Выбрать язык
Книги Ветхого Завета
Книги Нового Завета
с русским текстом1 Авраам шоҥго лийын, кугу ийготым поген. Господь тудым чыла шотыштат суапландарен.2 Авраам пӱтынь озанлыкым виктарен шогышо эн кугу тарзыжлан каласен: «Кидет дене мыйын эрдышкем тӱкнӧ*а3 да Господь дене, кава ден мландын Юмыж дене, мылам товатле: мыйын кызыт пырля илыме хананей калык кокла гыч [Исаак] эргымлан ӱдырым от нал.4 Тый мыйын шочмо-кушмо кундемышкем, [шке тукымем деке,] кай да Исаак эргымлан ӱдырым тушеч кондо».5 Тарзе Авраам деч йодын: «А ӱдырын мый денем пырля тиде мландышке толмыжо ок шу гын? Тунам мый тыйын лектын кайыме мландышкет эргычым наҥгайышаш улам мо?»6 Авраам тудлан каласен: «Тидым ышташ ок кӱл! Эргым тушко ит наҥгай!7 Господь, кава [ден мландын] Юмыжо, мыйым ачамын суртшо гыч, шочмо-кушмо мландем гыч тышке конден. [Тылат да] тыйын тукыметлан тиде мландым пуэм манын, Тудо мыланем товатлен ойлен. Тудо тыйын ончычет шке Суксыжым колта, да тый эргымлан тушеч ӱдырым кондет.8 А ӱдырын тый денет пырля тышке толмыжо ок шу гын, товатлыме мутет деч эрыкан лият. Но мыйын эргым тушко ит наҥгай».9 Тарзе шке кидше дене Авраам озажын эрдышкыже тӱкнен да тыгак ышташ товатлен.
10 Вара тудо озажын кӱтӱж гыч лу верблюдым налын да корныш тарванен. Пеленже тыгак озажын пуымо тӱрлӧ шергакан ӱзгарым налын. Тыге тудо Месопотамийыш, Нахор олашке, лектын каен.11 Тушко тудо кас велеш, ӱдырамаш-влакын вӱдлан лекмышт жапыште, миен шуын да верблюдшо-влакым ола воктенысе таве дене шогалтен.12 Тарзе каласен: «Господь, Авраам озамын Юмыжо! Таче мылам йӧным ыште, Авраам озамлан шке порылыкетым ончыкто.13 Теве мый таве воктене шогем, да тышке олаште илыше-влакын ӱдырышт вӱдлан лектыт.14 Мый ик ӱдырлан ”кувшинетым таялте, вӱдетым подылам” манын каласем. Тудыжо ”йӱ, верблюд-влакетымат [теммешкышт] йӱктем” манын вашешта гын, тугеже Тый лач тиде ӱдырым Исаак тарзетлан пӱренат. [Авраам] озамлан шке порылыкетым Тый тыге ончыктет манын, мый тышеч пален налам».
15 Тарзе [шке семынже] каласенат пытарен огыл, вачӱмбакыже кувшиным шынден, вӱдлан Вафуилын Ревекка ӱдыржӧ толын лектын. Вафуил Авраамын Нахор шольыжын да тудын Милка ватыжын эргыже лийын.16 Ревекка пеш мотор, пӧръеҥ палыдыме ӱдыр лийын. Таве деке волен, тудо кувшинжым темен да мӧҥгеш кӱзаш тӱҥалын.17 Тиде жапыште ваштарешыже Авраамын тарзыже куржын миен да каласен: «Кувшинет гыч изишак вӱдетым подылто».18 Тудыжо манын: «Подыл, пагалымем». Тунамак кувшинжым кидышкыже волтен да тудлан йӱктен.19 Йӱктымекше пелештен: «Мый тыйын верблюд-влакетланат вӱдым кошталам да теммешкышт йӱктем».20 Ревекка тунамак кувшинже гыч вӱдым волышко опталын, таве деке угыч куржын, вӱдым коштал конден да чыла верблюдшым йӱктен.21 Толшо еҥ, умылаш шонен, ӱдырым шыпак ончен шоген: Господь тудын корныжым суапландарен але уке?
