1Йымын Эргӹ Иисус Христосын Евангелижӹн тӹнгӓлтӹшӹжӹ.
2 Пророквлӓн книгӓвлӓштӹ тенге сирӹмӹ:
«Теве Тӹнь гӹцет анзыц Мӹнь ӹшкӹмемӹн Ангелем колтем,
тӹдӹ Тӹлӓт корным йӓмдӹлӓ.
3 Пустыньышты саслышын юкшы шакта:
”Господьлан корным йӓмдӹлӹдӓ!
Тӹдӹн ялгорныжым тӧрӹм ӹштӹдӓ!”»*
4 Иоанн толын. Тӹдӹ эдемвлӓм пустыньышты крестен дӓ, сулыкышты простялтышты манын, сулык гӹц карангаш крестӓлтӓш тымден.
5 Тӹдӹн докы улы Иудей мӱлӓндӹ дӓ Иерусалимӹштӹшӹ халык толыныт. Нӹнӹ ӹшке сулыкышты гишӓн йӓнгӹм пачын попенӹт. Иоанн цилӓштӹм Иордан рекӓэш крестен.
6 Иоанн верблюд миж гӹц выргемӹм чиэн каштын. Кӹдӓлӹштӹжӹ шӹштӹ ӹштӹ ылын, тӹдӹ ныр цӹрцӹкӹм дӓ хир мӱкшӹн мӱжӹм качкын ӹлен.
7 Иоанн тенге увертӓрен: «Паштекем мӹнь гӹцем Силанрак толеш. Мӹнь, пӱгӹнен, Тӹдӹн ялеш чимӹ хӓдӹржӹн кӓндӹрӓжӹмӓт шӱтӓш ам яры.
8 Мӹнь тӓмдӓм вӹд доно крестем, а Тӹдӹ тӓмдӓм Святой Шӱлӹш доно крестӓш тӹнгӓлеш».
9 Тӹ жепӹн Галилейӹштӹшӹ Назарет хала гӹц Иисус толын дӓ Иоаннлан Ӹшкӹмжӹм Иордан рекӓэш крестӹктен.
10 Вӹд гӹц лӓкмӹжӹ годым Иисус пачылтшы пӹлгомым дӓ вӹкӹжӹ кӓдӹ гань валышы Святой Шӱлӹшӹм ужын.
11 Пӹлгом гӹц юк шактен: «Тӹнь Мӹньӹн яратымы Эргем ылат, Тӹнь вӹлнет Мӹньӹн пуры кымылем!»
12 Тидӹн паштек тӧрӧк Святой Шӱлӹш Иисусым пустыньыш колтен.
13 Тӹштӹ, пустыньышты, Тӹдӹ нӹллӹ кечӹ ылын, дӓ сатана Тӹдӹм терген. Иисус зверьвлӓ лошты ӹлен, Тӹдӹлӓн Ангелвлӓ служенӹт.
14 Иоанным кычен питӹрӹмӹкӹ, Иисус Галилейӹш толын дӓ Йымын Кугижӓншӹн Пуры Увержӹм шӓрен.
15 Тӹдӹ попен: «Жеп шон, Йымын Кугижӓншӹ ӹнде лишемӹн. Сулык гӹц карангын, Йымы докы мелӹн сӓрнӓлдӓ дӓ Евангелилӓн ӹнянӹдӓ!»
16 Галилей тангыж сир доно каштмыжы годым Иисус вӹдӹшкӹ вӓпшӹм кӹшкӹшӹ Симон дӓ тӹдӹн Андрей шоляжым ужын. Нӹнӹ коллоэц ылыныт.
17 Нӹнӹлӓн Иисус келесен: «Паштекем кедӓ, Мӹнь тӓмдӓм эдем лошым ӹштем!»
18 Нӹнӹ тӹнӓмок вӓпшвлӓштӹм коденӹт дӓ Тӹдӹн паштек кенӹт.
19 Пакырак кемӹкӹ, Иисус Зеведейӹн Иаков дон Иоанн эргӹвлӓжӹм ужын. Нӹнӹ пышышты шӹнзенӹт дӓ вӓпшвлӓм тумыштенӹт.
20 Иисус нӹнӹмӓт тӧрӧк ӱжӹн. Нӹнӹ, тӓрлӹмӹ пӓшӓзӹвлӓ дон Зеведей ӓтяштӹм пышеш коден, Тӹдӹн паштек кенӹт.
21 Иисус тыменьшӹвлӓжӹ доно Капернаумыш толын. Пӹтӓриш кукшыгечӹнок синагогыш толын дӓ тымден.
22 Тымдымыжылан цилӓн ӧрӹнӹт. Тӹдӹ нӹнӹм закон тымдышывлӓ семӹнь агыл, а властян ылшы семӹнь тымден.
23 Тӹнӓмок тӹштӹшӹ синагогышты худа шӱлӹш доно мутьымы эдем ылын. Тӹдӹ сӹгӹрӓл колтен:
24 «Назарет гӹц Иисус, Тӹнь мам мӓ донна ӹштӹнет? Тӹнь мӓмнӓм пӹтӓрӓш толынат? Тӹнь кӱ ылметӹм мӹнь пӓлем, Тӹнь Йымын Святойжы ылат!»
25 Но Иисус худа шӱлӹшлӓн цӓрен келесен: «Шӹп ли! Тӹдӹн кӧргӹжӹ гӹц лӓк!»
26 Худа шӱлӹш тӹ эдемӹм цӹтӹрӹктен дӓ, когон сӹгӹрӓлӹн, тӹдӹн кӧргӹжӹ гӹц лӓктӹн.
27 Цилӓн когон лӱдӹнӹт дӓ иктӹ-весӹштӹ гӹц ядыштыныт: «Ма тидӹ? Тидӹ махань у тымдымаш? Ти Эдем худа шӱлӹшвлӓлӓнӓт власть доно шӱдӓ, а нӹнӹжӹ Тӹдӹм колыштыт».
28 Иисус гишӓн шамак цилӓ Галилей мычкы йӹле шӓрлен.
29 Синагог гӹц лӓктӹн, тӹнӓмок нӹнӹ Иаков дӓ Иоанн доно иквӓреш Симон дон Андрейӹн пӧртӹшкӹ кенӹт.
30 Симонын кувыжы* шокшымыж доно церлӹ киэн. Тӹдӹ гишӓн тӧрӧк Иисуслан келесенӹт.
31 Иисус тӹдӹн докы толын, кидшӹм кычен дӓ кӹньӹлӓш палшен. Шокшымыж тӹнӓмок пӹтен, дӓ кувы хынавлӓм анжаш тӹнгӓлӹн.
32 Вадеш, кечӹ шӹцмӹ годым, Иисус докы церлӹвлӓм дӓ иӓ мутьымывлӓм цилӓштӹмӓт канденӹт.
33 Амаса анзылны цилӓ хала погынен.
34 Иисус сакой йиш цер доно ясыланышывлӓм шукым паремден. Тӹдӹ шукы иӓм поктен лыктын, но нӹнӹлӓн попаш шӱдӹде, вет Тӹдӹн Христос ылмыжым нӹнӹ пӓленӹт.
35 Иисус ирок когон ирӹ кӹньӹлӹн, лӓктӹн, йӓрӓ вӓрӹш кен дӓ тӹштӹ ыдылын.
36 Симон дӓ тӹдӹн доно иквӓреш лишӹвлӓ Иисус паштек кӹчӓл кенӹт.
37 Тӹдӹм момыкы, келесенӹт: «Цилӓн Тӹньӹм кӹчӓлӹт».
38 Иисус нӹнӹлӓн келесен: «Ӓлдӓ вес лишӹл солавлӓшкӹ дӓ халавлӓшкӹ кенӓ. Мӹлӓнем тӹштӓт увертӓрен тымдаш келеш. Тидӹлӓнок Мӹнь толынам».
39 Тӹдӹ цилӓ Галилей мычкы каштын, синагогвлӓштӹ увертӓрен тымден, иӓвлӓм поктен лыктын.
40 Иисус докы проказа церӓн эдем толын. Тӹдӹн анзылан сукалтен вазын дӓ сарвален ядын: «Паремдӹнет гӹнь, мӹньӹм ирӹктен кердӓт».
41 Иисус тӹдӹм ӹжӓлӓен. Кидшӹм виктӓлтен, тӹдӹм тӹкӓлӹн дӓ келесен: «Паремдӹнем, ирӹктӓлт!»
42 Иисус тенге келесӹмӹкӹ, тӹ эдемӹн проказа цержӹ тӹнӓмок пӹтен, тӹдӹ иреэмӹн.
43 Тӹ эдемӹм Иисус тӧрӧк поктен колтен, но тишец анзыц тӹдӹлӓн пингӹдӹн келесен:
44 «Анжы, тидӹ гишӓн иктӹлӓнӓт нимамат ит попы. Ке дӓ ӹшкӹметӹм священниклӓн анжыкты. Иреэммет лӹмеш Моисейӹн шӱдӹмӹ жертвӹм нӓнге. Тидӹн доно тӹнь паремметӹм анжыктет».
45 Но тӹдӹ кен дӓ ма лимӹ гишӓн цилӓлӓн шайышташ тӹнгӓлӹн. Седӹндон эдемвлӓ анзыкы Иисус халашкы пырен кердде. Тӹдӹ халавлӓ гӹц ӧрдӹжӹштӹ, йӓрӓ вӓрвлӓштӹ ылын. Иисус докы халык цилӓ вӓрвлӓ гӹц толын.
*1:2-3 Мал 3:1, Ис 40:3. *1:30 Кувы – свекровь, тёща.1Икманяр кечӹштӹ Иисус угӹц Капернаумыш толын, дӓ эдемвлӓ пӧртӹштӹ ылмыжы гишӓн колыныт.
