Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Икана Иаков Лаванын эргыже-влакын мутланымыштым колын. Нунышт ойленыт: «Ачанан мо улыжым Иаков чыла поген налын, ачанан погыжо денак шке поянлыкшым чумырен».2 Иаков шкежат шекланен: Лаван вашталтын, тудын деке ондакысе гай поро кумылан лийын огыл.3 Господь Иаковлан каласен: «Ачат-кочатын мландышкышт, шке тукымет дек пӧртыл. Мый тыйын пеленет лиям».
4 Нурышко, вольык кӱтымашке, Рахиль ден Лиям ӱжаш Иаков тарзыжым колтен.5 Вара нунылан каласен: «Мый ачадан чурийжым ончемат, ужам: тудо мый декем ондакысе гай поро кумылан огыл. Но ачамын Юмыжо эре пеленемак.6 Те шкеат паледа, мый уло вием дене ачаланда пашам ыштенам.7 А ачада мыйым эре ондалкален, мылам пуышашлык акым иктаж лу гана вашталтылын. Но мылам осалым ышташ Юмо тудлан эрыкым пуэн огыл.8 Ачада мылам каласен: ”Тылат пуышаш ак – тамган-тамган вольык”. Да чыла вольык тамган-тамган пачам ыштен. А кунам ачада каласен: ”Тылат пуышаш ак – ола-вула вольык лиеш”, уло вольык ола-вула пачам ыштен.9 Тыге Юмо ачада деч уло вольыкшым поген налын да мылам пуэн.10 Икана вольык кошташ тӱҥалме годым мый омым ужынам, пуйто нунын ӱмбак кӱзышӧ каза ден тага-влак чыланат ола-вула, тамган-тамган улыт.11 Юмын Суксо омо дене мылам тыге каласен: ”Иаков!” Мыйже вашештенам: ”Мый тыште улам”.12 Вара Тудо манын: ”Вуетым нӧлтал да ончал – вольык ӱмбаке кӱзышӧ каза ден тага-влак чыланат ола-вула, тамган-тамган улыт. Вет мом тый денет Лаван ыштылеш – Мый чыла ужам.13 Мый тылат Вефильыште кончышо Юмо улам. Тушто тый шарныктыш кӱ ӱмбак олив ӱйым йоктаренат да Мылам сӧрымашым пуэнат. Ынде тарване, коден кай ты мландым да шочмо верышкет пӧртыл, [Мый тыйын пеленет лиям]”».
14 А Рахиль ден Лия тудлан маныныт: «Ачанан суртыштыжо мемнан налшаш ужашна эше уло мо?15 Мемнам тудо йот еҥланак ок шотло дыр? Тудо вет мемнам ужален да тиде шийжымат кучылт пытарен.16 Сандене Юмын тудын деч поген налме чумыр поянлыкше мемнан да икшыве-влакнан улеш. Юмо тылат мом каласен, чыла шукто».
17 Иаков тарванен, икшывыж ден ватыж-влакым верблюд ӱмбаке шынден.18 Пеленже чыла кӱтӱжым, чумыр погыжым, Месопотамийыште налме вольыкшым налын. Тыге ачаж деке, Исаак деке, Ханаан мландыш каяш тарванен.19 Лаван шорык тӱредаш каен, а Рахиль ачажын пӧртшӧ гыч тудын шояк юмыжо-влакым шолышт луктын.20 Иаков арамей Лаван деч чоярак лийын, кайымыж нерген Лаванлан шижтаренат огыл.21 Шкенжын мо улыжым погалтен да корныш тарванен. Эҥерым вончен, Галаад курыкла могырыш каен.
22 Кумшо кечын [арамей] Лаванлан Иаковын кайымыж нерген увертареныт.23 Тыгайым колын, Лаван [эргыж-влак ден] шке тукымысо пӧръеҥ-влакым поген да Иаков почеш тарванен. Шым кече тудым поктен каен да Галаад курык дене поктен шуын.24 Йӱдым арамей Лаванлан омешыже Юмо кончен, Тудо каласен: «Шеклане, Иаковлан нимогай осалым ит ойло».
25 Лаван Иаковым поктен шуын. Иаковшо омашыжым курыкышто шынден улмаш. А Лаван да пеленже толшо родо-тукымжо-влак омашыштым Галаад курыкеш вераҥденыт.26 Вара Лаван Иаковлан каласен: «Мом тый ыштенат? Молан тый мыйым ондаленат да ӱдырем-влакым наҥгаенат, пуйто саргурал дене пленыш налынат.27 Молан тый шолып куржынат? Мый дечем шылынат да нимом каласен отыл? Мый тыйым веселан, мурым мурен, тимпан да кӱсле дене ужатен колтем ыле.28 Тый эсогыл уныкам ден ӱдырем-влакым шупшалын чеверласашат пуэн отыл, тый ушдымо семын ыштенат.29 Тидлан мый тыланда ӱчым шуктен кертам ыле, но теҥгече мылам ачадан Юмыжо ”Шеклане, Иаковлан нимогай осалым ит ойло” манын каласыш.30 Йӧра, ачатын суртыштыжо лиймет пеш шуын да каенат, но молан юмо-влакемжым шолыштынат?»
31 Иаков Лаванлан каласен: «Мый лӱдынам, ӱдырет-влакым [да уло погем] мый дечем шупшын налат шоненам, садлан каласыде каенам.32 А юмет-влакым кӧн дене муат, тудо илыше ок код. Мо мыйын уло – родо-тукымна ончылнак шерын лек, иктаж-мом шкендыным муат гын, нал». Шояк юмо-влакым Рахиль [ватыже] шолыштын манын, Иаков пален огыл.