22 Верблюд-влакын йӱын чарнымекышт, тудо нерыш пижыктыме пел сикль нелытан шӧртньӧ кӧржым, лу сикль нелытан кок шӧртньӧ кидшолым налын23 да йодын: «Тый кӧн ӱдыржӧ улат? Каласе, ачатын суртыштыжо мыланна йӱдым мален лекташ вер уло мо?»24 Ӱдыр вашештен: «Мый Вафуилын ӱдыржӧ улам, тудо Милка ден Нахорын эргышт».25 Да эше ешарен: «Мемнан олым да курго шуко уло. Йӱдым мален лекташат вер сита».26 Толшо еҥ сукалтен шинчын, Господьлан вуйжым савен27 да каласен: «Господь, Авраам озамын Юмыжо, моктымо лийже. Тудо озам деке поро кумылан да ӱшанле улмыжым ончыктен, мыйым вик озамын шольыжын суртышкыжо конден».
28 Ӱдыр мӧҥгышкыжӧ аваж деке куржын да мо лиймым каласен.29-30 Ревеккан Лаван лӱман изаже улмаш. Ревеккалан пӧлеклыме кидшол ден кӧржым ужмеке да шӱжаржын «тиде айдеме мый денем тыге кутырен» манмыжым колмеке, Лаван таве деке куржын лектын да толшо еҥ деке миен. Тудыжо тунам таве лишне верблюдшо-влак воктене шоген.31 Лаван каласен: «Юмын суапландарыме айдемыже, молан тый тӱнӧ шогет? Пуро мемнан деке. Мый тыланет пӧртем да верблюдет-влаклан верым ямдыленам».32 Толшо еҥ пӧртыш пурен. Верблюд-влак ӱмбач ӱзгарым волтеныт, олымым шареныт да пукшеныт, а толшо еҥлан да пеленже лийше-влаклан йол мушкашышт вӱдым конденыт.33 Уна ончык кочкышым шынденыт, но тудыжо каласен: «Пашам нерген ойлыде, кочкаш ом шич». Лаван вашештен: «Ойло».
34 Тудо тыге каласен: «Мый Авраамын тарзыже улам.35 Господь мыйын озамым пеш суапландарен. Тудо кугу еҥ лийын. Юмо тудлан шуко тыгыде да шолдыра вольыкым, ший ден шӧртньым, пӧръеҥ ден ӱдырамаш тарзе-влакым, верблюд ден осёл-влакым пуэн.36 Озамын ватыже, Сарра, шоҥгеммекыже тудлан [ик] эргым ыштен. Озам уло погыжым эргыжлан пуэн.37 Озам мый дечем товатлыме мутым налын, тыге каласен: ”Кызыт мый хананей-влакын мландыштышт илем, но тый эргымлан ӱдырым тиде калык гыч ит нал.38 Кай ачамын сурт-печышкыже, мыйын родо-тукымем-влак деке, эргымлан ӱдырым тушеч кондо”.39 Мый озамлан манынам: ”Ӱдыр мый денем тышке огеш тол гын?”40 Но тудо мыланем каласен: ”Господь [Юмо], Кудым мый колыштын илем, тый денет пырля шке Суксыжым колта да корнетым виктараш тӱҥалеш. Эргымлан тый ватым мыйын родо-тукымем кокла гыч, ачамын суртшо гыч кондет.41 Родо-тукымем-влак деке миен толмекет, тый товатлыме мутет деч эрыкан лият. Ӱдырыштым огыт пу гынат, товатлыме мутет деч эрыкан лият”.
42 Теве таче мый таве деке толын шуымат, каласышым: ”Господь, Авраам озамын Юмыжо! Мыйын толмо корнемын мучашыжым суапландарет гын, тек тыге лиеш:43 мый таве воктен шогалам [да олаште илыше-влакын ӱдырышт вӱдым кошталаш толыт]. Вӱдлан лекше ӱдырлан каласем: ’Кувшинет гыч вӱдым изишак подылаш пу’.44 Кӧ мылам ’шкежат йӱ, верблюдет-влакымат йӱктем’ манын ойла, тудо Господьын [шке Исаак тарзыжлан,] озамын эргыжлан, ончыктымо марлан налшаш ӱдыр лиеш. [Тышечын мый пален налам: Авраам озамлан Тый шке порылыкет ончыктет.]”