2 Тӹнӓмок тӹнӓр халык погынен, амасадӹрешӓт вӓр кодде. Иисус нӹнӹлӓн Йымын шамакым попен.
3 Тӹдӹн докы нӹл пӱэргӹ пларичӓн эдемӹм намал канденӹт.
4 Халык шукы ылынат, Иисус докы лишем кердделыт дӓ, Тӹдӹн туре пӧрт левӓшӹм пачын, шӓрӹшӹштӹ кишӹ церлӹ эдемӹм ыраж гӹц валтенӹт.
5 Иисус нӹнӹн ӹнянӹмӹштӹм ужын дӓ пларичӓн эдемлӓн келесен: «Эргӹм, тӹньӹн сулыкет простялтеш!»
6 Законым тымдышы икманяр эдем тӹштӹ шӹнзенӹт дӓ ӹшке йӓнгӹштӹштӹ шаналтенӹт:
7 «Кыце Тӹдӹ тенге Йымым мыскылен попа? Йымы гӹц пасна кӱ сулыкым простен кердеш?»
8 Нӹнӹн тенге шанымыштым Иисус ӹшке шӱлӹшӹжӹ доно тӹнӓмок шижӹн дӓ келесен: «Малын тӓ йӓнгӹштӹдӓ тенге шанедӓ?
9 Мажы куштылгырак? Пларичӓн эдемлӓн ”Тӹньӹн сулыкет простялтеш” ӓли ”Кӹньӹл, шӓрӹшетӹм погы дӓ ашкед” манмыжы?
10 Но тӓ пӓлен лидӓ: Эдем Эргӹн мӱлӓндӹ вӹлнӹ сулыкым простяш властьшы улы». Иисус пларичӓн эдемлӓн келесен:
11 «Мӹнь тӹлӓнет попем: кӹньӹл, шӓрӹшетӹм погы дӓ токет ке».
12 Цилӓн сӹнзӓ анзылны тӹдӹ тӹнӓмок кӹньӹлӹн, шӓрӹшӹжӹм погалтен дӓ лӓктӹн кен. Цилӓн когон ӧрӹнӹт, Йымым лӹмлештӓренӹт дӓ попенӹт: «Техеньӹм мӓ нигынамат ужделна!»
13 Иисус угӹц тангыж тӹрӹш лӓктӹн. Улы халык Тӹдӹн докы толын, дӓ Иисус нӹнӹм тымден.
14 Лӹм оксам погымы вӓр дорц эртӹмӹжӹ годым Иисус тӹштӹ Алфейӹн Левий эргӹжӹн шӹнзӹмӹм ужын дӓ тӹдӹлӓн манын: «Паштекем ке». Левий кӹньӹлӹн дӓ Тӹдӹн паштек кен.
15 Вара Иисус Левийӹн пӧртӹштӹжӹ качкын. Иисус дон тыменьшӹвлӓжӹ сага лӹм оксам погышывлӓ дӓ сулыканвлӓ шукын качкыныт. Тӹдӹн паштек каштшывлӓ лошты техеньвлӓжӹ шукын ылыныт.
16 Нӹнӹн доно иквӓреш Иисусын качмыжым ужмыкышты, законым тымдышывлӓ дон фарисейвлӓ Тӹдӹн тыменьшӹвлӓжӹлӓн попенӹт: «Кыце Тӹдӹ лӹм оксам погышывлӓ дӓ сулыканвлӓ доно иквӓреш качкеш дӓ йӱэш?»
17 Иисус тидӹм колын дӓ нӹнӹлӓн келесен: «Шулыкан эдемлӓн агыл паремдӹшӹ келеш, а церлӹлӓн. Мӹнь тӧр ӹштӹшӹвлӓм агыл, сулыканвлӓм сулык гӹц карангаш ӱжӓш толынам».
18 Иоаннын дӓ фарисейвлӓн тыменьшӹвлӓштӹ постенӹт. Иисус докы толыныт дӓ попенӹт: «Малын Иоаннын дӓ фарисейвлӓн тыменьшӹвлӓштӹ постят, а Тӹньӹн тыменьшӹвлӓэт агеп?»
19 Иисус нӹнӹлӓн келесен: «Армары сагашты ылмы годым сӱӓнӹш толшы хынавлӓ постен кердӹт ма? Нӹнӹ сага армары ылмы годым постен ак кердеп.
20 Но техень жеп толын шоэш, кынам армарым нӹнӹ дорц нӓлӹт, тӹнӓм, тӹ кечӹвлӓн, постяш тӹнгӓлӹт.
21 Тошты выргемӹм ошемдӹдӹмӹ мӹнер доно иктӓт ак тумышты. Техень тумыш шӹнзеш, выргемӹм кышкедеш, дӓ ыраж утларак когоэмеш.
22 Шун шоктыдымы якшар ӓрӓкӓм иктӓт тошты шувышыш ак темӹ, техень ӓрӓкӓ тошты шувышым кышкедеш. Ӓрӓкӓжӓт йоген пӹтӓ, шувышыжат нималан ярдымы лиэш. Шун шоктыдымы ӓрӓкӓм у шувышыш оптат».
23 Икӓнӓ кукшыгечӹн Иисус шурны ныр гач эртен. Тыменьшӹвлӓжӹ, кешӹлӓштӹ, пӹрцӹ вуйвлӓм кӹрӓш тӹнгӓлӹнӹт.
24 Фарисейвлӓ Иисуслан попенӹт: «Анжы, малын нӹнӹ кукшыгечӹн ӹштӓш шӱдӹдӹмӹм ӹштӓт?»
25 Иисус келесен: «Кынам Давид дӓ сагажы ылшывлӓ шуженӹт дӓ качкашышты нимат ылде, тӹнӓм мам ӹштӹмӹжӹ гишӓн тӓ лыдделда ма?
26 Жертвӹш кандымы киндӹм священниквлӓ гӹц молылан иктӹлӓнӓт качкаш ак яры ылын гӹнят, Авиафар архиерей годым Давид Йымын пӧртӹш пырен дӓ ти киндӹм качкын, сагажы ылшывлӓлӓнӓт пуэн».*
27 Вара Иисус келесен: «Кукшыгечӹ эдемлӓн, а эдем кукшыгечӹлӓн агыл.
28 Седӹндон Эдем Эргӹ кукшыгечӹлӓнӓт хоза ылеш».
*2:25-26 Лев 24:5-9, 1 Цар 21:2-6.1Иисус эчеӓт синагогыш толын. Тӹштӹ эдемӹн ик кидшӹ кошкышы ылын.
2 Кукшыгечӹн Иисус ти эдемӹм паремдӓ ма манын, Тӹдӹм йӓтлӓш вирӹм кӹчӓлшӹвлӓ тӹшленӹт.
3 Иисус кошкышы кидӓн эдемлӓн келесен: «Кӹньӹл дӓ анзыкы лӓк».
4 Вара Иисус йӓл гӹц ядын: «Кукшыгечӹн мам ӹштӓш лиэш, пурым ӓли худам? Йӓнгӹм ытараш ӓли пӹтӓрӓш?» Нӹнӹ нимат келесӹделыт.
5 Йӓнгӹштӹ кӱӓнгмӹ гишӓн ойхырен, Иисус вӹкӹштӹ шӹдӹн анжалын дӓ тӹ эдемлӓн келесен: «Кидетӹм виктӓлтӹ». Тӹдӹ виктӓлтен, дӓ тӹ кидшӹ паремӹн, весӹ ганьок лин.
6 Фарисейвлӓ лӓктӹнӹт дӓ тӹнӓмок Ирод велкӹ ылшывлӓ доно иквӓреш Иисус ваштареш кӓнгӓшӓш тӹнгӓлӹнӹт. Нӹнӹ Тӹдӹм пӹтӓрӹнештӹ ылын.
8 (7-8)Иисус тыменьшӹвлӓжӹ доно иквӓреш тангыж тӹрӹш кен. Паштекшӹ Галилей, Иудей, Иерусалим, Идумей дӓ Иордан рекӓ вес монгыр гӹц, Тир доно Сидон вӓрвлӓ гӹц когон шукы халык толын. Иисусын мам ӹштӹмӹжӹ гишӓн колын, Тӹдӹн докы когон шукын погыненӹт.
9 Тӹдӹм халык ӹнжӹ пӹзӹрӹ манын, тыменьшӹвлӓжӹлӓн пышым йӓмдӹлӓш шӱден.
10 Иисус шукы эдемӹм паремден, седӹндон, Тӹдӹн тервен тӹкнӓш манын, церӓнвлӓ цилӓн анзыкы шӹшкӹлтӹнӹт.
11 Худа шӱлӹшвлӓ, Тӹдӹм ужын, анзыланжы шынгалт вазыныт дӓ сасленӹт: «Тӹнь Йымын Эргӹ ылат!»
12 Кӱ ылмыжы гишӓн ӹнжӹштӹ попеп манын, Иисус нӹнӹлӓн пачкатан келесен.
13 Иисус кырык вӹкӹ кузен дӓ, кӱм айырен нӓлӹн, Ӹшке докыжы ӱжӹн. Нӹнӹ Тӹдӹн докы толыныт.
14 Луаткоктыжым сагажы лиӓш шагалтен. Тӹдӹ нӹнӹм увертӓрен тымдаш колтынежӹ ылын,
15 нӹнӹлӓн церлӹвлӓм паремдӓш дӓ иӓвлӓм поктен лыкташ властьым пуэн.
16 Тидӹ Симон – Иисус тӹдӹм Петр манын лӹмден,
17 Зеведейӹн Иаковшы дон Иаковын Иоанн шоляжы – Иисус нӹнӹм Воанергес манын лӹмден, тӹдӹ «хӹдӹртӹшӹн эргӹвлӓжӹ» манмым анжыкта,
18 Андрей, Филипп, Варфоломей, Матфей, Фома, Иаков – Алфейӹн эргӹжӹ, Фаддей, Симон Кананит
19 дӓ Искариот Иуда, тӹдӹ варарак Иисусым выжален.