33 Лаван [юмыж-влакым] Иаковын, Лиян, кок тарзе ӱдырамашын омашыштышт [кычалын,] но муын огыл. Лиян омашыж гыч лектынат, Рахильын омашышкыже пурен.34 Шояк юмо-влакым Рахиль налын улмаш, нуным верблюд ӧртньӧрлык сумкаш шылтен пыштен да ӱмбакыже шинчын. Лаван омашым чыла пургед лектын, но нимомат муын огыл.35 А Рахиль ачажлан манын: «Озам мылам ынже шыдешке – мый тудын ончыкшо шогалын ом керт: мыйын шкемын тӱҥалын». Лаван [омаш мучко] кычалын, но шояк юмыж-влакым муын огыл.
36 Иаков шыдешкен да Лаваным титаклаш тӱҥалын. Тудо каласен: «Могай мыйын титакем уло, могай мыйын сулыкем? Мом тый почешем коштат?37 Тый мыйын чыла арверем пургед лектыч. Шкендын арверет гыч вара мом муыч? Ончыкто тыште мыйын да шкендын родо-тукымет-влак ончылно, тек нуно мемнан коклам тӧрлат.38 Мый тый денет теве коло ий иленам, тыйын шорыкет да казат-влак лугыч лийын огытыл, тыйын кӱтӱэт гыч тага-влакым мый кочкын омыл.39 Вольыкетым янлык кӱрыштын гын, тудым тый декет конден омыл, эҥгеклан шке тӱленам. Иктаж-кудыжо йомын гын, кечывалым ма тиде лийын але йӱдым, тый эре мый дечем кӱрын луктынат.40 Кечывалым мый кече шокшеш орланенам, йӱдым йӱштым чытенам. Мыйын йӱд омемат кошкен.41 Теве кузе коло ием тыйын суртыштет эртен! Латныл ий мый тыйын кок ӱдырет верч да эше куд ий тыйын вольыкет верч пашам ыштенам, а тый мылам пуышашлык акым лу гана вашталтылнат.42 Мыйын пеленем ачамын Юмыжо – Авраамын Юмыжо да Исаакын Лӱдмашыже – огеш лий ыле гын, тый мыйым кызыт нимо деч посна луктын колтет ыле. Юмо мыйын орлыкем ден ыштыме пашам ужын да тиде йӱдым мыйым пыдал налын».
43 Лаван Иаковлан вашештен: «Ӱдыр-влакат, йоча-влакат, вольыкат – чылажат, мом тыште ужат, мыйын улыт. Шке ӱдырем-влак дене, нунын йочашт дене мый иктаж-мом ыштен кертам мо?44 Тугеже айда кызыт шке коклаштына ойпидышым ыштена, да тек тиде мемнан сӧрасымыланна танык лиеш». [Иаков Лаванлан каласен: «Пеленна нигӧ уке, Юмо мемнан коклаште таныклыше лиеш»].
45 Тыге манын, Иаков кӱм налын да шарныктыш семын шогалтен.46 Вара Иаков родо-тукымжылан кӱм погаш кӱштен. Нунышт кӱм погеныт да чоҥгатам орален шынденыт, вара тиде кӱ чоҥгата воктене чыланат кочкын[-йӱын] шинченыт. [Лаван Иаковлан каласен: «Тиде чоҥгата таче мемнан коклаштына танык семын лиеш».]47 Лаван ты чоҥгаталан Иегар-Сагадуфа лӱмым пуэн, а Иаков тудым Галаад манын лӱмден.48 Лаван варажым [Иаковлан] каласен: «Таче тиде чоҥгата [да мыйын шогалтыме шарныктыш кӱ] когыньнан коклаште танык лиеш». Садлан тиде верым Галаад манын лӱмденыт.49 Тудым вес семын эше Мицпа маныт, вет Лаван тыге ойлен: «Икте-весына деч тораште лиймына годым тек Господь мыйымат, тыйымат эскерен шога.*а50 Тый ӱдырем-влак дене удан илаш тӱҥалат але ӱдырем-влак деч посна эше вес вате-влакым налат гын, коклаштына [мемнам ужшо] ик айдемат ок лий гынат, пален лий: Юмо мемнам ужеш да коклаштына таныклыше лиеш».51 Вара Лаван Иаковлан каласен: «Теве тиде чоҥгата, теве тиде шарныктыш кӱ – тудым мый когыньнан коклаштына шогалтенам.52 Тиде чоҥгата, тиде шарныктыш кӱ танык лийыт: осалым шонен, мыят ты чоҥгата ден шарныктыш кӱ гоч тый декет ом вончо, тыят мый декем от вончо.53 Авраам ден Нахорын Юмыжо, нунын ачаштын Юмыжо, тек мемнан коклам тӧрла». Иаков Исаак ачажын лӱдын кумалме Юмыжо дене товатлен.54 Вара Иаков курыкышто Юмылан пуышаш вольыкым шӱшкылын да киндым кочкаш родо-тукымжым ӱжын. Нунышт киндым кочкыныт [да йӱыныт], йӱдым курыкышто мален эртареныт.
55 Эрден эрак кынелын, Лаван уныкаж ден ӱдыржӧ-влакым шупшалынат, нуным суапландарен коден, мӧҥгыжӧ пӧртылын.
*а 31:49 «Галаад» лӱм ’таныклыше’ манмым, а «Мицпа» лӱм ’орол башне’ манмым ончыкта.
Глава 31