45 Семынем тыге пелештенат шым шукто – Ревекка вӱдлан лекте, вачӱмбакыже кувшиным шынден, таве деке волыш, вӱдым коштале. Мый тудлан каласышым: ”Вӱдетым йӱктӧ”.46 Тудо тунамак кувшинжым кидышкыже волтыш да каласыш: ”Йӱ, верблюдет-влакымат йӱктем”. Мый йӱым, тудо верблюд-влакемат йӱктыш.47 Мый тудын деч йодым: ”Тый кӧн ӱдыржӧ улат? [Каласе мыланем.]” Тудо каласыш: ”Мый Вафуилын ӱдыржӧ улам, тудо Милка ден Нахорын эргышт”. Мый тудлан нерышкыже кӧржым да кидышкыже кидшолым пижыктышым.48 Вара, сукалтен шинчын, Господьлан, Авраам озамын Юмыжлан, вуем савышым да тауштышым, вет Тудо озамын эргыжлан ӱдырым шке тукымжо гыч налаш мыйым тура корно дене конден.49 Ынде те мыланем каласыза: мыйын озамлан поро кумылым да чынлыкым ончыктынеда але уке? Умбакшым мыланем мом ышташ палаш манын, вашмутдам каласыза».
50 Лаван ден Вафуил вашештеныт: «Тиде паша – Юмо деч. Тидын шотышто ме нимомат каласен огына керт.51 Теве Ревекка тыйын ончылнет – нал да наҥгае. Тек тудо, Господьын каласыме семынак, озатын эргыжын ватыже лиеш».52 Тыгай мутым колмекше, Авраамын тарзыже Господьлан мланде марте вуйжым савалтен.53 Ший да шӧртньӧ ӱзгар-влакым, вургемым луктын, Ревеккалан пуэн, изаж ден аважланат шергакан пӧлекым ыштен.54 Толшо еҥ да тудын пелен улшо-влак кочкын-йӱыныт, йӱдлан малаш кодыныт. Эрдене кынелмекышт, тудо каласен: «Ынде мыйым озам деке колтыза, [мый каем]».
55 Но Ревеккан изаже ден аваже каласеныт: «Тек ӱдыр мемнан дене иктаж лу кечым ила, вара кает».56 Авраамын еҥже нунылан каласен: «Мыйым ида кучо, мыйын корнем Господь суапландарен шоген. Мыйым колтыза, шке озам деке каем».57 Нунышт маныныт: «Ӱдырым ӱжын кондена да йодына – мом тудо каласа».58 Вара Ревеккам ӱжын конденыт да туддеч йодыныт: «Тиде еҥ дене кает мо?» Тудыжо манын: «Каем».59 Тыге нуно Ревекка шӱжарыштым, тудым изинекак ончен куштышо ӱдырамашым, Авраамын тарзыжым да тудын еҥже-влакым ужатен колтеныт.60 Ревеккам суапландарен, тыге каласеныт: «Мемнан шӱжарна! Тек тый дечет тӱжем-тӱжемле калык шочеш, тек тыйын тукымет тушманын олаштым сеҥен налаш тӱҥалеш!»
61 Ревекка ден тарзе ӱдырамашыже-влак верблюдым кушкыж шинчыныт да толшо еҥ почеш корныш тарваненыт. Тыге Авраамын тарзыже Ревеккам наҥгаен.
62 Тиде жапыште Исаак Беэр-лахай-рои гыч пӧртылын, тунам тудо Кечывалвел мландыште илен улмаш.63 Кас велеш Исаак нурыш лектын да шонкален коштын. Тудо вуйжым нӧлталын да ужын: умбалне верблюд-влак толыт.64 Ревеккат ончалын да Исаакым ужын, верблюд ӱмбач волен.65 Тудо Авраамын тарзыж деч йодын: «Мемнан ваштареш нур дене толшо айдеме кӧ тыгай?» Тарзе вашештен: «Тиде мыйын озам». Ревекка шовычым налын да шӱргыжым петырен.66 Тарзе мом ыштымыж нерген Исааклан чыла каласкален.67 Исаак Ревеккам Сарра аважын омашышкыже пуртен, Ревекка тудын ватыже лийын. Исаак тудым йӧратен, да аваж деч посна кодмо ойганымашыже лушкен.
*а 24:2 «Кидет дене эрдышкем тӱкнӧ» – еврей-влакын тыгай товатлыме йӱлашт лийын.
Глава 24