20 Нӹнӹ пӧртӹш пыренӹт, тӹшкӹ эчеӓт когон шукы халык погынен. Седӹндон Иисус дӓ тыменьшӹвлӓжӹ киндӹм качкашат йӓрсӹделыт.
21 Тидӹ гишӓн колмыкы, Иисусын лишӹлвлӓжӹ, Тӹдӹм сагашты нӓнгеӓш манын, тӹшкӹ кенӹт. Тӹдӹ ышыжым ямден манын, эдемвлӓ попенӹт.
22 Иерусалим гӹц толшы закон тымдышывлӓ попенӹт: «Тӹдӹн кӧргӹштӹжӹ веельзевул улы. Иӓвлӓн вуйлатышыштын силажы доно иӓвлӓм поктен лыктеш».
23 Тӹнӓм Иисус, нӹнӹм Ӹшке докыжы ӱжӹнӓт, нӹнӹлӓн тыштен келесен: «Кыце сатана ӹшкӹмжӹм ӹшке поктен лыктын кердеш?
24 Кугижӓншӹ ӹшке кӧргӹштӹжӹ кредӓлеш гӹнь, тӹдӹ кодын ак керд,
25 дӓ пӧртӹштӹ икӹжӓк-иктӹ ваштареш кредӓлӹт гӹнь, иквӓреш лин ак кердеп.
26 Сатана ӹшке ваштарешӹжӹ кӹньӹлеш дӓ коктеш шелӓлтеш гӹнь, тӹдӹ кодын ак керд. Тӹдӹ пӹтӓ.
27 Силан эдемӹм пидӹн пиштӹде, тӹдӹн пӧртӹшкӹжӹ иктӓт пырен дӓ товыражым кравен ак керд. Пидӹн пиштӹмӹкӹ веле, пӧртшӹм краваш лиэш.
28 Тӓлӓндӓ лачок попем: хоть-маняры мыскыла гӹнят, эдемӹн шачшыжын цилӓ сулыкшат, мыскылымыжат простялтеш,
29 но кӱ Святой Шӱлӹшӹм мыскыла, тӹдӹ нигынамат ак простялт. Тӹдӹ курымешлӓн вуйнаматанеш лыкмы лиэш».
30 Кӧргӹштӹжӹ худа шӱлӹш улы манмылан Иисус тенге келесен.
31 Иисусын Ӓвӓжӹ дӓ шӱмбелвлӓжӹ толыныт. Нӹнӹ тӱнӹ шалгенӹт, Иисусым ӱжӓш колтенӹт.
32 Тӹдӹн йӹр эдемвлӓ шӹнзенӹт. Иисуслан келесенӹт: «Тӱнӹ Ӓвӓт, шӱмбелвлӓэт дон ӓкӓвлӓэт Тӹньӹм ядыт».
33 А Иисус нӹнӹлӓн пелештен: «Кӱ Мӹньӹн ӓвӓм дӓ кӱ мӹньӹн шӱмбелвлӓэм ылыт?»
34 Тӹдӹ йӹржӹ шӹнзӹшӹвлӓ вӹкӹ анжалын дӓ келесен: «Теве Мӹньӹн ӓвӓм дон шӱмбелвлӓэм.
35 Кӱ Йымын ирӹкшӹм* ӹштӓ, тӹдӹ Мӹньӹн шӱмбелем, ӓкӓ-шыжарем дӓ ӓвӓм».
*3:35 Ирӹк – воля, желание.1Иисус эчеӓт тангыж сирӹштӹ тымдаш тӹнгӓлӹн. Тӹдӹн докы пиш шукы халык погынен, седӹндон Иисус пышыш шӹнзӹн, сир тӹр гӹц карангын, а улы халык тангыж тӹрӹштӹ ылын.
2 Тӹдӹ нӹнӹм тыштен келесӹмӹ гач шукылан тымден. Тымдымыжы годым нӹнӹлӓн попен:
3 «Колыштда! Теве ӱдӹшӹ ӱдӓш лӓктӹн.
4 Ӱдӹмӹжӹ годым икманяр пӹрцӹ корны сага вазын. Кеквлӓ чонгештен толыныт дӓ чӹнген нӓлӹнӹт.
5 Вес пӹрцӹвлӓ кӱӓн дӓ коаш рокан вӓрӹш вазыныт. Рок келгӹ агылат, нӹнӹ йӹле шӹтен лӓктӹнӹт.
6 Кечӹ лӓкмӹкӹ, азым лӹвӹжген, важшы уке велдӹк кошкен.
7 Икманяр нӱшмӹ самшуды лош вазын. Самшуды кушкын дӓ азымым пӹзӹрен шуэн, седӹндон лӓктӹшӹжӹ лиде.
8 А юж пӹрцӹ яжо рокыш вазын, шӹтен лӓктӹн, кушкын дӓ лӓктӹшӹм пуэн: кыды кымлы, кыды кудлу, а кыдыжы шӱдӹ пӹрцӹм».
9 Вара Иисус келесен: «Кӱн пӹлӹшӹжӹ колышташ улы – колжы».
10 Иисус ӹшкетшӹ кодмыкы, Тӹдӹн йӹр ылшывлӓ дӓ луаткок тыменьшӹжӹ Тӹдӹ гӹц тыштен попымыжы гишӓн ядыныт.
11 Иисус пелештен: «Тӓлӓндӓ Йымын Кугижӓншӹн тайнывлӓм ынгылаш ӹнянӹмӹ, а тӱнӹшӹвлӓлӓн цилӓжӓт тыштен келесӹмӹ гач веле пуалтеш.
12 Седӹндон
”Сӹнзӓштӹ доно анжат, дӓ ак ужеп,
пӹлӹшӹштӹ доно колыштыт, дӓ ак ынгылеп,
Мӹнь докем мелӹн ак лиэп, дӓ сулыкышты ак простялт”».*
13 Вара Иисус келесен: «Ти тыштен попымым ада ынгылы? Кыце вара тӓ мол тыштен попымем ынгылен кердӹдӓ?
14 Ӱдӹшӹ шамакым ӱдӓ.
15 Корны сага ӱдӹмӹ теве мам анжыкта: Йымын шамакшым эдем колын веле шокта, тӹнӓмок сатана толеш дӓ тӹдӹн шӱмеш ӱдӹмӹ шамакым нӓнгеӓ.
16 Кӱӓн рокеш ӱдӹмӹ – тидӹжӹ Йымын шамакшым колмыкы, сусу лимӹжӹ доно тӧрӧк шӱмӹшкӹжӹ пиштӹшӹ эдем.
17 Но техень эдемӹн важшы уке, дӓ шукы жеп ак тырхы. Шамак верц нелӹ-качы ӓли поктылмаш толмыкы, тӹдӹ тӧрӧк ӧрдӹжӹш карангеш.
18 Самшуды лошкы ӱдӹмӹ – тидӹжӹ Йымын шамакшым колшы эдем,
19 но тӹдӹн шӱмӹшкӹжӹ ти ӹлӹмӓш верц тыргыжланымаш, пайдам яратымаш дӓ соок вашталтшы кымыл пырат дӓ шамакым пӹзӹрӓт, седӹндон шамак лӓктӹшдӹмӹ лиэш.
20 А яжо рокыш ӱдӹмӹ пӹрцӹ – тидӹжӹ Йымын шамакшым колшы дӓ шӱмӹшкӹжӹ пиштӹшӹ эдем. Техеньвлӓ лӓктӹшӹм пуат: кыдыжы – кымлы, кыдыжы – кудлу, а кыдыжы – шӱдӹ пачаш».
21 Иисус келесен: «Сартам ӓтӹ лӹвӓкӹ ӓли олманга лӹвӓкӹ шӹндӓш кандат ма? Уке, ӹшке вӓрӹшкӹжӹ шӹндӓш кандат.
22 Шӹлтӹмӹ вӹкӹ лӓкде нимат ак код, таен шӹндӹмӓт пӓлен нӓлде ак код.
23 Кӱн пӹлӹшӹжӹ колышташ улы – колжы!»
24 Вара Иисус келесен: «Мам колыда, тӹдӹ гишӓн шаналтыда. Махань висӓ доно тӓ виседӓ, тӓлӓндӓӓт, колыштшывлӓлӓн, тенгеок висӓлтеш, эче утларакат.
25 Кӱн улы, тӹдӹлӓн пуалтеш. А кӱн уке гӹнь, тӹдӹн ма улыжат нӓлӓлтеш».
26 Иисус келесен: «Йымын Кугижӓншӹ техеньӹ: мӱлӓндӹ вӹкӹ эдем вырлыкашым ӱдӓ.
27 Кечӹвлӓ дӓ йыдвлӓ эртӓт. Эдем амала дӓ кӹньӹлеш, пӹрцӹ шӹтен лӓктеш дӓ кушкеш. Кыце тидӹ лиэш, эдем ак пӓлӹ,
28 мӱлӓндӹ ӹшке кушта. Анзыц азым лӓктеш, кушкеш, вуйым лыктеш, вара пӹрцӹ доно темеш.
29 Шурны поспейӹмӹкӹ, эдем тӹнӓмок сарла доно тӹредӓш колта – тӹредӓш веремӓ шон».
30 Иисус попен: «Йымын Кугижӓншӹм ма доно тӓнгӓштӓрӓш лиэш? Кыце, тыштен келесен, тӹдӹм анжыкташ лиэш?
31 Тӹдӹ горчицӹн нӱшмӹжӹ ганьы. Мӱлӓндӹш ӱдӹмӹ годым горчицӹн нӱшмӹжӹ сӓндӓлӹкӹштӹшӹ цилӓ молы нӱшмӹ гӹц сек изи.
