо дене кыртмен пижын, Ионафан курыкыш кӱзаш тӱҥалын, тудын почеш – саргурал нумалшыже. Филистим-влак Ионафан ончылно йӧрледеныт, а саргурал нумалше нуным пуштеден.
14 Икымше гана керылтме годым Ионафан ден тудын саргурал нумалшыже коло наре еҥым пуштыныт. Тидыже кок ӱшкыж дене ик кечыште курал кертме пасун пел кумдыкыштыжо лийын.15 Станыште, пасушто уло филистим сарзывийым лӱдмаш авалтен. Ончыл отрядат, йыр улшо кундемлам пустаҥдыше-влакат лӱдын чытыреныт, [нунын кучедалмышт шуын огыл]. Пӱтынь мланде чытырналтын – Господь кугу лӱдмашым колтен.
16 Вениамин мландысе Гива олаште Саулын оролжо-влак ужыныт: тушман сарзывий шаланен да тӱрлӧ могырыш куржеш.17 Саул пеленже улшо калыклан каласен: «Кӧ мемнан кокла гыч каен – ончен лекса, пален налза». Терген лекмеке, пален налыныт: Ионафан ден тудын саргурал нумалшыже уке улыт.18 Саул Ахийлан каласен: «Юмын шондыкым кондо». Вет тунам шондык израиль эрге-влак дене лийын.19 Саулын тидым иерейлан ойлымыж годым филистим станыште пудыранымаш эшеат чот [шарлен да] кугемын. Тунам Саул иерейлан каласен: «Уке, огеш кӱл, ит кондо».
20 Саул пеленже улшо еҥ-влакым писын поген да кредалме верыш лупшалтын. Туштыжо кажныжын кердыже лишылъеҥже ӱмбак виктарыме улмаш. Пудыранчык пеш кугу лийын.21 Тунам ондак филистим-влак дене лийше да нунын станышт дене пырля коштшо еврей-влакат Саул да Ионафан пелен улшо израильтян-шамыч деке ушненыт.22 Ефрем курыклаште шылше израильтян-влакат, филистим-шамычын куржмышт нерген колмеке, кредалмашыш ушненыт.23 Тыге Господь тиде кечын Израильым утарен. Кредалмаш Беф-Авен деч умбакыла шуйнен. [Саул дене чылаже лу тӱжем наре еҥ лийын, кредалмаш Ефрем курыклаште улшо ола мучко каен.]
24 Израиль еҥ-влак тудо кечын ярнен пытеныт, а Саул, [сайын шоналтыде,] калыклан товатмутым пуыктен, тыге ойлен: «Тушманлан ӱчым шуктымешкем, кӧ кас деч ончыч умшашкыже кочкышым налеш гын, каргыме лиеш». Калык кокла гыч нигӧ умшашкыже кочкышым налын огыл.
25 Сарзе-влак чодыра гоч каеныт, а туштыжо мланде ӱмбалнысе мӱкш пыжашлаште мӱй лийын.26 Чодыраш пурымекышт, нуно тушто мӱй улмым ужыныт. Но каргыме деч лӱдын, нигӧат мӱйым умшашкыже налын огыл.27 Ионафан гын ачажын калыклан товатмутым пуыктымыжым колын огыл. Тудо кидыште улшо тояжым карашыш чыкен, вара мӱйым кидше дене умшашкыже пыштен, да шинчаже волгыдемын.28 Еҥ-влак кокла гыч иктыже тудлан каласен: «Тыйын ачат калыклан товатмутым пуыктен: ”Кӧ таче кочкеш гын, каргыме лиеш”. Садланак еҥ-влак ярныше улыт».29 Ионафан каласен: «Ачам калыкым арам орландара. Ончыза, тиде мӱйым изиш кочмеке, мыйын шинчамат волгыдеме.30 Таче калык тушманже деч руалтен налме гыч иктаж-мом кочкеш ыле гын, филистим-влак чотрак огыт кыралт ыле мо?»
31 Тиде кечын филистим-влакым Михмас гыч Аиалон марте поктен каеныт, сандене израильтян-шамыч пеш чот ярненыт.32 Тунам калык вольыкым руалтен налаш пижын: шорыкым, ӱшкыжым, презым мландымбалне шӱшкылын да вӱрге кочкын.33 Тидын нерген Сауллан каласеныт: «Калык Господь ончылно сулыкым ышта, шылым вӱрге кочкеш». Саул каласен: «Те законым пудыртенда. Кызытак мый декем кугу кӱм пӧрдыктен кондыза».34 Вара кӱштен ойлен: «Калык коклашке кайыза да каласыза: тек кажныже мый декем шке ӱшкыж ден шорыкшым вӱден конда да тышан шӱшкыл кочкеш. Господь ончылно сулыкыш ида пуро, шылым вӱрге ида коч». Тиде йӱдым кажныже шке кидше дене ӱшкыж [ден шорыкшым] вӱден толын да тушан шӱшкылын.35 Тунам Саул Господьлан жертвенникым ыштен. Тиде Саулын Господьлан ыштыме икымше жертвенникше лийын.
