1 Перви шукы гӓнӓ дӓ шукы статян пророквлӓ гач ӓтявлӓлӓн попышы Йымы
2 ти остатка кечӹвлӓн мӓлӓннӓ Эргӹжӹ гач попен. Эргӹжӹм Йымы цилӓ ма ылмын наследникеш шагалтен, Тӹдӹ гачок курымвлӓм* ӹштен.
3 Эргӹ Тӹдӹн лӹмлештӓрӓлтмӹжӹн валгалтмыжы, махань ылмыжын цицмӓш сӹнжӹ ылеш дӓ цилӓок силан шамакшы доно кыча. Ӹшкежӹ доно мӓмнӓм сулык гӹц ирӹктӹмӓшӹм эртӓрӹмӹкӹ, пӹлгом кӱкшӹцӹштӹ Эргӹ Пиш Кого Ылшын [престолжын] вургымла монгырешӹжӹ шӹнзӹн.
4 Нӓлмӹ лӹмжӹ Ангелвлӓн лӹмӹштӹ гӹц маняреш кӱшнӹ ылеш, тӹнӓреш Тӹдӹ нӹнӹ гӹц кого лин.
5 Ангелвлӓ логӹц кӱлӓн кынам Йымы келесен:
«Тӹнь Мӹньӹн Эргем ылат,
Мӹнь Тӹньӹм тагачы шачыктенӓм»?
Дӓ эче:
«Мӹнь Тӹдӹлӓн Ӓтя лиӓм,
а Тӹдӹ Мӹлӓнем Эргӹ лиэш»?*
6 Тенгеок Пӹтӓриш Шачшыжым сӓндӓлӹкӹш пыртымыжы годым манын:
«Тӹдӹлӓн Йымын цилӓ Ангелжӹ кымалжы».*
7 Ангелвлӓ гишӓн келесӓ:
«Ангелвлӓжӹм шӱлӹшӹм ӹштӓ,
служышывлӓжӹм − тыл салымым».*
8 А Эргӹжӹ гишӓн:
«Йымы, Тӹньӹн престолет курым-курымаш,
Тӹньӹн кугижӓншетӹн скипетржӹ − тӧр ӹштӹмӓшӹн скипетржӹ.*
9 Тӹнь тӧр ӹштӹмӹм яратенӓт,
законде ӹштӹмӹм ужын керддӹмӹ линӓт.
Седӹндон, Йымы, Тӹньӹм Йымет ӹвӹртӹмӓш ӱ доно
сагаэт ылшывлӓ гӹц утларак шӹрен».*
10 Эче попен:
«Тӹнь, Господь, пӹтӓри мӱлӓндӹлӓн негӹцӹм ӹштенӓт,
пӹлгомат − Тӹньӹн кидетӹн пӓшӓжӹ.
11 Нӹнӹ ямыт, Тӹньжӹ соок ылат.
Цилӓок выргем семӹнь тоштемеш,
12 выргем семӹнь нӹнӹм вӹдӹл пиштет,
дӓ нӹнӹ вашталтыт.
Но Тӹнь со техеньок кодат,
ӹлӹшӓшлык кечет ак пӹтӹ».*
13 Ангелвлӓ логӹц кӱлӓн кынам Йымы келесен:
«Тӹньӹн тышманвлӓэтӹм ял лӹвӓкет пиштӹмешкем,
Мӹньӹн вургымла велнем шӹнзӹ»?*
14 Цилӓ Ангел служышы шӱлӹш агыл ма? Ытарымашым нӓлшӓшлыквлӓлӓн палшаш нӹнӹм Йымы колтыде ма?
*1:2 «Курымвлӓм» − ӓль «сӓндӓлӹквлӓм» (тенгеок − 11:3). *1:5 Пс 2:7, 2 Цар 7:14. *1:6 Пс 96:7. *1:7 Пс 103:4. «Шӱлӹш»: грек йӹлмӹштӹ ик шамакок «шӱлӹш» дон «мардеж» шамаквлӓм анжыкта. Анжы Ин 3:8. *1:8 Скипетр – вуйлатышын пандыжы. *1:8-9 Пс 44:7-8. *1:10-12 Пс 101:26-28. *1:13 Пс 109:1.1 Седӹндон, ямын карангаш агыл манын, мам колынна, тӹдӹм айыртемӹнок когон шотыш нӓлшӓшлык ылына.
2 Вет Ангелвлӓ гач увертӓрӹмӹ шамакат вашталташ лидӹмӹ ылын, дӓ керек-махань вуйнамат, шамакым колыштдымаш гишӓн тӧр наказани пуалтын.
3 Тенгежӹ, техень кого ытарымашым ана шотлы гӹнь, кыце мӓ наказани гӹц ытлен кердӹнӓ? Ти ытарымашым пӹтӓри Господь увертӓрен, дӓ Господь гӹц колшывлӓ тидӹм мӓлӓннӓ попен пингӹдемденӹт.
4 Тидӹ гишӓн Йымы Ӹшкежӓт пӓлӹк дӓ цӱдӓвлӓ доно, силан шукы пӓшӓ доно, Святой Шӱлӹшӹм ӹшке ирӹкшӹ* семӹнь пуэдӹмӹ доно пӓлдӹртен.
5 Мӓ попымына анзыкылашы сӓндӓлӹкӹм Йымы Ангелвлӓн кидӹшкӹ агыл пуэн.
6 Анешлӓ, Писаништӹ тӓгӱ тагышты-ӓнят пӓлдӹртен попен:
«Ма техень эдем?
А Тӹнь тӹдӹм ӓштет.
Ӓль эдемӹн эргӹжӹ?
А Тӹнь тӹдӹ верц шытырланет.
7 Ангелвлӓ гӹц изиш веле тӹдӹм лапемденӓт.*
Тӹнь тӹдӹм лӹмлештӓрӓлтмӓш дӓ жеплӹмӓш доно леведӹнӓт,
ӹшке кид пӓшӓвлӓэтӹн хозаэшӹжӹ шагалтенӓт,
8 тӹдӹн ял лӹвӓкӹжӹ цилӓ пиштенӓт».* Эдемӹн кидӹшкӹжӹ цилӓ пумыжы годым, тӹдӹн кид лӹвӓкӹжӹ пуде, нимамат кодыде. А тӹдӹн кид лӹвӓкӹжӹ цилӓ пумым мӓ кӹзӹт эче ана уж.
9 Но Иисусым, Ангелвлӓ гӹц изиш Лапемдӹмӹм, мӓ ӹнде колымашым тырхымыжы гишӓн лӹмлештӓрӓлтмӓш дӓ жеплӹмӓш доно леведмӹм ужына, вет Йымын благодатьшы доно Тӹдӹ цилӓ эдем верц колышашлык ылын.
10 Шукы эргӹм лӹмлештӓрӓлтмӓшкӹ кандаш манын, Йымы – цилӓок Тӹдӹлӓн дӓ Тӹдӹ гач – нӹнӹм ытарымашкы Нӓнгешӹм орланымаш гач цицмӓш кӱкшӹцӹш шокташ яралеш шотлен.
11 Вет Свящӓйӹшӓт, свящӓйӹмӹвлӓӓт цилӓнок ик Ӓтя гӹцӹн ылыт. Седӹндон Свящӓйӹшӹ нӹнӹм шӱмбелвлӓ манаш ак намысланы
12 дӓ попа:
«Тӹньӹн лӹметӹм шӱмбелвлӓлӓнем увертӓрем,
церкӹ погынымашышты Тӹлӓнет хвален мырем».*
13 Дӓ эче:
«Мӹнь Тӹдӹлӓн ӹнянен ӹлӓш тӹнгӓлӓм».*
Эче:
«Теве Мӹнь дӓ Йымы Мӹлӓнем пумы тетявлӓэм».
14 Кыце тетявлӓ кӓпӓн дӓ вӹрӓн ылыт, тенгеок Тӹдӓт кӓпӓн дӓ вӹрӓн лин, вет Тӹдӹ колымашын силажым кычышым, вес семӹньжӹ диаволым, ӹшке колымыжы доно сӹнгӹшӓшлык
15 дӓ колымаш гӹц лӱдмӹ гишӓн курымок раб ылшывлӓм цилӓштӹм ирӹкӹш лыкшашлык ылын.
16 Вет Тӹдӹ, лачокшы, Ангелвлӓлӓн агыл, а Авраамын вырлыкшылан палша.
17 Седӹндон Йымылан служымашты жӓлӓйӹшӹ дӓ ӹнян Архиерей лиӓш дӓ халыкын сулыквлӓжӹм сылен нӓлӓш манын, Тӹдӹ цилӓ шотыштат шӱмбелвлӓжӹ гань лишӓшлык ылын.
18 Тӹдӹ Ӹшкежӓт орлыкым дӓ аздарымым тырхен, седӹндон аздарымым тырхышы эдемвлӓлӓн палшен кердеш.
*2:4 Ирӹк − воля, желание. *2:7 «Ангелвлӓ гӹц изиш веле Тӹдӹм лапемденӓт»: тидӹм «Кӹтӹк жепеш тӹдӹм Ангелвлӓ гӹц ӱлӹк валтенӓт» манынат сӓрӓш лиэш. Тенгеок 2:9. *2:6-8 Пс 8:5-7. *2:12 Пс 21:23. Церкӹ − йымыдылаш погынышы ӹнянӹшӹ эдемвлӓ. *2:13 Ис 8:17−18.1 Тенге, святой шӱмбелвлӓ, пӹлгомыштышы тӹ ӱжмӓшӹмок нӓлшӹвлӓ, мӓмнӓн ӹнянӹмӓшнӓн Апостолжы дӓ Архиерейжӹ Иисус Христос гишӓн шаныда.