32 Ӱдӹмӹкӹ, кушкеш дӓ мол кавштавичӹ хӓдӹрвлӓ гӹц кӱкшӹ лиэш. Кого укшвлӓм шӓрен шагалеш. Нӹнӹн ӹмӹлеш пӹлгомыштышы кеквлӓ ӹлӓш тӹнгӓл кердӹт».
33 Тенге шукы тыштен келесӹмӹжӹ доно Иисус нӹнӹлӓн колышт кердмӹштӹ семӹнь Йымын шамакым попен.
34 Тыштен попыде, Иисус тымдыде. А тыменьшӹвлӓжӹлӓн ӹшкетӹн ылмышты годым цилӓ ынгылдарен.
35 Тӹ кечӹнок, вадеш, Иисус тыменьшӹвлӓжӹлӓн келесен: «Ӓлдӓ вес сирӹш ванженӓ».
36 Тыменьшӹвлӓжӹ халыкым коденӹт дӓ пышышты шӹнзӹшӹ Иисусым сагашты нӓлӹнӹт. Нӹнӹ докы вес пышвлӓӓт ушненӹт.
37 Кого мардеж тӓрвӓнен. Коэвлӓ пыш тӹр гач лыпшенӹт, пышышкы вӹд темӓш тӹнгӓлӹн.
38 А пыш кормашты, вуйжым тонгезӹш пиштен, Иисус амален. Тыменьшӹвлӓжӹ Тӹдӹм кӹньӹлтенӹт дӓ келесенӹт: «Тымдышы! Мӓ пӹтенӓ. Тӹнь тидӹ гишӓн ат шаны ма?»
39 Иисус кӹньӹлӹн, мардежӹм цӓрен дӓ тангыжлан шӱден: «Тырлы! Цӓрнӹ!» Мардеж цӓрнен, дӓ когон тыр лин.
40 Тӹдӹ тыменьшӹвлӓжӹлӓн попен: «Малын техень лӱдшӹ ылыда? Кыце ӹнянӹмӓшдӓ уке?»
41 Нӹнӹм кого лӱдмӓш ӓвӓлтен, иктӹ-весӹштӹлӓн попенӹт: «Кӱ тидӹ ылеш? Тӹдӹм мардежӓт, тангыжат вӓк колыштыт».
*4:12 Ис 6:9-10.1Нӹнӹ тангыжын вес сирӹшкӹжӹ, Гадара кымдемӹш, миэнӹт.
2 Пыш гӹц Иисус лӓкмӹкӹ, худа шӱлӹш мутьымы пӱэргӹ Тӹдӹн ваштареш шӹгерлӓ гӹц тӹнӓмок лӓктӹн.
3 Ти эдем шӹгерлӓштӹ ӹлен. Тӹдӹм иктӓт цеп донат вӓк пидӹн кердде.
4 Маняр гӓнӓ тӹдӹм кидге-ялге цепленӹт гӹнят, тӹдӹ цепӹм кӹрӹн, кӓпшӹлӹм пыдыртен. Иктӓт тӹдӹм колыштарен кердде.
5 Йыдшы-кечӹжӹ тӹдӹ шӹгерлӓштӹ, кырык лошты саслен дӓ ӹшкӹмжӹм кӱэш шин.
6 Мӹндӹрцӹнок Иисусым ужынат, кыргыж толын, Тӹдӹн анзылан кымал вазын
7 дӓ чӹнь сӹгӹрӓл колтен: «Иисус, Кӱшнӹшӹ Йымын Эргӹжӹ, Тӹньӹн мӹнь донем махань пӓшӓэт? Йымы анзылны сарвален ядам, мӹньӹм ит орландары».
8 Вет Иисус келесен: «Худа шӱлӹш, ти эдем кӧргӹ гӹц лӓк!»
9 Вара ядын: «Тӹньӹн лӹмет кыце?» Тӹдӹ келесен: «Легион мӹньӹн лӹмем. Мӓ шукын ылына».
10 Ти кымдем гӹц нӹнӹм поктен ӹнжӹ колты манын, тӹдӹ Иисусым когон сарвален.
11 Тӹштӹ, кырык лишнӹ, кого сасна кӹтӧ каштын.
12 Худа шӱлӹшвлӓ Иисус гӹц ядыныт: «Мӓмнӓм сасна кӹтӧшкӹ колты, нӹнӹн кӧргӹш пыраш ирӹкӹм пу».
13 Нӹнӹлӓн Иисус тӹнӓмок ирӹкӹм пуэн. Худа шӱлӹшвлӓ лӓктӹнӹт дӓ сасна кӧргӹш пыренӹт. Улы кӹтӧ, кок тӹжем нӓрӹ сасна, тура сир гӹц тангыжыш шынгалтыныт дӓ вӹд пындашкы вален кенӹт.
14 Сасна кӹтӧзӹвлӓ кыргыжыныт дӓ тидӹ гишӓн халашты дӓ солавлӓштӹ шайыштыныт. Эдемвлӓ ма лимӹм анжаш кенӹт.
15 Иисус докы мимӹкӹштӹ, иӓ легион кид лӹвец лӓкшӹ эдемӹм ужыныт, тӹдӹ чишӹ дӓ валгыды ышан шӹнзен. Нӹнӹ когон лӱдӹн колтенӹт.
16 Ужшывлӓ ти эдем доно ма лимӹ гишӓн дӓ саснавлӓ гишӓн шайыштыныт.
17 Эдемвлӓ Иисусым ӹшке кымдемӹштӹ гӹц кеӓш ядаш тӹнгӓлӹнӹт.
18 Кынам Иисус пышыш пырен, иӓвлӓм кӧргӹжӹ гӹц поктен лыкмы эдем Тӹдӹн сага лиӓш ядын.
19 Иисус тореш лин дӓ тӹдӹлӓн келесен: «Токет, ӹшкӹметӹнвлӓ докы ке, нӹнӹлӓн шайышт, мам тӹлӓнет Господь ӹштен, махань пурым анжыктен».
20 Ти эдем кен дӓ тӹдӹн доно Иисус мам ӹштӹмӹ гишӓн Декаполис* кымдемӹштӹ шайышташ тӹнгӓлӹн. Тӹдӹн попымыжы гишӓн цилӓн ӧрӹнӹт.
21 Иисус вес сирӹш пышеш мӹнгеш ванжымыкыжы, йӹржӹ шукы халык погынен. Тӹдӹ тангыж тӹрӹштӹ ылын.
22 Теве тӹшкӹ синагогын Иаир лӹмӓн ик вуйлатышыжы толын. Иисусым ужмыкы, ял анзыланжы кымал вазын
23 дӓ когон сарвален: «Мӹньӹн ӹдӹрем колаш вазын. Ытаралтшы, ӹлӹшӹ кодшы манын, тӹдӹн докы миэн, кидетӹм вӹкӹжӹ пиштӹ».
24 Иисус тӹдӹн доно иквӓреш кен. Иисус паштек шукы халык тӓрвӓнен. Цилӓн Тӹдӹн докы шӹшкӹлтӹнӹт.
25 Тӹштӹ луаткок и вӹр йоген орланышы ӹдӹрӓмӓш ылын.
26 Тӹдӹ шукы врач доны ясым тырхен тӧрлӓлтӹн, тишӓк цилӓ улыжым пӹтӓрен, дӓ нимат палшыде, тӹдӹлӓн нелӹрӓк веле лин миэн.
27 Тӹдӹ Иисус гишӓн колын, халык логӹц Тӹдӹн докы шайыцын миэн, выргемжӹ гӹц тӹкӓлӹн.
28 «Тӹдӹн выргемӹшкӹжӹ тӹкнем веле гӹнят, ытаралтам», – шанен ӹдӹрӓмӓш.
29 Тӹнӓмок вӹр кемӹжӹ цӓрнен. Кӓпӹштӹжӹ цер пӹтӹмӹм тӹдӹ шижӹн.
30 Кӧргӹжӹ гӹц сила лӓкмӹм Иисус тӧрӧк шижӹн. Тӹдӹ халык лошты сӓрнӓлӹн дӓ ядын: «Кӱ Мӹньӹн выргемӹшкем тӹкнӹш?»
31 Тыменьшӹвлӓжӹ Тӹдӹлӓн келесенӹт: «Тӹньӹн йӹрет тинӓр халык шӹшкӹлтӹн, а Тӹнь кӱ тӹкнӹмӹ гишӓн ядат?»
32 Кӱ тӹкнӹмӹм ужаш манын, Иисус йӹр анжалын.
33 Лӱдмӓшеш цӹтӹрӹшӹ ӹдӹрӓмӓш, ӹшкежӹ доно ма лимӹм ынгылен, Тӹдӹн докы миэн, анзыланжы кымал вазын дӓ цилӓ тӧрӹм шайышт пуэн.
34 Иисус тӹдӹлӓн келесен: «Ӹдӹрем, тӹньӹм ӹнянӹмӓшет ытарен! Тыр доно ке дӓ шу ли».
35 Иисус тидӹм попымыжы годым синагог вуйлатышын пӧртшӹ гӹц уверӹм канденӹт: «Тӹньӹн ӹдӹрет колен, Тымдышым такеш ит тыргыжландары».
36 Но Иисус, ти шамаквлӓм колмыкы, синагог вуйлатышылан келесен: «Ит лӱд, ӹнянӹ веле!»
37 Ӹшке сагажы Петрӹм, Иаковым дӓ тӹдӹн Иоанн шоляжым веле нӓлӹн. Молылан иктӹлӓнӓт паштекӹштӹ кеӓш шӱдӹде.
38 Синагог вуйлатышын пӧртшӹ докы миэн шомыкышты, тыргыжланымашым дӓ урмыжын мӓгӹрӹшӹвлӓм ужын.
39 Иисус пӧртӹш пырен дӓ келесен: «Малын тӓ тенге тыргыжланедӓ дӓ мӓгӹредӓ? Ӹдӹр колыде, тӹдӹ амала».