36 Саул каласен: «Йӱдым филистим-влак почеш каена, волгыжаш тӱҥалмешке нунын ӱмбак керылтына, ик еҥымат илышым огына кодо». Тудлан вашештеныт: «Чылажымат шонымет семын ыште». Но иерей каласен: «Ончыч Юмо деч йодына».37 Саул Юмо деч йодын: «Мылам филистим-влакым поктен каяш мо? Нуным Израиль кидыш пуэт мо?» Но тиде кечын Юмо тудлан вашмутым пуэн огыл.
38 Тунам Саул каласен: «Тек тышке калык вуйлатыше-влак толыт, да пален налына – могай сулыкым таче ыштыме.39 Израильым утарыше Господь дене товатлем: сулыкым Ионафан эргым ыштен гынат, тудат колышаш». Уло калык кокла гыч тудлан иктат вашештен огыл.40 Саул израильтян-влаклан каласен: «Те ик велыш шогалза, а мый да Ионафан эргым вес велыш шогалына». Калык Сауллан вашештен: «Чылажымат шонымет семын ыште».41 Саул каласен: «Господь, Израильын Юмыжо! [Молан таче шке тарзетлан вашештен отыл? Мыйын титакем мо але Ионафан эргымын? Господь, Израильын Юмыжо!] Палдарыше палым ончыкто. [Титак Тыйын Израиль калыкет ӱмбалне гын, тидым ончыкто]». Шерева Ионафан ден Саулым ончыктен, а калык чыныш лектын.42 Тунам Саул каласен: «Мыйын да Ионафан эргым коклаште шеревам кудалтыза. [Кӧм Господь ончыкта, тек тудо кола». Калык Сауллан каласен: «Тыге ышташ ок кӱл!» Но Саул шке шонымыжым вашталтен огыл. Тунам Саул ден Ионафан эргыж коклаште шеревам кудалтеныт]. Шерева Ионафанлан возын.
43 Саул Ионафанлан каласен: «Мом тый ыштенат, ойло». Ионафан тудлан вашештен: «Мый кидыштем улшо тоя мучашеш налын, изишак мӱйым кочкын онченам, да теве колышаш улам!»44 Саул каласен: «Ионафан, таче тый пуштмо от лий гын, тек Юмо мыйым пеҥгыдын мут кучаш шогалта!»45 Но калык Сауллан тыге манын: «Ионафанлан мо колыман? Вет тудо Израильлан тыгай кугу утарымашым конден! Тыге лийшаш огыл! Господь дене товатлена: Ионафанын вуйжо гыч ӱп пырчат мландыш ок камвоч, вет таче тудо Юмо дене пырля кредалын». Тыге калык Ионафаным утарен коден, да тудо колен огыл.46 Саул филистим-влакым поктымыжым чарнен, да нунышт шке мландышкышт каеныт.
47 Саул Израиль дене кугыжаланыме кучемвийжым*в пеҥгыдемден да йыр улшо чыла тушманже дене кредалын: Моав дене, аммон-влак дене, Едом [да Вефор дене], Цован кугыжаж-шамыч дене да филистим-влак дене. Тудо кӧ дене гына кредалын огыл, чылаштым сеҥен.48 Талын кредалын, тудо амалик-влакым сеҥен да Израильым агыше-влакын кидышт деч утарен.
49 Саулын Ионафан, Иессуи да Малхисуа эргыже-влак лийыныт, а кок ӱдыржын лӱмышт тыгай улмаш: кугуракшын – Мерова, изиракшын – Мелхола.50 Саулын ватыже Ахиноама, Ахимаасын ӱдыржӧ, лийын. Тудын сарзывий вуйлатышыжын лӱмжӧ Авенир, Саулын Нир чузайжын эргыже, лийын.51 Кис, Саулын ачаже, да Нир, Авенирын ачаже, Авиелын эргыже-влак лийыныт.
52 Саулын кугыжа лийме жапыште филистим-влак ваштареш сар чарныде каен шоген. Кунам Саул виян да лӱддымӧ пӧръеҥым ужын, тудым шкеж деке налын.
*а 14:4 Сергӱ – утес.
*б 14:6 Пӱчдымӧ: мутерыште пӱчмӧ йӱла нерген мом возымым ончо.
*в 14:47 Кучемвий – власть.
Глава 14