2 Моисей семӹньок Тӹдӹ Шагалтышыжылан ӹнян ылеш, Моисейжӹ Йымын улы пӧртӹштӹжӹ ӹнян ылын,
3 но кыце пӧртӹм ӹштӹшӹн лӹмлештӓрӓлтмӹжӹ пӧртӹн лӹмлештӓрӓлтмӹжӹ гӹц когорак, тенгеок Иисусат Моисейӹн гӹц когорак лӹмлештӓрӓлтмӓшӹм нӓлӓш ярал ылеш.
4 Вет цилӓ пӧртӹн ӹштӹшӹжӹ улы, а цилӓок ӹштӹшӹжӹ − Йымы.
5 Моисейӓт Тӹдӹн улы пӧртӹштӹжӹ служышы семӹнь ӹнян ылын. Мам Йымы анзыкыла келесӹшӓшлык, тӹдӹм пӓлдӹртӹшӓшлык ылын.
6 Но Христосшы Йымын пӧрт хозажы вӓрӹштӹ Эргӹ семӹнь ӹнян ылеш. А лӱддӹмӓшӹм дӓ мӓмнӓм сусуэмдӹшӹ уанен вычымашнам мычаш якте пингӹдӹн переген коденӓ гӹнь веле, Тӹдӹн пӧртшӹ мӓ ылына.
7 Седӹндон Святой Шӱлӹш попымы семӹнь ӹштӹдӓ:
«Тагачшы кечӹн Тӹдӹн юкшым колыда гӹнь,
8 ӧпкӓлӹмӹ годшыла,
пустыньышты тергӹмӹ кечӹн ылмыла
кӱ йӓнгӓн идӓ ли.
9 Тӹштӹ тӓмдӓн ӓтявлӓдӓ Мӹньӹм тергенӹт
дӓ Мӹньӹн ӹштӹмемӹм нӹллӹ и ужыныт.
10 Седӹндон Мӹнь ти йых вӹкӹ шӹдешкенӓм дӓ келесенӓм:
”Нӹнӹ шӱмӹштӹ доно со ямын каштыт,
Мӹньӹн корнем пӓлен нӓлделыт”.
11 Седӹндон шӹдем доно цуратленӓм:
”Нӹнӹ Мӹньӹн кӓнӹмӹ вӓрӹшкем ак пыреп”».*
12 Шӱмбелвлӓ, тӓ логӹцдӓ иктӓт худа йӓнгӓн, ӹнянӹдӹмӹ ӹнжӹ ли дӓ ӹлӹшӹ Йымы гӹц ӹнжӹ каранг манын анжыда.
13 Сулык алталымы гишӓн тӓ логӹцдӓ иктӓт кӱ йӓнгӓн ӹнжӹ ли манын, эче «тагачшы кечӹн» манаш лимӹ годым иктӹ-весӹдӓм кечӹнь кымылангдыда.
14 Вет мӓ тӹнгӓлтӹшток ылшы ӹнянӹмӓшнӓм мычаш яктеок пингӹдӹн переген коденӓ гӹнь веле, Христос доно ушнышы кодына.
15 Келесӹмӹ:
«Тагачшы кечӹн Тӹдӹн юкшым колыда гӹнь,
ӧпкӓлӹмӹ годшыла кӱ йӓнгӓн идӓ ли».*
16 Колыштшывлӓ логӹц южшы ӧпкӓленӹт, но Моисей доно Египет гӹц лӓкшӹ цилӓ эдем агыл.
17 Кӱ вӹкӹ Йымы нӹллӹ и шӹдешкен? Сулыкым ӹштӹшӹвлӓ вӹкӹ агыл ма? Нӹнӹн лушты пустынеш вазын.
18 «Мӹньӹн кӓнӹмӹ вӓрӹшкем ак пыреп» манын, Йымы кӱлӓн цуратлен? Шамакым колыштдымывлӓлӓн агыл ма?
19 Тенгежӹ, ужына: ӹнянӹмӓшӹштӹ укеӓт, нӹнӹ тӹшкӹ пырен кердделыт.
*3:7-11 Пс 94:7-11. *3:15 Пс 94:7-8.1 Тенгежӹ, Йымын кӓнӹмӹ вӓрӹшкӹжӹ пыраш сӧрӹмӓш эче улы гӹнь, тӓ логӹцдӓ иктӓт ӧрдӹжеш ӹнжӹ код манын, анжышашлык ылына.
2 Вет нӹнӹлӓн увертӓрӹмӹ семӹньок ти сӧрӹмӓш гишӓн мӓлӓннӓӓт увертӓрӹмӹ. Но колмы шамакышты ӹнянӹмӓш доно ушныде, седӹндон тӹдӹ нӹнӹлӓн пользым кандыде.
3 Йымын кӓнӹмӹ вӓрӹшкӹжӹ мӓ, ӹнянӓш тӹнгӓлшӹвлӓ, пыренӓ. Йымы келесен:
«Шӹдем доно цуратленӓм:
нӹнӹ Мӹньӹн кӓнӹмӹ вӓрӹшкем ак пыреп».*
А Тӹдӹн пӓшӓжӹ сӓндӓлӹкӹм ӹштӹмӹжӹ гӹцок шоктымы ылын.
4 Вет Писаништӹ тагышты-ӓнят шӹмшӹ кечӹ гишӓн келесӹмӹ: «Шӹмшӹ кечӹн Йымы цилӓ ӹшке пӓшӓвлӓжӹ гӹц кӓнен».*
5 А ти вӓрӹштӹ келесӹмӹ: «Мӹньӹн кӓнӹмӹ вӓрӹшкем ак пыреп».*
6 Тенге, южшым тӹшкӹ пырымаш выча, а кӱлӓн сусу уверӹм перви увертӓрӹмӹ, нӹнӹ тӹшкӹ шамак колыштдымышты гишӓн пырыделыт.
7 Седӹндон Йымы угӹц «тагачшы кечӹ» манмы кечӹм пӓлдӹртен. Перви келесӹмӹ шамакым Тӹдӹ, техень кужы жеп эртӹмӹкӹ, Давид гач келесен:
«Тагачшы кечӹн Тӹдӹн юкшым колыда гӹнь, шӱмдӓм идӓ пингӹдемдӹ».*
8 Вет Иисус Навин нӹнӹм кӓнӹм вӓрӹш канда ылгецӹ, Йымы тилец вара вес кечӹ гишӓн ак попы ыльы.
9 Тенгежӹ, Йымын халыкшым кукшыгечӹ кӓнӹмӓш эче выча.
10 Кыце Йымы ӹшке пӓшӓвлӓжӹ гӹц кӓнен, тенгеок Йымын кӓнӹмӹ вӓрӹшкӹжӹ пырышат ӹшке пӓшӓвлӓжӹ гӹц кӓнӓ.
11 Тенгежӹ, нӹнӹ семӹнь шамак колыштдымы лин, иктӓт ӹнжӹ кенвац манын, ти кӓнӹмӹ вӓрӹш пыраш цацышашлык ылына.
12 Вет Йымын шамакшы ӹлӹшӹ дӓ силан, тӹдӹ кок тӹрӓн керек-махань меч гӹцӓт пӹсӹ. Шӱлӹш дӓ йӓнг, ежӹнгвлӓ дон вимвлӓ шелмешкӹ керӹлт пыра, шӱмӹн шанымыжым дӓ кымылжым ланзыла.
13 Сӓндӓлӹкӹштӹ Йымы гӹц шӹлтӹмӹ нимат уке, Тӹдӹн сӹнзӓ анзылныжы цилӓ цӓрӓ дӓ кайшы; Тӹдӹлӓн мӓ цилӓ ынгылдарышашлык ылына.
14 Тенгежӹ, пӹлгом вашт эртӹшӹ кого Архиерейнӓ, Йымын Эргӹжӹ Иисусна, улы гӹнь, ӓлдӓ лыктын келесӹмӹ ӹнянӹмӓшнӓм пингӹдӹн кыченӓ.
15 Вет Архиерейнӓ слабка ылмына гишӓн мӓмнӓм жӓлӓен керддӹмӹ агыл, мӓ семӹньнӓок Тӹдӹм цилӓ шотыштат тергӹмӹ, но сулыкдымы ылеш.
16 Тенгежӹ, жӓлӓйӹмӓшӹм нӓлӓш дӓ Йымын благодатьшым керӓл жепӹштӹ палшыкеш моаш манын, ӓлдӓ благодатьын престолжы докы лӱдде миэнӓ.
*4:3 Пс 94:11. *4:4 Быт 2:2. *4:5 Пс 94:11. *4:7 Пс 94:7-8.1 Эдемвлӓ логӹц айырен нӓлмӹ керек-махань архиерейӹм эдемвлӓ верц Йымылан служаш шагалтымы, архиерей Тӹдӹлӓн подаркам дӓ сулыквлӓ гишӓн жертвӹм кандышашлык ылеш.
2 Тӹдӹ нимат пӓлӹдӹмӹ дӓ самынь ӹштӹшӹвлӓм жӓлӓен кердеш, вет тӹдӹ ӹшкежӓт слабка эдем ылеш,
3 седӹндон тӹдӹ халыкынат, ӹшкӹмжӹнӓт сулык верц жертвӹм кандышашлык.