40 Тӹдӹм ваштылыныт. Но Иисус цилӓштӹм поктен лыктын. А Ӹшкежӹ, ӹдӹрӹн ӓтяжӹм, ӓвӓжӹм дӓ сагажы толшывлӓм нӓлӹн, ӹдӹр кимӹ кӹдежӹш пырен.
41 Иисус тетян кидшӹм кычен, тӹдӹлӓн келесен: «Талифа куми!» Тидӹжӹ «Ӹдӹрӓш, тӹлӓт попем, кӹньӹл» манмы лиэш.
42 Ӹдӹрӓш тӹнӓмок кӹньӹл шагалын дӓ ашкед кен. Тӹдӹлӓн луаткок и нӓрӹ ылын. Цилӓн когон ӧрӹнӹт.
43 Ма лимӹ гишӓн иктӹлӓнӓт ӹнжӹштӹ попеп манын, Иисус нӹнӹлӓн пингӹдӹн келесен. А ӹдӹрӓшӹм пукшаш шӱден.
*5:20 Декаполис – лу хала манмы лиэш.1Иисус тӹшецӹн лӓктӹн дӓ кушмы кымдемӹшкӹжӹ толын. Тыменьшӹвлӓжӓт сагажы ылыныт.
2 Кукшыгечӹ шомыкы, Тӹдӹ синагогышты тымдаш тӹнгӓлӹн. Иисусым колыштшывлӓ лошты шукынжы ӧрӹн ядыштыныт: «Кышецӹн Тӹдӹн цилӓ тидӹ? Махань кого ыш Тӹдӹлӓн пуалтын? Махань цӱдӓвлӓ Тӹдӹн кид доно ӹштӓлтӹт!
3 Тӹдӹжӹ плотник, Мариян эргӹжӹ, Иаковын, Иосийӹн, Иудан дӓ Симонын шӱмбелӹштӹ агыл ма? Тӹдӹн ӓкӓжӹвлӓӓт мӓ лоштынаок тиштӹ ылыт». Нӹнӹ Тӹдӹлӓн ӹнянӹделыт.
4 Но Иисус нӹнӹлӓн келесен: «Ӹшке кушмы кымдемӹштӹжӹ, ӹшке йыхыштыжы дӓ тонышывлӓ лошты веле пророкым ак шотлеп».
5 Тӹштӹ Тӹдӹ нимахань цӱдӓм ӹштен кердде. Икманяр эдемӹм веле, кидшӹм вӹкӹштӹ пиштен, паремден.
6 Ти эдемвлӓн ӹнянӹмӓшӹштӹ уке гишӓн Иисус ӧрӹн. Иисус вара йӹр ылшы солавлӓштӹ каштын дӓ тымден.
7 Тӹдӹ луаткок тыменьшӹжӹм ӱжӹн дӓ коктын-коктын колташ тӹнгӓлӹн. Тӹдӹ нӹнӹлӓн худа шӱлӹшӹм поктен лыкташ властьым пуэн
8 дӓ корнышкы панды гӹц пасна нимамат нӓлӓш шӱдӹде: киндӹмӓт, тӓпнӓкӹмӓт, ӹштӹшкӹ оксамат,
9 но ялышкы ялеш чимӹ хӓдӹрӹм чиӓш, а кок выргемӹм чиӓш агыл.
10 Иисус нӹнӹлӓн попен: «Кыды пӧртӹш пыредӓ, вес вӓре кемешкӹдӓ, тӹшток ӹлӹдӓ.
11 Кышты тӓмдӓм ак пыртеп ӓли ӹнештӹ колыштеп гӹнь, тӹшец кедӓ дӓ ял пыракдам пачкалтыда. Тидӹжӹ нӹнӹлӓн анзыцок шижтӓрӹмӓш лиэш. Тӓлӓндӓ лачок попем: суд кечӹн Содом дон Гоморралан ти хала гӹц куштылгырак лиэш».
12 Тыменьшӹвлӓжӹ кенӹт дӓ халыклан сулык гӹц карангаш дӓ Йымы докы мелӹн лиӓш келмӹм увертӓрен тымденӹт.
13 Нӹнӹ шукы иӓм поктен лыктыныт дӓ шукы церлӹм ӱ доно шӹренӹт, паремденӹт.
14 Ирод* кугижӓӓт Иисус гишӓн колын, вет Тӹдӹн лӹмжӹ цилӓ вӓре пӓлӹмӹ лин. Ирод попен: «Тидӹ Крестӹшӹ Иоанн колымаш гӹц ӹлӹжӹн, седӹндон цӱдӓвлӓм ӹштӓ».
15 Весӹвлӓжӹ – Илия маныныт. А кымшывлӓжӹ – пророк, ӓли молнамшы пророквлӓ логӹц иктӹжӹ гань, маныныт.
16 Тидӹ гишӓн колмыкы, Ирод келесен: «Тидӹ Иоанн, кыдын вуйжым мӹнь роалыктенӓм. Тӹдӹ колымаш гӹц ӹлӹжӹн».
17 Вет Ирод ӹшкежӹ Иоанным кычаш колтен дӓ тӹдӹм кызаматыш питӹрӓш шӱден ылын. Тенге тӹдӹ Филипп шӱмбелжӹн Иродиада вӓтӹжӹ гишӓн ӹштен. Ирод Иродиадам марлан нӓлӹн.
18 Седӹндон Иоанн тӹдӹлӓн попен: «Туан шӱмбелетӹн вӓтӹжӹ доно ӹлӓш ак яры».
19 Иоанн вӹкӹ шӹдӹжӹм Иродиада кӧргӹштӹжӹ кычен, тӹдӹм пушташ шанен, но кердде.
20 Ирод пӓлен: Иоанн тӧр ӹштӹшӹ дӓ святой эдем, седӹндон тӹдӹ гӹц лӱдӹн дӓ тӹдӹм переген. Иоаннын попымыжым колыштын, Ирод шукы ӹштен, тӹдӹм колышташ яратен.
21 Иродиадалан ярал йӧн Иродын шачмы кечӹн лин. Цилӓ тӧрӓжӹлӓн, салтак вуйлатышыжылан дӓ Галилейӹштӹшӹ сек кого эдемвлӓлӓн Ирод празныкым ӹштен.
22 Тӹшкӹ Иродиадан ӹдӹржӹ толын дӓ куштен, Иродланат, тӹдӹн сага качшы хынавлӓжӹлӓнӓт когон келшен. Ӹдӹрлӓн кугижӓ келесен: «Мам шанет, яд, мӹнь цилӓ пуэм».
23 Тӹдӹлӓн эче цуратлен: «Хоть-мам ядат гӹнят, цилӓ пуэм, пел кугижӓншемӓт».
24 Ӹдӹр лӓктӹн дӓ ӓвӓжӹ гӹц ядын: «Мам ядаш?» Ӓвӓжӹ келесен: «Крестӹшӹ Иоаннын вуйжым».
25 Ӹдӹр тӹнӓмок кугижӓ докы пӹсӹн пырен дӓ келесен: «Крестӹшӹ Иоаннын вуйжым тарелкӓэш мӹлӓнем кӹзӹток пу!»
26 Кугижӓ когон сылыкангын, но цилӓ хына анзылны цуратленӓт, тореш ӹнежӹ келесӹ ылын.
27 Иоаннын вуйжым кандаш шӱден, тӹнӓмок тӹдӹ оролым колтен.
28 Оролы кен, Иоаннын вуйжым кызаматышты роал шуэн дӓ, тарелкӓэш пиштен, ӹдӹрлӓн канден пуэн. А ӹдӹр ӓвӓжӹлӓн пуэн.
29 Тидӹ гишӓн колмыкышты, Иоаннын тыменьшӹвлӓжӹ толыныт. Нӹнӹ тӹдӹн кӓпшӹм нӓлӹнӹт дӓ шӹгерӹш пиштенӹт.
30 Апостолвлӓ Иисус докы погыненӹт дӓ цилӓ Тӹдӹлӓн шайыштыныт: мам ӹштенӹт, халыкым малан тымденӹт.
31 Иисус нӹнӹлӓн келесен: «Ӓлмӓдӓ йӓрӓ вӓрӹш ӹшкетнӓок кенӓ, тӹштӹ тӓ изиш кӓнӓлтедӓ». Кешӹ дӓ толшы эдем пиш шукы ылын, седӹндон нӹнӹн качкашат жепӹштӹ ылде.
32 Нӹнӹ, пышыш шӹнзӹн, йӓрӓ вӓрӹш ӹшкетӹшток кенӹт.
33 Но шукынжы кемӹштӹм ужыныт дӓ нӹнӹм пӓленӹт, паштекӹштӹ цилӓ халавлӓ гӹц кыргыжыныт, тӹшкӹ нӹнӹ гӹц анзыц миэн шоныт дӓ Тӹдӹн докы погыненӹт.
34 Сирӹш лӓкмӹкӹжӹ, пиш шукы халыкым ужынат, Иисус нӹнӹм ӹжӓлӓен. Эдемвлӓ кӹтӧзӹ гӹц пасна кодшы шарыквлӓ гань ылыныт. Иисус нӹнӹм шукылан тымдаш тӹнгӓлӹн.
35 Шукы веремӓ эртӹмӹкӹ, тыменьшӹвлӓжӹ Иисус докы толыныт дӓ келесенӹт: «Тидӹ халык ӹлӹдӹмӹ вӓр, ӹнде жепӓт шукы эртен.
36 Халыкым колты. Нӹнӹ лишӹл солавлӓшкӹ дӓ ӹлемвлӓшкӹ кештӹ дӓ ӹшкӹлӓнӹштӹ киндӹм нӓлӹштӹ, вет качкаш нимаштат уке».
37 Но Иисус попен: «Тӓ нӹнӹлӓн качкаш пуда». Тыменьшӹвлӓжӹ келесенӹт: «Мӓ кокшӱдӹ динариэш* киндӹм нӓлӓш кешӓшлык дӓ нӹнӹлӓн пукшышашлык ылына ма?»