4 Техень пиш шотеш пиштӹмӹ вӓрӹм иктӓт ӹшкӹлӓнжӹ ӹшке ак нӓл, а Йымы архиерейӹм Аароным ӱжмӹ семӹнь ӱжеш.
5 Тенгеок Христосат архиерейӹн лӹмлештшӹ вӓрӹшкӹжӹ Ӹшкӹмжӹм Ӹшке лӱктӓлде, Тӹдӹлӓн ти лӹмлештшӹ вӓрӹм Йымы пуэн дӓ келесен:
«Тӹнь Мӹньӹн Эргем ылат,
Мӹнь тагачы Тӹньӹм шачыктенӓм».*
6 Вес вӓре тенге попа:
«Мелхиседекӹн чин семӹньок
Тӹнь курымеш священник ылат».*
7 Кӓп доно ӹлӹмӹжӹ годым Христос, когон сӹгӹрен дӓ сӹнзӓвӹдӹм йоктарен, ыдылмыжым дӓ сарвалымыжым Тӹдӹм колымаш гӹц ытарен Кердшӹлӓн жертвеш канден. Шамак колыштшы ылмыжы гишӓн Тӹдӹн ядмыжым колмы.
8 Тӹдӹ, Эргӹ гӹнят, орлыкым ужмыжы доно шамакым колышташ тыменьӹн,
9 а цицмӓш кӱкшӹцӹш шомыкыжы, Тӹдӹн шамакшым колыштшы цилӓ эдемлӓн курымаш ытарымашым кандышы лин,
10 вет Йымы Тӹдӹм Мелхиседекӹн чин семӹньок Архиерееш шагалтен.
11 Тидӹ гишӓн попышашна шукы, но ынгылдараш нелӹ, вет колышт мыштыдымы линдӓ.
12 Кӹзӹт якте тӓ тымдышы лишӓшлык ылыда ыльы, а тӓлӓндӓ Йымын шамакшын тӹнг пӓлӹмӓшвлӓжӹм угӹц тымдымыла, тӓлӓндӓ пингӹдӹ качкыш агыл, шӹшер келеш.
13 Кӱ эче шӹшерӹм качкеш, тӧрӹм пӓлӓш тымень шоде, вет тӹдӹ эче ӓзӓ ылеш.
14 Пингӹдӹ качкыш – кушкын шошывлӓлӓн. Пуры дон худам айырен мышташ нӹнӹн шамыштым опытышты тымден.
*5:5 Пс 2:7. *5:6 Пс 109:4.2 (1-2) Седӹндон, Христосын шамакшын тӹнг пӓлӹмӓшвлӓжӹм ланзылаш цӓрнен, цицмӓш пӓлӹмӓшӹш шоаш цацышашлык ылына. Колымашкы кандышы пӓшӓ гӹц карангмылан дӓ Йымылан ӹнянӹмӹлӓн, тенгеок крестӹмӹ овуцавлӓ дӓ эдем вӹкӹ кидӹм пиштӹмӓш гишӓн, колышывлӓ ӹлӹжмӹ дӓ курымаш суд гишӓн тымдымашлан угӹц негӹцӹм пиштӹшӓшлык ана ыл.
3 Йымы ирӹкӹм пуа гӹнь, кушкаш цаценӓ.
6 (4-6) Вет икӓнӓ сотышкы шошым, пӹлгомыштышы подаркан тотшым пӓлен нӓлшӹм, Святой Шӱлӹш доно ушнышым, Йымын пуры шамакшым дӓ анзыкылашы курымын силажым пӓлен нӓлшӹм, а вара карангшым, угӹц сулыкым простьыктен, Йымы докы сӓрӓлӓш ак ли. Техень эдем ӹшке шӱмӹштӹжӹ Йымын Эргӹм пыдален сӓкӓ дӓ Тӹдӹм намысыш пырта.
7 Мӱлӓндӹ ӹшке вӹкӹжӹ шӹрен юршы юрым шыпшеш дӓ куштышылан керӓл кушкышым шачыкта гӹнь, тӹдӹ Йымы гӹц благословеним нӓлеш.
8 Но мӱлӓндӹ имӓн писӓн дон каржангым шачыкта гӹнь, тӹдӹ ярдымы, тӹдӹм проклятӓйӹмӓш выча, мычашыжы – йылатымаш.
9 Яратымывлӓнӓ, тенге попенӓ гӹнят, тӓмдӓн анзыкылашыда яжорак ылеш дӓ ытаралтыда манын, мӓ ӹняненӓ.
10 Йымы тӧр агыл ак ли: тӓмдӓн пӓшӓдӓм дӓ Тӹдӹн лӹмжӹ верц святойвлӓлӓн андакат, кӹзӹтӓт яратен служымыдам ак монды.
11 Но тӓ логӹцдӓ каждыйок, уанен вычымыдам цилӓге нӓлмӹ гишӓн шанен, мычаш якте техеньок цацышы ылмым ужмына шоэш.
12 Ялахайыш идӓ сӓрнӓлт, а ӹнянӹмӹ дӓ кужын цӹтӹмӹ доно Йымын сӧрӹмӹжӹм нӓлшӹвлӓ семӹнь ӹштӹдӓ.
13 Йымы гӹц кого иктӓт уке, седӹндон Авраамлан сӧрӹмӓшӹм пумыжы годым Ӹшкежӹ гӹц когоракын лӹмжӹ доно цуратлен керддеӓт, ӹшке Лӹмжӹ доно цуратлен
14 попен: «Лачокок тӹньӹм благословаен благословаем дӓ, шукемденок, йыхетӹм шукемдем».*
15 Тенге, цӹтен вычымыжы доно Авраам сӧрӹмӹм нӓлӹн.
16 Эдемвлӓ ӹшке гӹцӹштӹ когорак доно цуратлат, цуратлымаш попымым пингӹдемдӓ дӓ цилӓ кӹрмӓшӹмӓшлӓн мычашым ӹштӓ.
17 Седӹндон Йымат, сӧрӹмӹн наследникшӹвлӓлӓн Ӹшкӹмжӹн шанымыжы вашталтдымы ылмым пиш раскыдын анжыкташ манын, тӹдӹм цуратлен пингӹдемден.
18 Ти вашталтдымы кок шамак гач – тӹштӹ Йымы алтален кердде – мӓ, Тӹдӹ сага перегӓлтмӓшӹм мошывлӓ, анзылнына ылшы уанымашым кычаш кымылангына.
19 Ти уанен вычымашна йӓнгеш йӓкӹр ганьы, ӹнян дӓ цаткыды, святой вӓр кӧргӹшкӹ, кого савыц вес монгырыш, пыра.
20 Тӹшкӹ Иисус, Мелхиседекӹн чин семӹньок курымаш Архиерей лимӹкӹжӹ, анзыц кешӹ семӹнь мӓ верцнӓ пырен.
*6:14 Быт 22:17.1 Тӹ Мелхиседек, Салимӹн кугижӓжӹ, Кӱшнӹшӹ Йымын священникшӹ ылын. Кугижӓвлӓм сӹнгӹмӹжӹ паштек Авраамын пӧртӹлмӹжӹ годым тӹдӹм Мелхиседек вӓшлин дӓ благословаен.
2 Авраам тӹдӹлӓн сӹнген нӓлмӹжӹ гӹц ик луашым пуэн. Мелхиседек пӹтӓриок, ӹшке лӹмжӹ мам анжыктымы семӹнь, «тӧр ӹштӹшӹ кугижӓ», а вара Салимӹнӓт кугижӓжӹ, тидӹжӹ «мирӹм кандышы кугижӓ» манмым анжыкта.*
3 Тӹдӹн ӓтяжӓт, ӓвӓжӓт, роды важшат уке, тӹдӹн ӹлӹмӓш кечӹжӹ тӹнгӓлтӹшдӹмӹ дӓ мычашдымы. Тӹдӹ − Йымын Эргӹ гань, соок священник лиэш.
4 Анжыда, махань тӹдӹ кого: Авраам, патриарх ылын гӹнят, сӹнген нӓлмӹжӹ гӹц сек яжо ик луашыжым тӹдӹлӓн пуэн.
5 Тенгеок Левий йых гӹц священникеш шагалтымывлӓн халык гӹц, вес семӹньжӹ ӹшке шӱмбелвлӓ гӹц, – нӹнӓт Авраам йых ылыт гӹнят – закон семӹнь ик луашым нӓлӓш шӱдӹмӓш улы.
6 Но Мелхиседек нӹнӹн йых ылде, тенге гӹнят Авраам гӹц ик луашым нӓлӹн дӓ тӹдӹм, сӧрӹмӓшӹм нӓлшӹм, благословаен.
7 Изирӓкӹм когорак благословая, иктӓт тидӹ ваштареш ак ли.
8 Священниквлӓ годым ик луашым колышашлык эдемвлӓ нӓлӹт, а Мелхиседек годым – ӹлӓ манын пингӹдемден келесӹмӹ эдем нӓлеш.
9 Дӓ келесӓш лиэш: ик луашым нӓлшӹ Левий ӹшкежӓт Авраам гач ик луашым пуэн,
10 вет Авраамым Мелхиседек вӓшлимӹжӹ годым Левий эче ӓтяжӹн кӓпӹштӹжӹ ылын.
11 Левий йых священниквлӓн служымышты цицмӓш кӱкшӹцӹш шоктен гӹнь − нӹнӹн служымышты Израиль халыклан законын негӹцшӹ ылеш, − тенгежӹ Аарон семӹнь агыл, а Мелхиседек семӹнь шагалшы вес священникшӹ эче малан келеш ыльы?
12 Вет священник чин вашталтеш гӹнь, законат вашталтшашлык.
13 Кӱ гишӓн тенге попалтеш, Тӹдӹ вес йых гӹц лӓктӹн, ти йых гӹц лӓкшӹ иктӓт жертвенник доны пӓшӓм ӹштӹде.
14 Пӓлӹ вет: мӓмнӓн Господьна Иудан йыхшы гӹц лӓктӹн, а ти йых шотышты Моисей священниквлӓ гишӓн нимат келесӹде.
15 Мелхиседек гань вес священник шагалеш гӹнь, цилӓ тидӹ эчеӓт раскыдын каеш.
16 Тӹдӹ законышты ылшы, махань йых гӹц лӓкмӹ гишӓн попышы шӱдӹмӓш семӹнь агыл, а пӹтӹдӹмӹ ӹлӹмӓшӹн силажы семӹнь священник лин.
17 Писани пӓлдӹртӓ:
«Мелхиседекӹн чин семӹньок
Тӹнь курымеш священник ылат».*
18 Тенге, первишӹ шӱдӹмӓшӹн силажы дӓ пользыжы ылде, седӹндон тӹдӹ карангдымы ылын,
19 вет закон нимат цицмӓш кӱкшӹцӹш шоктыде, а кӹзӹт мӓлӓннӓ Йымы докы лишемӓш йӧнӹм ӹштӹшӹ яжорак уанымаш пуалтеш.
20 Тидӹжӹ цуратлымы гӹц пасна лиде.
21 Молывлӓ цуратлыде священник линӹт, а Тӹдӹ − цуратлымы шамак доно, вет Йымы Тӹдӹлӓн келесен:
«Господь цуратлен
дӓ тидӹ гишӓн ак ойхыры:
Мелхиседекӹн чин семӹньок
Тӹнь курымеш священник ылат».*
22 Седӹндон Иисус яжорак согоньым ӹштӓш палшен.
23 Молы священник шукы ылын, вет пӓшӓэш соэшок кодаш колымаш нӹнӹлӓн ӓптӹртен.
24 А Иисус курымок ӹлӓ, священник ылмыжы мычашдымы,
25 дӓ Тӹдӹ гач Йымы докы толшывлӓм цилӓге ытарен кердеш, вет Тӹдӹ нӹнӹ верц ыдылаш курымок ӹлӓ.
26 Мӓлӓннӓ техеньок Архиерей келеш: святой, вуйнаматдымы, ире, сулыканвлӓ дорц карангден, пӹлгом гӹц кӱшкӹ шӹндӹмӹ.
27 Молы архиерей семӹнь андак ӹшкӹмжӹн сулыкшы верц, вара халыкын сулыкшы верц кечӹнь жертвӹм пуаш Тӹдӹлӓн ак кел, вет Тӹдӹ Ӹшкӹмжӹм Ӹшке жертвеш пумыжы доно ик жертвӹм икӓнӓштӹ соэшок канден.
28 Вет закон архиерееш слабка эдемвлӓм шагалта, а закон паштек лӓкшӹ цуратлымы шамак курым-курымеш цицмӓш кӱкшӹцӹш шошы Эргӹм шагалтен.
*7:1-2 Быт 14:17-20. Луаш – десятина. *7:17 Пс 109:4. *7:21 Пс 109:4.1 Мӓмнӓн попымаштына тӹнгжӹ тидӹ: пӹлгомышты Пиш Кого Ылшын престолжын вургымла монгырешӹжӹ шӹцшӹ Архиерейнӓ улы.
2 Тӹдӹ святой вӓрӹштӹ, лачокшы скиништӹ, служа. Тӹ скиним эдем агыл, а Господь ӹштен.
3 Керек-махань архиерейӓт подаркам дӓ жертвӹм пуаш шагалтымы ылеш, седӹндон мӓмнӓн Архиерейӹнӓт жертвеш мам кандышашлыкшы лишӓшлык.
4 Тӹдӹ мӱлӓндӹ вӹлнӹ лиэш ылгецӹ, священникшӓт ак ли ыльы, вет закон семӹнь подаркам кандышы священниквлӓ Тӹдӹ гӹц паснаат ылыт.
5 Но нӹнӹн служымышты – пӹлгомыштышын сӹнжӹ дӓ ӹмӹлжӹ веле. Скиним ӹштӓш тӹнгӓлмӹжӹ годым Моисейлӓн келесӹмӹ ылын: «Анжы, цилӓок кырыкышты тӹлӓт анжыктымы ганьымок ӹштӹ».*
6 А мӓмнӓн Архиерейнӓ маняреш яжорак согоньын ходатайжы ылеш, тӹнӓреш Тӹдӹн служымы пӓшӓжӓт утларак яжо, вет ти согонь яжорак сӧрӹмӓшеш негӹцлӓлтеш.
7 Пӹтӓриш согоньын ситӹдӹмӓшӹжӹ ак ли ылгецӹ, вес согонь ак кел ыльы.
8 Но Йымы ӹшке халыкшым пелештен попа:
«Теве кечӹвлӓ толыт, – манеш Господь, –
Израильӹн йыхшы дӓ Иудан йыхшы доно у согоньым ӹштем,
9 тӹхень согоньым агыл, маханьым Мӹнь ӓтявлӓштӹ доно
Египет мӱлӓндӹ гӹц лыкташ кидӹштӹм кычымем годым ӹштенӓм.
Вет нӹнӹ Мӹньӹн тӹ согонем шоктыделыт,
седӹндон нӹнӹ дорц карангынам, – манеш Господь. –
10 Теве тӹ кечӹвлӓ паштек
Израиль йых доно ӹштӹшӓшлык согонем, – попа Господь, –
Ӹшкӹмемӹн законвлӓэм нӹнӹн ышышкы пиштем
дӓ нӹнӹм шӱмешӹштӹ сирем.
Мӹнь нӹнӹн Йымышты лиӓм,
а нӹнӹ Мӹньӹн халыкем лит.
11 Тӹнӓм ӹшке лишӹлжӹм дӓ шӱмбелжӹм,
«Господьым пӓлӹ» манын, иктӓт ак тымды,
вет изижӓт-когожат
цилӓн Мӹньӹм пӓлӓш тӹнгӓлӹт.
12 Мӹнь нӹнӹн тӧр агыл ӹштӹмӹштӹм простем,
сулыкыштым дӓ законде ӹштӹмӹштӹм ӹнде ам ӓштӹ».*
13 У согонь гишӓн попымыжы годым Йымы пӹтӓриш согоньын тоштеммӹжӹм анжыктен, а тоштемшӹ – пӹтӹмӓш докы лишӹл.
*8:5 Исх 25:40. *8:8-12 Иер 31:31-341 Пӹтӓриш согоньыштат службым кыце эртӓрӹмӹ гишӓн шӱдӹмӓшвлӓ дӓ ти сӓндӓлӹкӹштӹшӹ святой вӓр ылыныт.
2 Пӹтӓриш скиним шагалтымы, тӹштӹ светильник, стӧл, жертвеш кандымы киндӹ улы, дӓ ти скиним «святой» маныт.
3 А кокшы кого савыц вес велнӹ «святой гӹцӓт святой» манмы скини ылын.
4 Тӹштӹ тӹтӹрӹмӹ шӧртньӹ стӧл дӓ цилӓ монгыр гӹц шӧртньӹ доно леведмӹ согонь ковчег улы. Ковчегӹштӹ манным оптымы шӧртньӹ ӓтӹ, Ааронын пеледшӹ пандыжы дӓ согоньым сирӹмӹ кок кӱ ханга киӓт.
5 Ковчег вӹлнӹ лӹмлештӓрӓлтшӹ херувимвлӓ сулыкым простьымы вӓрӹм шылдырышты доно леведӹт. Тидӹ гишӓн ӹнде цилӓ шайышташ ак кел.
6 Тенге йӧндӓрӹмӹ годым пӹтӓриш скиниш священниквлӓ служымы пӓшӓштӹм ӹштӓш со пырат.
7 А кокшы скинишкӹжӹ иэш ик гӓнӓ архиерей веле пыра, тӹнӓм сагажы вӹрӹм нӓлшӓшлык, тӹдӹм ӹшке верцшӹ дӓ халыкын пӓлӹде ӹштӹмӹ сулыкшы верц жертва семӹнь канда.
8 Пӹтӓриш скини ылмы годым сек святой вӓрӹш корным эче пачмы агыл манын, Святой Шӱлӹш тенге анжыкта.
9 Цилӓ тидӹ – кӹзӹтшӹ жепӹм тыштен анжыктымаш: подаркам дӓ жертвӹм кандат, но подарка дон жертвӹвлӓ Йымылан тенге служышы эдемӹн совестьшӹм цицмӓшӹн ирӹктен ак кердеп.
10 Качкыш-йӱш дӓ мышкылтмы овуцавлӓ семӹньок жертвӹм кандымашат – эдемӹн ӹшкӹмжӹм кычымы доно кӹлдӓлтшӹ шӱдӹмӓш веле, цилӓ тидӹ уэмдӹмӓш жеп якте веле лишӓшлык.