38 Иисус ядын: «Тӓмдӓн маняр киндӹдӓ улы? Кедӓ, анжалда». Пӓлен нӓлмӹкӹштӹ, нӹнӹ келесенӹт: «Вӹц сыкыр дӓ эче кок кол».
39 Иисус халыкым ыжар шудыш цуцан-цуцан шӹндӓш шӱден.
40 Вӹцлӹ, шӱдӹ эдем доно цуцан-цуцан шӹнзӹнӹт.
41 Вара Иисус вӹц сыкыр дон кок колым нӓлӹн дӓ, пӹлгомыш анжалын, благословаен. Вара сыкырым тодылын, тыменьшӹвлӓжӹлӓн пуэден, а нӹнӹжӹ халыклан шӓлӓтенӹт. Кок колымат цилӓлӓн пайылен.
42 Цилӓн качкыныт дӓ темӹнӹт.
43 Кодшы киндӹ лаштыквлӓ дӓ кол доно эче луаткок корзинӹм теменӹт.
44 Качшы пӱэргӹвлӓ вӹц тӹжем нӓрӹн ылыныт.
45 Тӹнӓмок Иисус тыменьшӹвлӓжӹлӓн, тӧрӧк пышыш шӹнзӹн, вес сирӹш, Вифсаида велкӹ, Ӹшкежӹ гӹц анзыцрак ванжаш шӱден. А Ӹшкежӹ халыкым ыжатен колташ кодын.
46 Халыкым ыжатымыкы, Иисус кырыкыш ыдылаш кен.
47 Вады лин. Пыш тангыж покшалны, а Иисус ӹшкетшок сирӹштӹ ылын.
48 Тыменьшӹвлӓжӹн мардеж ваштареш пыш доно ясыланен кемӹштӹм ужынат, йыдым, нӹлӹмшӹ орол годым, Иисус тангыж вӹлец нӹнӹ докы ашкед толын дӓ нӹнӹм эртен кенежӹ ылын.
49 Тӹдӹн тангыж вӹлец ашкед толмыжым ужын, сӹнзӓштӹлӓн каеш, машаненӹт, саслаш тӹнгӓлӹнӹт.
50 Цилӓн Тӹдӹм ужыныт дӓ лӱдӹнӹт, но Иисус тӹнӓмок нӹнӹ доно попаш тӹнгӓлӹн дӓ келесен: «Тырлыда, идӓ лӱд, тидӹ Мӹнь ылам».
51 Иисус нӹнӹ докы пышыш шӹнзӹн. Мардеж цӓрнен. Тыменьшӹвлӓжӹ ӧрӹнӹт дӓ когон цӱдеенӹт.
52 Нӹнӹн шӱмӹштӹ кӱӓнгшӹ ылын, седӹндон нӹнӹ киндӹ доно ма лимӹмӓт кӹзӹт якте эче ынгылен шоктыделыт.
53 Тангыжым ванжымыкышты, Геннисарет мӱлӓндӹш толыныт дӓ сирӹшкӹ лӓктӹнӹт.
54 Пыш гӹц лӓкмӹкӹштӹ, тӹштӹшӹ халык Иисусым тӧрӧк пӓлен
55 дӓ йӹрвӓш цилӓ вӓре кыргыжтал сӓрнен. Иисус кышты ылмым пӓлен нӓлмӹкӹ, церӓнвлӓм тӹшкӹ вӓрге намалаш тӹнгӓлӹнӹт.
56 Кышкы Тӹдӹ толын, – халашкы, солашкы ӓли ӹлемӹшкӹ, – церлӹвлӓм ӧлицӓш намал лыктыныт дӓ Иисусын хоть выргем пачышкыжы веле тӹкнӓш церлӹвлӓлӓн ирӹкӹм пуаш Иисус гӹц ядыныт. Тӹдӹн тервен тӹкнӹшӹвлӓ цилӓн паремӹнӹт.
*6:14 Ирод – Антип Ирод, Перей дон Галилейӹн вуйлатышы. *6:37 Динари – Иисус ӹлӹмӹ жепӹштӹ Рим окса, ик кечӓш пӓшӓдӓр.1Иисус докы Иерусалим гӹц фарисей дӓ законым тымдышы икманяр эдем погынен,
2 дӓ Тӹдӹн тыменьшӹвлӓжӹ логӹц кыдыжы лявӹрӓн кид доно, кидӹм мышде, киндӹм качмыштым ужмыкы, нӹнӹм вырсенӹт.
3 Вет фарисейвлӓ дӓ молы цилӓ иудейвлӓ, когораквлӓн овуцам шоктен, кидӹм яжон мышде, качделыт.
4 Пазар гӹц толмыкышты, нӹнӹ мышкылтде ак качеп. Тилец пасна молы шукы овуцамат шоктат, шамак толшеш, каркам, коршокым, вӹргеньӹ падым, олмангам мышмы овуцаат ылын.
5 Седӹндон фарисейвлӓ дӓ законым тымдышывлӓ Иисус гӹц ядыныт: «Малын Тӹньӹн тыменьшӹвлӓэт когораквлӓн овуцашты семӹнь ак ӹштеп? Малын нӹнӹ мышдымы кид доно киндӹм качкыт?»
6 Иисус нӹнӹлӓн келесен: «Яжон каяш цацышывлӓ, кынам Исаия тӓ гишӓндӓ пророкла попен, лачок ылын. Сирӹмӹ:
”Ти халык Мӹньӹм шамак доно шотеш пиштӓ,
но нӹнӹн шӱмӹштӹ Мӹнь гӹцем мӹндӹрнӹ.
7 Такеш нӹнӹ Мӹньӹм шотеш пиштӓт:
нӹнӹн тымдымышты эдемӹн шӱдӹмӹжӹ веле”.*
8 Тӓ Йымын шӱдӹмӹжӹ гӹц карангында, эдемвлӓн овуцам веле шоктедӓ. Тӓ кружкам дӓ каркам мышкыда дӓ техеньӹм эче шукы молым ӹштедӓ».
9 Тӹдӹ пакыла попен: «Ӹшкӹмдӓн овуцадам шокташ манын, тӓ Йымын шӱдӹмӹжӹм моштен карангдедӓ.
10 Моисей келесен: ”Ӓтя-ӓвӓтӹм шотеш пиштӹ”, тенгеок ”Кӱ ӹшке ӓтяжӹ ӓли ӓвӓжӹ гишӓн худа шамакын попа, тӹдӹм пуштышты”.*
11 А тӓ вес семӹнь попедӓ. Кӱ ӓтяжӹлӓн ӓли ӓвӓжӹлӓн ”Тӹлӓнет пушашлыкем – тидӹ корван,* тидӹм Йымылан пуэнӓм” манеш гӹнь,
12 тилец вара тӓ тӹдӹм ӹшке ӓтя-ӓвӓжӹлӓн палшаш цӓредӓ.
13 Тенге тӓ Йымын шамакшым ӹшкӹмдӓн овуца доно ӧрдӹжӹш карангдедӓ. Техеньӹм тӓ шукым ӹштедӓ».
14 Иисус цилӓ халыкым Ӹшке докыжы ӱжӹн дӓ келесен: «Мӹньӹм цилӓнӓт колыштда дӓ ынгылыда.
15 Эдемӹн кӧргӹш вӹлец пырышы нимат тӹдӹм лявӹртен ак керд. Ма тӹдӹн кӧргӹжӹ гӹц лӓктеш, тидӹ эдемӹм лявӹртӓ.
16 Кӱн пӹлӹшӹжӹ колышташ улы – колжы!»
17 Кынам Иисус халык логӹц пӧртӹш пырен, тыменьшӹвлӓжӹ Тӹдӹ гӹц тыштен келесӹмӹжӹ гишӓн ядыныт.
18 Тӹдӹ келесен: «Тӓӓт ада ынгылы ма? Эдем кӧргӹш вӹлец пырышы нимат тӹдӹм лявӹртен ак керд. Тидӹм ада ынгылы ма?
19 Тӹдӹ эдемӹн йӓнгӹшкӹжӹ агыл, а кӧргӹшкӹжӹ вӓрештӹн, тӹдӹ вашт лӓктеш веле». Тенге хоть-махань качкышым ире манын.
20 Тӹдӹ пакылажы попен:«Эдемӹн кӧргӹжӹ гӹц лӓкшӹ тӹдӹм лявӹртӓ.
21 Кӧргӹ гӹц, эдемӹн йӓнгжӹ гӹц худа шанымаш, шӓхӓрлӓнӹмӓш, йӓл вӓтӹ доно каштмаш, пуштмаш,
22 шолыштмаш, шыкланымаш, худам ӹштӹмӓш, алталымаш, важылдымаш, завидуйымаш, мыскылымаш, когоэшнӹмӓш, ышдымын ӹлӹмӓш –
23 цилӓ ти худажы эдемӹн кӧргӹ гӹц лӓктеш дӓ тӹдӹм лявӹртӓ».
24 Иисус тӹшецӹн Тир дӓ Сидон мӱлӓндӹш кен. Тӹдӹ ик пӧртӹшкӹ пырен дӓ тидӹ гишӓн иктӓт ӹнжӹ пӓлӹ манын шанен, но пӓлдӹрнӹде кодын кердде.
25 Иисусын толмыжы гишӓн ик ӹдӹрӓмӓш колын. Тӹдӹн ӹдӹржӹ худа шӱлӹш доно мутьымы ылын. Иисус докы ӹдӹрӓмӓш толын дӓ ял анзыланжы кымал вазын.
26 Ӹдӹрӓмӓш язычник ылын, тӹдӹ Сириштӹшӹ Финикиштӹ шачын. Тӹдӹ Иисусым ӹдӹржӹн кӧргӹжӹ гӹц иӓм поктен лыкташ сарвален.