11 Но Христос, анзыкылашы пурын Архиерейжӹ, когорак дӓ яжорак скини гач толын. Ти скинижӹ кид доно ӹштӹмӹ агыл, Йымы ӹштӹмӹ ти сӓндӓлӹкӹштӹшӹ агыл ылеш.
12 Кесӹ тӓгӓн дӓ ӱшкӱжӹн вӹрӹштӹ доно агыл, а Ӹшкӹмжӹн Вӹржӹ доно Христос икӓнӓ сек святой вӓрӹш пырен дӓ ытарымашым мӓлӓннӓ курым-курымеш сылен нӓлӹн.
13 Вет кесӹ тӓгӓ дон ӱшкӱж вӹрӹм дӓ туна ломыжым шӓвӹктӹмӓш яктаралтшывлӓм вӹлец ирӹктӓ дӓ свящӓйӓ гӹнь,
14 тенгежӹ Христосын Вӹржӹ маняры шукырак ӹштӓ! Тӹдӹ Святой Шӱлӹш доно Ӹшкӹмжӹм акситӹдӹмӹ жертва семӹнь Йымылан пуэн. Христосын Вӹржӹ мӓмнӓн совестьнӓм колымашкы нӓнгешӹ пӓшӓ гӹц ирӹктӓ, дӓ мӓ ӹлӹшӹ дӓ лачокшы Йымылан служен кердӹнӓ.
15 Ӱжмӹвлӓ Йымы сӧрӹмӹ курымаш наследствым нӓлӹштӹ манын, Христос, пӹтӓриш согонь годшы сулык гӹц ытараш колымыкыжы, у согоньын ходатайжы лин.
16 Кышты завещани* улы, тӹштӹ завещаним сирӹшӹн колымыжым пингӹдемден анжыкташ келеш,
17 вет колымы паштек веле завещани силам нӓлеш. Сирӹшӹн ӹлӹмӹжӹ годым тӹдӹн силажы нигынамат ак ли.
18 Седӹндон пӹтӓриш согонят вӹр гӹц пасна пингӹдемдӹмӹ ылде.
19 Вет Моисей, законыштышы шӱдӹмӓшвлӓм улы халыклан келесӹмӹкӹ, ӱшкӱж дӓ кесӹ тӓгӓн вӹрӹштӹм, тенгеок вӹдӹм, якшар мижӹм дӓ иссоп укшым нӓлӹн, закон книгӓ вӹкӓт, халык вӹкӓт шӓвен.
20 Тӹдӹ келесен: «Тидӹ согонь вӹр, согоньжым Йымы тӓлӓндӓ шокташ шӱден».*
21 Тенгеок скини вӹкӓт, служымы пӓшӓм эртӓрӹмӹ годым кычылтмы хӓдӹр вӹкӓт вӹрӹм шӓвӹктен.
22 Закон семӹнь цилӓ, манаш лиэш, вӹр доно ирӹктӓлтеш, дӓ, вӹрӹм йоктарыде, простьымаш ак ли.
23 Тенгежӹ, пӹлгомыштышы ганьвлӓм тенге ирӹктӓш келеш, а пӹлгомыштышывлӓм – тилец яжо жертва доно.
24 Вет кид доно ӹштӹмӹ святой вӓрӹш Христос пырыде, тидӹжӹ лачокшы святой вӓрӹн сӹнжӹ веле ылеш, – а ӹнде мӓ верцнӓ Йымы анзылан шагалаш манын, пӹлгомышкок пырен.
25 Жертвеш кандымы вольык вӹр доно святой гӹцӓт святой вӓрӹш архиерей и йӹде пыра, а Христос Ӹшкӹмжӹм шукы гӓнӓ жертвеш пуаш тӹшкӹ пырыде,
26 уке гӹнь сӓндӓлӹк тӹнгӓлтӹш гӹцок Тӹдӹлӓн шукы гӓнӓ орланен колаш вӓрештеш ыльы. Ӹнде, курымвлӓ мычашты, Ӹшкӹмжӹм жертвеш канден, сулыкым пӹтӓрӓш Тӹдӹ ик гӓнӓ веле сӓндӓлӹкӹш толын.
27 Эдем ик гӓнӓ колышашлык, а вара суд лиэш,
28 Христосат тенгеок: шукыштын сулыкыштым Ӹшке вӹкӹжӹ нӓлжӹ манын, Тӹдӹ ик гӓнӓ жертвеш пуалтын, но кокшы гӓнӓ сулык гишӓн агыл, а Тӹдӹм вычышывлӓм ытараш толеш.
*9:16 Ик грек шамакок «завещаним» дӓ «согоньым» ӓль «договорым» анжыкта. *9:20 Исх 24:8.1 Законышты анзыкылашы пурын ӹмӹлжӹ веле улы, а тӹдӹн лачокшы сӹнжӹ агыл. Седӹндон закон Йымы докы толшывлӓм и гӹц ишкӹ кандымы икань жертвӹвлӓ доно нигынамат цицмӓш кӱкшӹцӹш шоктен ак керд.
2 Уке гӹнь жертвӹм кандаш цӓрнӓт ыльы, вет Йымылан служышывлӓ ик гӓнӓ ирӹктӹмӹ линӹт гӹнь, сулыкыштын нелӹцшӹм ӹнде ак шижеп ыльы.
3 Но жертва и гӹц ишкӹ сулык гишӓн ӓшӹндӓрӹктӓ.
4 Вет ӱшкӱжӹн дӓ кесӹ тӓгӓн вӹрӹштӹ сулыкым пӹтӓрен ак керд.
5 Седӹндон Христос сӓндӓлӹкӹш толмыжы годым келесен:
«Жертвӹм дӓ кандымым ӹнет нӓл ылын,
но кӓпӹм Мӹлӓнем йӓмдӹленӓт.
6 Пӹтӹмеш йылатымы вольык
дӓ сулык верц пумы жертва
Тӹлӓнет ярал лиделыт.
7 Тӹнӓм Мӹнь келесенӓм: теве, Йымы,
книгӓштӹ Мӹнь гишӓнем сирӹмӹ семӹнь
Тӹньӹн ирӹкетӹм* шокташ миэм».
8 Андак попен: «Жертвӹм, кандымым, пӹтӹмеш йылатымы вольыкым, сулык верц пумы жертвӹм Тӹнь ӹнет нӓл ыльы, нӹнӹ Тӹлӓнет ярал лиделыт». А нӹнӹм закон семӹнь кандымыла.
9 Вара келесен: «Теве, Йымы, Тӹньӹн ирӹкетӹм шокташ миэм».* У семӹнь ӹштӓш манын, молнамшы семӹнь жертвӹм кандымым укешкӹ лыктеш.
10 Йымын ти ирӹкшӹ семӹнь мӓ Иисус Христосын кӓпшӹм ик гӓнӓ веле жертвеш пумыжы доно свящӓйӹмӹ ылына.
11 Каждый священник кечӹнь служен шалга дӓ шукы гӓнӓ икань жертвӹм пуа, а техень жертва нигынамат сулыкым карангден ак керд.
12 А Христос сулыквлӓ верц ик жертвӹм пуэн дӓ Йымын вургымла монгырышкыжы соэшок шӹнзӹн.
13 Тӹ веремӓ годшен тышманвлӓжӹм ял лӹвӓкӹжӹ пиштӹмӹм выча.
14 Вет Тӹдӹ свящӓйӹмӹвлӓм ик жертва доно соэшок цицмӓшкӹ шоктен.
15 Тидӹ гишӓн мӓлӓннӓ Святой Шӱлӹшӓт пӓлдӹртен попа, вет андакок тенге келесӹмӹ:
16 «Теве согонь, тӹдӹм тӹ кечӹвлӓ паштек нӹнӹ доно ӹштем, – манеш Господь: −
Ӹшкӹмемӹн законвлӓэм нӹнӹн шӱмӹшкӹ пиштем
дӓ ышешӹштӹ сирем».
17 Вара попа:
«Сулыкыштым дӓ законде ӹштӹмӹштӹм ӹнде ам ӓштӹ»*.
18 А кышты сулык простялтеш, тӹштӹ сулык верц жертвӹм пуаш ак кел.
19 Шӱмбелвлӓ, святой гӹцӓт святой вӓрӹш Иисусын Вӹржӹ гач пырен кердмӹлӓн мӓ ӹняненӓ:
20 кого савыц гач, вес семӹньжӹ ӹшке Кӓпшӹ гач, Тӹдӹ мӓлӓннӓ ӹлӹмӓшӹш нӓнгешӹ у корным пачын.
21 Йымын пӧртӹн хоза вӓрӹштӹ кого Священникнӓ мӓмнӓн улы.
22 Тенгежӹ, ӓлдӓ ире шӱм дӓ цицмӓш ӹнянӹмӓш доно, совестьнӓм ясыландарышы цилӓ худа гӹц шӓвен ирӹктӹмӹ шӱм дӓ ире вӹдеш мышмы кӓп доно Йымы докы миэнӓ.
23 Пачын попымы уанымашнам ӓлдӓ мӓ пингӹдӹн кыченӓ, вет Сӧрӹшӹжӹ ӹнян ылеш.
24 Яратымашлан дӓ пуры пӓшӓлӓн иктӹ-весӹнӓм кымылангдаш манын, икӹжӓк-иктӹнӓм шотыш нӓлӹнӓ.