27 Иисус тӹдӹлӓн келесен: «Сек анзыц тетявлӓ теммешкӹштӹ качкышты. Нӹнӹ гӹц киндӹм шыпшын нӓлӹн, пивлӓлӓн шуаш яжо агыл».
28 Ӹдӹрӓмӓш келесен: «Тенге, Господь, но пивлӓӓт тетя вилӹмӹ сыкыр пыдыргывлӓм стӧл лӹвӓлнӹ качкыт».
29 Иисус тӹдӹлӓн манын: «Тенге келесӹмет гишӓн ке, ӹдӹретӹн кӧргӹжӹ гӹцӹн иӓ лӓктӹн».
30 Ӹдӹрӓмӓш токыжы толын дӓ тетяжӹм вӓрӹштӹ кишӹм ужын. Иӓ тӹдӹн кӧргӹжӹ гӹцӹн лӓктӹн.
31 Иисус Тир дӓ Сидон кымдем гӹц лӓктӹн дӓ Декаполис вӓрвлӓ гач эчеӓт Галилей тангыж докы толын.
32 Иисус докы раскыдын попен керддӹмӹ клухойым канденӹт дӓ тӹдӹн вӹкӹ кидӹм пиштӓш ядыныт.
33 Иисус ти эдемӹм халык гӹц ӧрдӹжӹш нӓнген, парнявлӓжӹм тӹдӹн пӹлӹшӹшкӹжӹ цикӓлӹн, вара шӹвӓлӹн дӓ тӹдӹн йӹлмӹжӹм тӹкӓлӹн,
34 пӹлгомыш анжалын, кужын шӱлӓлтен дӓ тӹдӹлӓн келесен: «Еффафа!» Ти шамакшы «пачылт» манмы лиэш.
35 Ти эдемӹн пӹлӹшӹжӹ дӓ йӹлмӹжӹ тӹнӓмок пачылтыныт. Тӹдӹ раскыдын попаш тӹнгӓлӹн.
36 Тидӹ гишӓн Иисус иктӹлӓнӓт попаш шӱдӹде, но Тӹдӹ маняры утларак цӓрен, эдемвлӓ тӹнӓрӹ шукырак увертӓренӹт.
37 Эдемвлӓ когон ӧрӹн попенӹт: «Тӹдӹн цилӓ ӹштӹмӹжӓт яжо: клухойвлӓм колын кердшӹм ӹштӓ, апайвлӓм попышым ӹштӓ!»
*7:6-7 Ис 29:13. *7:10 Исх 20:12, 21:17. *7:11 Корван – еврей шамак. Тӹдӹ Йымылан пуаш сӧрӹмӹ подаркам анжыкта.1Ти кечӹвлӓнок когон шукы эдем погынен. Нӹнӹн нимат качкашышты уке ылын. Иисус тыменьшӹвлӓжӹм Ӹшке докыжы ӱжӹн дӓ нӹнӹлӓн келесен:
2 «Ти эдемвлӓм ӹжӓлӓем. Нӹнӹ ӹнде кым кечӹ Мӹнь донем ылыт, а качкашышты нимат уке.
3 Мӹнь нӹнӹм токышты шужышым колтем гӹнь, корнышты когон янгылат. Вет южшы мӹндӹрц толшы ылыт».
4 Тыменьшӹвлӓжӹ Тӹдӹлӓн келесенӹт: «Цилӓм пукшаш манын, тиштӹ, пустыньышты, кышец тинӓр киндӹм нӓлӓш лиэш?»
5 Иисус нӹнӹ гӹц ядын: «Тӓмдӓн маняр сыкырда улы?» Нӹнӹ келесенӹт: «Шӹмӹт».
6 Иисус халыклан мӱлӓндӹ вӹлӓн вӓрлӓнӓш шӱден. Вара Тӹдӹ шӹм сыкырым нӓлӹн, Йымылан таум ӹштен, сыкырым тодылын дӓ, тыменьшӹвлӓжӹ шӓлӓтӹштӹ манын, нӹнӹлӓн пуэн. Нӹнӹжӹ киндӹм халыклан шӓлӓтенӹт.
7 Нӹнӹн таманяр изи колыштат ылын. Иисус тидӹмӓт благословаен дӓ колымат пайылен пуаш шӱден.
8 Цилӓн качкыныт дӓ темӹнӹт. Вара шӹм корзин кодшы киндӹ лаштыкым погенӹт.
9 Качшывлӓжӹ нӹл тӹжем нӓрӹн ылыныт. Иисус халыкым ыжатен колтен,
10 тӹнӓмок тыменьшӹвлӓжӹ доно иквӓреш пышыш шӹнзӹн дӓ Далмануф кымдемӹш кен.
11 Иисус докы фарисейвлӓ толыныт дӓ кӹрмӓшӓш тӹнгӓлӹнӹт. Тӹдӹм тергӓш шанен, пӹлгом гӹц пӓлӹкӹм анжыкташ ядыныт.
12 Иисус келгӹн шӱлӓлтен дӓ пелештен: «Малын ти шачыш пӓлӹкӹм ядеш? Тӓлӓндӓ лачок попем, ти шачышлан пӓлӹк ак пуалт».
13 Нӹнӹм коден, Иисус угӹц пышыш шӹнзӹн дӓ вес сирӹш кен.
14 Тыменьшӹвлӓжӹ сагашты киндӹм нӓлӓш монденӹт. Пышышты нӹнӹн ик сыкыр веле ылын.
15 Иисус нӹнӹлӓн шӱден: «Анжыда, фарисейвлӓн руаш гӹц дӓ Иродын руаш гӹц перегӓлтдӓ».
16 Но тыменьшӹвлӓжӹ ӹшке лоштышты попенӹт: «Мӓмнӓн киндӹнӓ уке».
17 Тидӹм пӓлен, Иисус келесен: «Тӓ малын киндӹнӓ уке манын попедӓ? Тӓ эчеӓт ада уж дӓ ада ынгылы ма? Шӱмдӓ эчеӓт кӱӓнгӹн ма?
18 Тӓмдӓн сӹнзӓдӓ улы, ада уж? Пӹлӹшдӓ улы, ада кол? Ада ӓшӹндӓрӹ?
19 Мӹнь вӹц тӹжем эдемлӓн вӹц сыкырым тодыл пумем паштек тӓ кодшы сыкыр лаштыкшы доно маняр комдым темендӓ?» «Луаткоктым», – пелештенӹт тыменьшӹвлӓжӹ.
20 «А кынам Мӹнь нӹл тӹжем эдемлӓн шӹм сыкырым тодын шӓлӓтенӓм, маняр комды кодшы сыкыр лаштыкшым погендӓ?» «Шӹмӹтӹм», – келесенӹт нӹнӹ.
21 Иисус нӹнӹлӓн келесен: «Тӓ кыце ада ынгылы?»
22 Вифсаидӹш толмыкыжы, Иисус докы слӧпӧйӹм канденӹт дӓ тервенжӹ тӹкнӓш сарвален ядыныт.
23 Иисус слӧпӧй эдемӹм кидшӹ гӹц кычен, сола гӹц виден лыктын. Вара тӹдӹн сӹнзӓшкӹжӹ шӹвӓлӹн, вӹкӹжӹ кидшӹм пиштен дӓ ядын: «Иктӓ-мам ужат?»
24 Слӧпӧй эдем анжалын дӓ келесен: «Эртен кешӹ эдемвлӓм ужам, нӹнӹ пушӓнгӹлӓ кайыт».
25 Иисус тӹдӹн сӹнзӓшкӹжӹ угӹц кидшӹм пиштен. Иисус тӹдӹлӓн анжалаш шӱден, дӓ тӹдӹ паремӹн, цилӓ яжон ужаш тӹнгӓлӹн.
26 Иисус тӹдӹм токыжы колтен дӓ келесен: «Солаш ит пыры дӓ тӹштӹ тидӹ гишӓн иктӹлӓнӓт ит попы».
27 Иисус тыменьшӹвлӓжӹ доно иквӓреш Филипп-Кесари сагашы солавлӓшкӹ кен. Корнышты Иисус нӹнӹ гӹц ядын: «Мӹньӹм эдемвлӓ кӱэш шотлат?»
28 Тыменьшӹвлӓжӹ келесенӹт: «Иктӹвлӓжӹ – Крестӹшӹ Иоаннеш, весӹвлӓжӹ – Илияэш, кымшывлӓжӹ – пророквлӓ логӹц иктешӹжӹ».
29 Тӹдӹ нӹнӹ гӹц ядын: «А тӓжӹ Мӹньӹм кӱэш шотледӓ?» Петр Тӹдӹлӓн келесен: «Тӹнь Христос* ылат».
30 Ӹшке гишӓнжӹ Иисус нӹнӹлӓн иктӹлӓнӓт шайышташ шӱдӹде.
31 Вара Иисус Эдем Эргӹн шукы орлыкым ужшашлыкшы гишӓн тыменьшӹвлӓжӹлӓн тымдаш тӹнгӓлӹн. Халыкын когоракшывлӓ, архиерейвлӓ дӓ закон тымдышывлӓ Тӹдӹм ярдымеш лыктыт. Тӹдӹм пуштыт, но кымшы кечӹн Тӹдӹ ӹлӹжеш.
32 Тидӹ гишӓн Тӹдӹ тӧрӧк попен. А Петр Иисусым ӧрдӹжӹш ӱжӹн нӓнген дӓ Тӹдӹн ваштареш попаш тӹнгӓлӹн.
33 Но Иисус сӓрнӓлӹн, тыменьшӹвлӓжӹ вӹкӹ анжалын дӓ Петрлӓн пингӹдӹн келесен: «Каранг Мӹнь дорцем, сатана! Тӹньӹн шанымет эдемӹн, а Йымын агыл».