25 Южышты семӹнь ӓлдӓ церкӹ погынымашкына кашташ ана цӓрнӹ, а икӓнӓ-иктӹнӓм кымылангденӓ, тидӹм эчеӓт утларак ӹштӹшӓшлык ылына, вет Господьын кечӹжӹ лишеммӹм мӓ ужына.
26 Лачокым пӓлен нӓлмӹкӓт, мӓ сулыкым лӹмӹн ӹштӹлӹнӓ гӹнь, сулыкна верц жертва ӹнде ак код,
27 судым лӱдӹн вычымаш дӓ Йымы ваштареш шалгышывлӓм нелӓш йӓмдӹ ылшы арышы тыл веле кодеш.
28 Моисейӹн законжы гӹц карангшым кок-кым свидетель ылмашты, жӓлӓйӹде, колаш суят.
29 Йымын Эргӹм шотлыдымы, ӹшкӹмжӹмӓт свящӓйӹшӹ согонь Вӹрӹм святоеш пиштӹдӹмӹ дӓ благодатьын Шӱлӹшӹжӹм мыскылышы махань нелӹрӓк наказаним нӓлшӓшлык, шаналтыда!
30 «Мӹнь кӱсӹм пӧрӹктем, Мӹнь пӧртӹлтем, попа Господь» манын Келесӹшӹм мӓ пӓленӓ. Эче тенге келесен:
«Господь ӹшке халыкшым суяш тӹнгӓлеш».*
31 Ӹлӹшӹ Йымын кидӹшкӹжӹ вӓрештӓш лӱдӹш.
32 Эртӹшӹ кечӹвлӓдӓм ӓшӹндӓрӹдӓ, тӹнӓм тӓ, сотышкы лӓкмӹкӹ, кого орлыкым дӓ нелӹ кредӓлмӓшӹм цӹтендӓ.
33 Южнам тӓмдӓм цилӓ анзылны мыскыленӹт, орландаренӹт, южнамжы техеньӹм тырхышывлӓ сага ылында.
34 Питӹрӹмӓштӹ ылмем годым тӓ мӹнь донем иквӓреш орланендӓ дӓ, пӹлгомышты яжорак дӓ пӹтӹдӹмӹ пурлыкда ылмым пӓлен, пурлыкдам кравымым ӹвӹртен цӹтендӓ.
35 Тенгежӹ лӱддӹмӹ ылмыдам идӓ ямды, тӹдӹ тӓлӓндӓ кого тӓрӹм канда.
36 Йымын ирӹкшӹм* шоктымы доно сӧрӹмӹм нӓлӓш манын, тӓлӓндӓ тырхымаш келеш.
37 Вет келесӹмӹ:
«Эче изиш, пиш изиш веле кодын,
Толшашлык толеш, ак мотайыл.
38 Тӧр ӹштӹшӹ эдем
ӹнянӹмӓшӹжӹ доно ӹлӓш тӹнгӓлеш,
а карангеш гӹнь,
тӹдӹн доно пуры кымылан ам ли».*
39 Мӓ пӹтӹмӓшкӹ каранг кешӹ ана ыл, а ытарымашкы ӹнянен кенӓ.
*10:7 Ирӹк – воля, желание. Тенгеок – 10:9, 10:10. *10:5-9 Пс 39:7-9. *10:16-17 Иер 31:33-34. *10:30 Втор 32:35-36. *10:36 Ирӹк – воля, желание. *10:37-38 Авв 2:3-4.1 А ӹнянӹмӓш – вычымылан пингӹдӹ уанымаш дӓ ужаш лидӹмӹлӓн ӹнянӹмӓш.
2 Ти ӹнянӹмӓш велдӹкок Йымы первишӹ эдемвлӓ гишӓн яжом попен.
3 Ӹнянӹмӓш доно мӓ курымвлӓн* Йымын шамакшы дон ӹштӓлтмӹштӹм пӓленӓ: кайдымы гач кайшы шачын.
4 Авель ӹнянӹмӓш доно Йымылан Каинӹн гӹц яжорак жертвӹм пуэн. Авельӹн ӹнянӹмӓшӹжӹ велдӹкок Йымы, тӹдӹн подаркавлӓжӹм яжоэш шотлен, тӹдӹн тӧр ӹштӹшӹ ылмыжым анжыктен. Ӹнянӹмӓш доно тӹдӹ колымыкыжат попа.
5 Ӹнянӹмӹжӹ гишӓнок Енохым, колымашым уждеок, ти сӓндӓлӹк гӹц нӓлмӹ. Тӹдӹм моаш лиде, вет Йымы тӹдӹм ти сӓндӓлӹк гӹц ваштен. Йымылан ярал ылмыжы гишӓн тилец анзыц пӓлдӹртӹмӹ ылын.*
6 А ӹнянӹмӓш гӹц пасна Йымылан ярал ат ли. Йымы улы дӓ Тӹдӹм кӹчӓлшӹвлӓлӓн тӓрӹм пуа манын, Йымы докы толшы ӹнянӹшӓшлык.
7 Ма эче кайшы ылде, тӹдӹ гишӓн Ной ӹнянӹмӓш доно шижтӓрӹшӹ пӓлӹм нӓлӹн дӓ, Йымым когон шотеш пиштен, ӹшке семняжӹм ытараш ковчегӹм ӹштен. Ӹнянӹмӓшӹжӹ доно тӹдӹ сулыкан сӓндӓлӹкӹм вуйнаматыш лыктын дӓ ӹнянӹмӓш гишӓн пушашлык тӧрӹш лыкмашым нӓлӹн.
8 Наследствеш нӓлшӓшлык сӓндӓлӹкӹш Йымы кеӓш ӱжмӹкӹ, Авраам ӹнянӹмӹжӹ гишӓнок Тӹдӹм колыштын дӓ кышкы кемӹжӹм пӓлӹдеок тӓрвӓнен.
9 Ӹнянӹмӓш доно тӹдӹ ӧрдӹж эдем ганьы сӧрӹмӹ мӱлӓндеш шагалын дӓ Исаак дон Иаков доно иквӓреш мӹнер амашышты ӹлен, нӹнӓт ти сӧрӹмӓшӹнок наследниквлӓжӹ ылыныт.
10 Авраам пингӹдӹ негӹцӓн халам вычен, кыдын архитекторжы дӓ стройышыжы − Йымы.
11 Тетям ӹштен керддӹмӹ Сарра ӹнянӹмӓш доно мӹшкӹрӓн лиӓш силам нӓлӹн дӓ, шонгы гӹнят, ӓзӓм ӹштен, вет Сӧрӹшӹм ӹнянеш шотлен.
12 Седӹндонок ик эдемӹн, когон шонгын, пӹлгомыштышы шӹдӹр нӓрӹ, тангыж сирӹштӹшӹ шотлен пӹтӓрӹдӹмӹ ошма пӹрцӹк нӓрӹ тетяжӹ шачын.
13 Цилӓн нӹнӹ ӹнянен коленӹт, сӧрӹмӹм нӓлделыт, мӹндӹрц веле тӹдӹм ужыныт дӓ ӹвӹртенӹт, сӓндӓлӹк вӹлнӹ ӧрдӹж дӓ вес сӓндӓлӹк эдемвлӓ ылына манын попенӹт.
14 Тенге попышывлӓ ӹшке сӓндӓлӹкӹштӹм кӹчӓлмӹштӹм анжыктат.
15 А кышец лӓкмӹ сӓндӓлӹкӹштӹ гишӓн шанат ылгецӹ, нӹнӹ пӧртӹл кердӹт ыльы.
16 Но нӹнӹ яжорак сӓндӓлӹкӹш, вес семӹньжӹ, пӹлгомыштышыш, шоаш цаценӹт, седӹндон Йымы «нӹнӹн Йымышты ылам» манаш ак намысланы, вет Тӹдӹ нӹнӹлӓн халам йӓмдӹлен.
17 Ӹнянӹмӹжӹ велдӹк Авраам, тӹдӹм тергӹмӹ годым, Исаакым жертвеш канден. Сӧрӹмӓшӹм нӓлмӹкӹжӓт, ик ӹшкет эргӹжӹм пуаш йӓмдӹ ылын.
18 Йымы тӹдӹлӓн келесен ылын: «Тӹньӹн йыхет Исаак гач пакыла шӓрлӓ»*.
19 Йымы колымаш гӹцӓт ӹлӹжтен кердеш, шанен тӹдӹ, седӹндонок эргӹжӹм мӹнгеш нӓлӹн, тидӹжӹ ӹлӹжтӹмӓш гишӓн андакок пӓлдӹртӹмӓш ылын.
20 Ӹнянӹмӓш доно Исаак, анзыкылашы гишӓн шанен, Иаков дон Исавым благословаен.
21 Колымыжы годым Иаков ӹнянӹмӓш доно Иосифӹн эргӹвлӓжӹм благословаен дӓ, ӹшке пандешӹжӹ ӓнгӓлтен, Йымылан кымалын.*
22 Ӹнянӹмӓш доно Иосиф ӹлӹмӓш гӹц кемӹжӹ годым Израиль эргӹвлӓн Египет гӹц лӓкмӹштӹ гишӓн попен дӓ, ӹшке кӓпшӹ доно мам ӹштӹмӹлӓ, келесен коден.
23 Ӹнянӹмӓш доно Моисейӹн ӓтя-ӓвӓжӹ тӹдӹм шачмыжы паштек кым тӹлзӹ шӹлтен урденӹт, вет ӓзӓ пиш цевер ылмым нӹнӹ ужыныт дӓ кугижӓн шӱдӹмӹжӹ гӹц лӱдделыт.
24 Ӹнянӹмӹжӹ гишӓн Моисей, кушкын шомыкыжы, тӹдӹм фараон ӹдӹрӹн эргешӹжӹ шотлымы ваштареш лин,
25 сулык доно кӹтӹк жеп мындырланымы гӹц Йымын халыкшы сага парвалымым яжоракеш шотлен.
26 Христос семӹнь мыскылалтмым Моисей Египетӹн пайдажы гӹц шергӓкӓнеш пиштен, вет тӹдӹ анзыкылашы тӓрӹш анжен.
27 Ӹнянӹмӹжӹ доно тӹдӹ, кугижӓн шӹдӹжӹ гӹц лӱдде, Египет гӹц кен, вет Ужаш лидӹмӹм ужшы ганьы пингӹдӹ ылын.
28 Пӹтӓрӹшӹ ангел Израиль халыкын пӹтӓриш эргӓш тетявлӓжӹм ӹнжӹ тӹкӓл манын, Моисей ӹнянӹмӓш доно Когечӹм дӓ вӹр доно шӹрӹмӓшӹм ӹштен.
29 Ӹнянӹмӓш доно Израиль халык Якшар тангыжым кукшы вӓрӹм эртӹмӹ семӹнь ванжен, а кынам египтянвлӓ тидӹмок ӹштӓш цаценӹт, вӹд лӹвӓлӓн кодыныт.
30 Израиль халык шӹм кечӹ Иерихон халан стенӓжӹ йӹр каштмыкы, ӹнянӹмӹштӹ велдӹк стенӓ шӓлӓнен.
31 Ӹнянӹмӹжӹ гишӓн Раав, тӓйви ӹдӹрӓмӓш, йӹвӹрт анжаш толшывлӓм пурын вӓшлин [дӓ вес корны доно ыжатенӓт], Йымым колыштдымывлӓ доно иквӓреш колыде.
32 Мам эче келесӹмӹлӓ? Гедеон, Варак, Самсон дон Иеффай, Давид, Самуил дӓ [молы] пророквлӓ гишӓн шайышташ мӹньӹн жепем ак ситӹ.
33 Ӹнянӹмӓш доно нӹнӹ кугижӓншӹвлӓм сӹнгенӹт, тӧр ӹштенӹт, Йымын сӧрӹмӹжӹм нӓлӹнӹт, леввлӓн ышмаштым питӹренӹт,
34 салымын йылышы тылым йӧртенӹт, меч гӹц ытленӹт; силадымы гӹц силаныш сӓрнӓлтӹнӹт; вырсышты пингӹдӹ линӹт, ӧрдӹж салтак партьывлӓм поктен колтенӹт.
35 Ӹдӹрӓмӓшвлӓ ӹшкӹмӹштӹн колышывлӓштӹм ӹлӹжшӹм мӹнгеш нӓлӹнӹт. А южышты, яжорак ӹлӹжмӓшӹш шоаш манын, ӹшкӹмӹштӹм ирӹкӹш лыкмылан тореш линӹт, дӓ нӹнӹм орландарен пуштыныт.
36 Кыдыжы мыскылымым, шимӹм, тенгеок цеплӹмӹм дӓ кызаматышты шӹнзӹмӹм тырхенӹт.
37 Вӹкӹштӹ кӱм кӹшкенӹт, нӹнӹм пилӓ доно пӹчкӹнӹт, когон ясыландаренӹт, меч доно пуштыныт; нӹнӹлӓн, шарык дӓ кесӹ каваштым чиэн, вӓр гӹц вӓрӹш кашташ вӓрештӹн, ситӹдӹмӓшӹм, пӹзӹрӹмӹм, орландарымым тырхенӹт,
38 нӹнӹм улы сӓндӓлӹкшӓт ак стойы. Нӹнӹ пустыньывлӓштӹ, кырыквлӓштӹ каштыныт, кырыкыштышы ыражвлӓштӹ, шелӹквлӓштӹ ӹленӹт.
39 Цилӓштӹ гишӓн ӹнянӹмӓшӹштӹ велдӹк Йымы яжом попен гӹнят, сӧрӹмӹм нӓлделыт.
40 Нӹнӹ мӓ гӹцнӓ пасна цицмӓш кӱкшӹцӹш ӹнжӹштӹ шоэп манын, Йымы мӓлӓннӓ тамам яжоракым йӓмдӹлен.
*11:3 «Курымвлӓ» – грек шамакым «сӓндӓлӹквлӓ» манынат сӓрӓш лиэш. *11:5 Енох – иудей халыкын тӹнгӓлтӹш годшы ик коготьотяжы. Ӹлӹмӓш мычаштыжы колыдеок Йымы докы нӓлмӹ ылын. Быт 5:21-24. *11:18 Быт 21:12. *11:21 Быт 47:31.1 Седӹндон мӓӓт, техень кого пӓлдӹртен попышы цуца мӓмнӓм пӹллӓ ӓрӓӓт, цилӓ нелӹцӹм дӓ мӓмнӓм куштылгын шӹртньӹктӹшӹ сулыкым шушашлык дӓ анзылнына ылшы корным цӹтен эртӹшӓшлык ылына.
2 Ӹнянӹмӓшнӓм шачыктышы дӓ цицмӓшкӹ шоктышы Иисус вӹкӹ анжышашлык ылына. Иисус, намысым шотлыде, Тӹдӹм вычышы сусу верц крестеш колымым цӹтен лӓктӹн дӓ Йымын престолжын вургымла велешӹжӹ шӹнзӹн.
3 Идӓ янгылы дӓ кымылда ӹнжӹ валы манын, сулыканвлӓн тенге ваштарешӹжӹ шалгымыштым Цӹтӹшӹ гишӓн шаналтыда.
4 Сулык ваштареш кредӓлмӓштӹ тӓлӓндӓ эче вӹрдӓм йоктараш вӓрештде.
5 Тӓлӓндӓ эргӹлӓн попымы семӹнь кымылангден келесӹмӹм мондендӓ:
«Эргӹм! Господьын пелештӹмӹжӹм акелеш ит шотлы,
кынам Тӹдӹ тӹньӹм тӧрлӓтӓ, вуетӹм ит сӓкӹ.
6 Вет Господь кӱм ярата, тӹдӹм пелештӓ,
кӱм эргӹ семӹнь нӓлеш, цилӓштӹм шиэш».*
7 Тӧрлӓтӹмӹм тырхымыда анжыкта: Йымы тӓ донда эргӹвлӓ семӹнь ӹштӓ. А улы ма техень эргӹ, кыдым ӓтя ак тӧрлӓтӹ?
8 Цилӓ эргӹлӓн вӓрештшӓшлык тӧрлӓтӹмӓш гӹц пасна кодыда гӹнь, тенгежӹ тӓ эргӹ агыл, а саяк тетя ылыда.
9 Тилец пасна, мӱлӓндӹ вӹлнӹшӹ ӓтянӓ ылын, тӹдӹ мӓмнӓм тӧрлӓтен, мӓ тӹдӹм шотеш пиштеннӓ, тенгежӹ, ӹлӓш манын, шӱлӹшвлӓн Ӓтяштӹм* утларак колыштшашлык ана ыл ма?
10 Мӱлӓндӹ вӹлнӹшӹ ӓтянӓвлӓ ӹшке шанымышты семӹнь мӓмнӓм кӹтӹк жепеш веле тӧрлӓтенӹт, а Йымы мӓлӓннӓ лачокок яжо лижӹ манын тӧрлӓтӓ, тенге мӓ Тӹдӹн святой ылмашкыжы ушнаш йӧнӹм нӓлӹнӓ.
11 Керек-махань тӧрлӓтӹмӓшӓт ӹшке жепӹштӹжӹ сусула агыл, а ойхыла чучеш, но вара тӹдӹ гач тымдымывлӓлӓн кӹцкӹм – тӧр ӹштӹмӓшӹм дӓ тырым – канда.
12 Тенгежӹ лаксыргышы киддӓм дӓ шымын шӹцшӹ пылвуйдам пингӹдемдӹдӓ.
13 Акшаклышын ялжы ӹнжӹ йӹчкӓлт, а лучи тӧрлӓнӹжӹ манын, виӓш корны доно каштда.
14 Цилӓ донат пурын дӓ святой ӹлӹмӓш доно ӹлӓш цацыда, тидӹ гӹц пасна Господьым иктӓт ак уж.
15 Йымын благодатьшы гӹц иктӓт ӹнжӹ каранг манын анжыда. Нимахань качы важ ӹнжӹ лӓк дӓ, шукы эдемӹм яктарен, эксӹкӹм ӹнжӹ канды.
16 Тӓ лоштыда шӓхӓрлӓнӹшӹ ӓль Исав семӹнь Господьым шотеш пиштӹдӹмӹ ик эдемӓт ӹнжӹ ли манын шеклӓнӹдӓ, Исавшы ик гӓнӓ качмы верц кого эргӹ ылмыжым выжален.
17 Тӓ пӓледӓ: кынам Исав тенге ӹштӹмӹжӹ паштек благословеним нӓлнежӹ ылын, шӹкӓлмӹ лин. Сӹнзӓвӹд яре ӓтяжӹм сарвален гӹнят, тӹдӹн шанымашыжым вашталтен кердде.
19 (18-19) Тӓ шижӓш лимӹ дӓ салымын йылышы кырык докы агыл, шим пӹцкемӹш дӓ кого мардеж докы агыл, пыч юк дӓ шамаквлӓ шактымы докы агыл лишемӹндӓ. Мӓлӓннӓ тилец гач нимат келесӹмӹ ӹнжӹ ли манын, ти шамаквлӓм колшывлӓ сарваленӹт,
20 вет «Кырыкыш керек зверь ӓль вольык тӹкнӓ гӹнят, кӱм кӹшкен ӓль пикш доно пуштмы лижӹ»* манын шӱдӹмӹм тырхен кердделыт.
21 Ти ужмышты тинӓр лӱдӹшлӓ ылын, Моисейӓт келесен: «Мӹнь чотымаш лӱдӓм дӓ цӹтӹрем».*
22 Но тӓ Сион кырык дӓ ӹлӹшӹ Йымын халажы, пӹлгомыштышы Иерусалим докы, шотлен пӹтӓрӓш лидӹмӹ Ангелвлӓ докы толында,
23 пӹтӓриш тетявлӓн празныкышты дӓ церкӹ погынымашышты докы – нӹнӹн лӹмӹштӹм пӹлгомышты сирӹмӹ, − цилӓн Судьяшты, Йымы, докы толында, цицмӓш кӱкшӹцӹш шошы тӧр ӹштӹшӹ эдемвлӓн шӱлӹшӹштӹ докы,
24 у согоньын Ходатайжы Иисус докы дӓ Авельӹн вӹржӹ мам попымы доно тӓнгӓштӓрӹмӓштӹ яжоракым попышы шӓвӹмӹ Вӹр докы лишемӹндӓ.
25 Анжыда, попышы дорц идӓ каранг. Нӹнет, сӓндӓлӹк вӹлнӹ нӹнӹм шижтӓрӹшӹ дорц карангмыкы, ытлыделыт гӹнь, мӓ пӹлгом гӹц Шижтӓрӹшӹ дорц сӓрнӓлӹнӓ гӹнь, попашат уке, ытлен ана керд.
26 Тӹнӓм Тӹдӹн юкшы мӱлӓндӹм рӹшкӹктен, дӓ Тӹдӹ кӹзӹт техень сӧрӹмӓшӹм пуэн: «Эче ик гӓнӓ мӱлӓндӹм веле агыл, а пӹлгомымат рӹшкӹктем».*
27 «Эче ик гӓнӓ» манмыжы рӹшкӹктӓш лимӹм, вес семӹньжӹ Йымы ӹштӹмӹ сӓндӓлӹкӹм, вашталтымыжым анжыкта. Тенгежӹ, рӹшкӹктӓш лидӹмӹжӹ кодеш.
28 Мӓ рӹшкӹктен керддӹмӹ кугижӓншӹм нӓлӹнӓ, седӹндон Йымын благодатьшым кычен ӹлӹшӓшлык* дӓ Йымылан служышашлык ылына, но тидӹм Тӹдӹлӓн яралын, когон шотеш пиштен дӓ лӱдӹн ӹштӹшӓшлык ылына,
29 вет мӓмнӓн Йымына цилӓ пӹтӓрӹшӹ тыл ылеш.
*12:5-6 Притч 3:11-12. *12:9 «Шӱлӹшвлӓн Ӓтяштӹм»: тидӹм «шӱлӹш Ӓтянӓм» манынат сӓрӓш лиэш. *12:20 Исх 19:12−13. *12:21 Втор 9:19. *12:26 Агг 2:6. *12:28 «Йымын благодатьшым кычен ӹлӹшӓшлык»: греклӓ сирӹмӹм «Таум ӹштӹшӹ лишӓшлык» манынат сӓрӓш лиэш.1 Икӹжӓк-иктӹдӓм шӱмбелвлӓ семӹнь анзыкыжымат яратыда.
2 Корныгешӹвлӓлӓн палшымы гишӓн идӓ монды, вет, нӹнӹм анжен, южшы, пӓлӹде, Ангелвлӓм хыналыктенӹт.
3 Кызаматыш питӹрӹмӹвлӓм ӓштӹдӓ, вуйта нӹнӹ сага тӓӓт питӹрӹмӓштӹ ылыда. Орландарымывлӓм ӓшӹндӓрӹдӓ, вет тӓмдӓнӓт кӓпдӓ улы.
4 Мыжырангмашым цилӓн жеплӹштӹ, вӓтӹ-мары вӓр сулыкдымы лижӹ, вет шӓхӓрлӓнӹшӹм дӓ пелӓшӹжӹм алталышым Йымы суя.
5 Оксам яратышы идӓ ли, мада улы, тӹдӹлӓн сусу лидӓ. Йымы Ӹшке келесен: «Тӹньӹм ам коды, тӹньӹм ам шу».*
6 Тенгежӹ мӓ лӱдде попенӓ: «Господь − мӹлӓнем палшышы, ам лӱд: мӹлӓнем эдем мам ӹштен кердеш?»*
7 Йымын шамакшым тӓлӓндӓ увертӓрӹшӹ вуйлатышывлӓдӓм ӓштӹдӓ, ӹлӹмӓшӹштӹм ӹлен шоктымыштым анжыда, нӹнӹн ӹнянӹмӹштӹ семӹньок ӹнянӹдӓ.
8 Иисус Христос тенгечӓт, тагачат, курым-курымешӓт Тӹдок.
9 Махань-шон ӧрдӹж тымдымашвлӓлӓн кымылдам сӓрӓш идӓ пу, вет качкышвлӓ доно агыл, а Йымын благодатьшы доно йӓнгӹм цаткыдемдӓш яжо. А кӱ мам качкаш лимӹ гишӓн шытырлана, тӹдӹлӓн польза уке.
10 Мӓмнӓн техень жертвенникнӓ улы, тӹдӹ гӹц скиништӹ служышывлӓлӓн качкаш ак ли.
11 Кынам архиерей сулык верц кандымы вольык вӹрӹм святой гӹцӓт святой вӓрӹш пырта, вольыкын кӓпшӹм ӹлӹмӹ вӓр гӹц ӧрдӹжеш йылатат.
12 Седӹндон Иисусат, халыкым ӹшке Вӹржӹ доно свящӓйӓш манын, хала капка тӱнӹ орланен колен.
13 Тенгежӹ Иисус докы ӹлӹмӹ вӓр гӹц ӧрдӹшкӹ лӓкшӓшлык дӓ Тӹдӹн доно иквӓреш мыскылымым цӹтӹшӓшлык ылына,
14 вет соок ылшы халана тиштӹ уке, анзыкылашы халам ужмына шоэш.
15 Тенгежӹ, Иисус гач мӓ Йымылан хвальымаш жертвӹм, вес семӹньжӹ, Тӹдӹн лӹмжӹм лӹмлештӓрӹшӹ йӹлмӹн кӹцкӹжӹм, цӓрнӹде кандышашлык ылына.
16 Тенгеок пурым ӹштӓш дӓ икӓнӓ-иктӹлӓн палшаш идӓ монды, техень жертва Йымылан ярал ылеш.
17 Вуйлатышывлӓдӓм цилӓ шотыштат колыштда, вет нӹнӹ тӓмдӓн йӓнгдӓ верц цӓрнӹде шытырланат, тидӹ гишӓн нӹнӹ отчётым пушашлык ылыт. Тӹнӓм тидӹм сусун, когон шӱлӓлтӹдеок ӹштӓт, ато тӓлӓндӓ нимахань польза ак ли.
18 Мӓ верцнӓ ыдылда. Мӓ пӓленӓ: совестьнӓ ире, дӓ цилӓ шотыштат ӹшкӹмнӓм тӧр кычаш шаненӓ.
19 Йымы мӹньӹм тӓ докыда йӹлерӓк пӧртӹлтӹжӹ манын сарвалаш айыртемӹнок ядам.
20 Курымаш согоньын Вӹржӹ доно шарыквлӓн кого Кӹтӧзӹштӹ лишӹ Господьна Иисус [Христосым] колымаш гӹц лӱктӓлшӹ Йымы, тырым пушы,
21 тӓмдӓм цилӓ пуры пӓшӓм ӹштӓш йӓмдӹлӹжӹ дӓ тидӹн доно ӹшке ирӹкшӹм* шоктен кердшӹм ӹштӹжӹ, Ӹшкӹлӓнжӹ яралым Иисус Христос гач кӧргӹштӹдӓ шачыктыжы. Христослан курым-курымеш лӹмлештӓрӓлтмӓш лижӹ! Аминь.
22 Шӱмбелвлӓ, ти кымылангдымы шамакем шотыш нӓлӓш ядам, вет ти сирмӓшем мытык.
23 Мӓмнӓн Тимофей шӱмбелнӓм ирӹкӹш лыкмы, тидӹм пӓлӹдӓ. Тӹдӹ шукышты агыл толеш гӹнь, мӹнь сагажы тӓмдӓм ужаш миэм.
24 Ӹшкӹмдӓн цилӓ вуйлатышыланда дӓ цилӓ святойлан шӓлӓм келесӹдӓ. Италиштӹшӹвлӓ тӓлӓндӓ шӓлӓм колтат.
25 Цилӓдӓ сага благодать лижӹ. Аминь.
*13:5 Втор 31:6. *13:6 Пс 117:6. *13:21 Ирӹк – воля, желание.