34 Вара Иисус халыкым дӓ тыменьшӹвлӓжӹм Ӹшке докыжы ӱжӹн дӓ келесен: «Кӱ Мӹнь паштекем кенежӹ, ӹшке гӹцшӹ карангжы, ӹшке крестӹжӹм нӓлжӹ дӓ Мӹнь паштекем ашкедшӹ.
35 Вет кӱ ӹшке йӓнгжӹм ытарынежӹ, тӹдӹ ямда, а кӱ йӓнгжӹм Мӹнь верцем дӓ Пуры Увер верц ямда, тӹдӹ йӓнгжӹм ытара.
36 Сӓндӓлӹк хӓлӓ ӹшкӹлӓнжӹ сӹнген нӓлеш дӓ йӓнгжӹм локтылеш гӹнь, эдемлӓн махань пайда?
37 Ӹшке йӓнгжӹм сылен нӓлӓш эдем мам пуа?
38 Шӓхӓр дӓ сулыкан ти шачыш лошты кӱ Мӹнь гӹцем дӓ Мӹньӹн шамакем гӹц важылеш, Эдем Эргӓт Ӓтяжӹн лӹмлештӓрӓлтмӓшӹштӹ святой Ангелвлӓ сага иквӓреш толмыжы годым тӹдӹ гӹц важылеш».
*8:29 Христос – «Шӹрӹмӹ» манмы лиэш.1Тӹдӹ нӹнӹлӓн келесен: «Тӓлӓндӓ лачок попем: Йымын Кугижӓншӹн цилӓ сила доно толмыжым ужмешкӹ, тиштӹ шалгышы логӹц южшы ак колы».
2 Куд кечӹ эртӹмӹкӹ, Иисус Петрӹм, Иаковым, Иоанным сагажы нӓлӹн дӓ нӹнӹм кӱкшӹ кырык вӹкӹ ӹшкетӹштӹм нӓнген. Тӹштӹ нӹнӹ анзылны валгалт вашталтын.
3 Тӹдӹн выргемжӹ йӹлгӹжшӹ, лым ганьы когон ошы лин. Мӱлӓндӹ вӹлнӹшӹ ик ошемдӹшӓт тенге ошемден ак керд.
4 Нӹнӹлӓн Илия доно Моисей кайыныт дӓ Иисус доно попенӹт.
5 Петр Иисуслан келесен: «Равви! Тиштӹ ылмына пиш яжо. Ӓлдӓ кым амашым ӹштенӓ: иктӹм Тӹлӓнет, иктӹм Моисейлӓн дӓ Илиялан иктӹм».
6 Тыменьшӹвлӓжӹ когон лӱдӹнӹт, седӹндон Петр мам попымыжымат пӓлӹде.
7 Ти жепӹштӹ пӹл толын дӓ нӹнӹм леведӹн. А пӹл гӹц юк шактен: «Тидӹ Мӹньӹн яратымы Эргем, Тӹдӹм колыштда».
8 Тӹнӓмок, йӹрвӓш анжалмыкышты, Иисус гӹц пасна сагашты ӹнде иктӹмӓт ужделыт.
9 Кырык гӹц валымышты годым Иисус келесен: «Эдем Эргӹ колымаш гӹц ӹлӹжмешкӹжӹ, мам ужмыдам иктӹлӓнӓт идӓ попы».
10 Нӹнӹ Иисусын шамакшым колыштыныт дӓ, колымаш гӹц ӹлӹж кӹньӹлмӓш мам анжыкта манын, иктӹ-весӹштӹ гӹц ядыштыныт.
11 Тыменьшӹвлӓжӹ Иисус гӹц ядыныт: «Но кыце законым тымдышывлӓ сек анзыц Илия толшашлык маныт?»
12 «Лачокат, – пелештен Иисус, – Илия анзыцрак толеш дӓ цилӓ тӧрлен йӓмдӹлӓ. А сирӹмӹ семӹнь Эдем Эргӹ шукы орланышашлык дӓ шотеш пиштӹдӹмӹ лишӓшлык.
13 Тӓлӓндӓ попем: Илияат ӹнде толын, тӹдӹн доно, мам шаненӹт, тидӹм ӹштенӹт. Тӹдӹн гишӓн тенге сирӹмӹ».
14 Молы тыменьшӹвлӓжӹ докы мӹнгеш толмыкыжы, Иисус йӹрӹштӹ шукы халыкым ужын. Законым тымдышывлӓ нӹнӹ доно кӹрмӓшенӹт.
15 Иисусым ужмыкы, цилӓ халык когон ӧрӹн, эдемвлӓ Тӹдӹн докы тӧрӧк кыргыж миэнӹт дӓ пуры шамаквлӓ доно вӓшлинӹт.
16 Иисус закон тымдышывлӓ гӹц ядын: «Ма гишӓн нӹнӹ доно кӹрмӓшедӓ?»
17 Халык логӹц ик эдем пелештен: «Тымдышы, мӹнь Тӹнь докет йӹлмӹдӹмӹ шӱлӹш доно мутьымы эргем канденӓм.
18 Хоть-кышты худа шӱлӹш тӹдӹм кыча, мӱлӓндӹ вӹкӹ кенвацта. Эргемӹн ышма гӹцшӹ шонг лӓктеш, тӹдӹ пӱм пыреш, сепнен вазеш. Мӹнь тыменьшӹвлӓэт гӹц худа шӱлӹшӹм поктен лыкташ ядынам, но нӹнӹ кердделыт».
19 Иисус нӹнӹлӓн келесен: «О, ӹнянӹдӹмӹ шачыш! Кышкевек Мӹнь тӓ сагада лиӓм? Кышкевек Мӹнь тӓмдӓм тырхем? Ӹрвезӹм Мӹнь докем кандыда».
20 Тӹдӹм Иисус докы канденӹт. Иисусым ужын, худа шӱлӹш тӹнӓмок ӹрвезӹм цӹтӹрӹктен. Ӹрвезӹ рокыш кенвазын, пӓрдӓлӹн, дӓ ышмажы гӹц шонг лӓктӓш тӹнгӓлӹн.
21 Ӹрвезӹн ӓтяжӹ гӹц Иисус ядын: «Кынамшен тӹдӹн доно тенге лин?» Тӹдӹ келесен: «Изижӹ годшенок.
22 Худа шӱлӹш тӹдӹм, пӹтӓрӓш манын, шукы гӓнӓ тылышкат, вӹдӹшкӓт шуэн. Но иктӓ-мам ӹштен кердӓт гӹнь, мӓмнӓм ӹжӓлӓйӹ, мӓлӓннӓ палшы!»
23 Иисус тӹдӹлӓн келесен: «Иктӓ-маняры ӹнянен кердӓт гӹнь – ӹнянӹшӹ цилӓ ӹштен кердеш».
24 Ӹрвезӹн ӓтяжӹ тӹнӓмок сӹнзӓвӹд яре сӹгӹрӓл колтен: «Господь, мӹнь ӹнянем! Ӹнянен моштыдымемлӓн палшы!»
25 Шукы халык погынымым ужын, Иисус худа шӱлӹшлӓн шӱден: «Апай дӓ клухой шӱлӹш, Мӹнь тӹлӓнет шӱдем: тӹдӹн кӧргӹжӹ гӹц лӓк дӓ мӹнгеш ит тол!»
26 Худа шӱлӹш сӹгӹрӓл колтен, ӹрвезӹм когон цӹтӹрӹктен дӓ вӹкӹ лӓктӹн. Ӹрвезӹ колышы гань лин. «Колыш», – шукынжы попенӹт.
27 Но Иисус тӹдӹм кидшӹ гӹц кычен, кӹньӹлӓшӹжӹ палшен. Ӹрвезӹ кӹньӹл шагалын.
28 Кынам Иисус пӧртӹшкӹ пырен, тыменьшӹвлӓжӹ ӹшкетӹшток Тӹдӹ гӹц ядыныт: «Малын мӓ ти шӱлӹшӹм поктен лыктын кердделна?»
29 Иисус келесен: «Ти йыхым ыдылмы дӓ постьымы доно веле поктен лыкташ лиэш».
30 Иисус дон тыменьшӹвлӓжӹ, ти вӓрӹм коден, Галилей гач кенӹт. Нӹнӹ кышты ылмыштым Иисус халыклан ӹнежӹ пӓлдӹртӹ ылын.
31 Тӹдӹ тыменьшӹвлӓм тымден дӓ нӹнӹлӓн попен: «Эдем Эргӹ эдем кидӹш пумы лиэш, дӓ Тӹдӹм пуштыт. Пуштмыкы, кымшы кечӹн Тӹдӹ ӹлӹж кӹньӹлеш».
32 Но ти шамакым нӹнӹ ынгылыделыт, а Тӹдӹ гӹц ядаш лӱдӹнӹт.
33 Иисус Капернаумыш толын. Пӧртӹш пырымыкы, Тӹдӹ тыменьшӹвлӓжӹ гӹц ядын: «Тӓ корнышты ма гишӓн попышда?»
34 Но тыменьшӹвлӓжӹ нимат попыделыт, вет корнышты нӹнӹ ӹшке лоштышты кӱ сек кого ылеш манын хытыренӹт.
35 Тӹнӓм Иисус шӹнзӹн, Ӹшке йӹржӹ луаткок тыменьшӹжӹм поген дӓ келесен: «Кӱ сек анзылны линежӹ, тӹдӹ сек шайылны, цилӓлӓн тӓрзӹ лижӹ».
36 Иисус тетям нӓлӹн, лошкышты шагалтен, элтӓлен дӓ попен:
37 «Кӱ тидӹ гань ик тетям Мӹньӹн лӹмем верц нӓлеш – тӹдӹ Мӹньӹм нӓлеш. А кӱ Мӹньӹм нӓлеш, тӹдӹ Мӹньӹм веле агыл, Мӹньӹм Колтышымат нӓлеш».
38 Иисуслан Иоанн келесен: «Тымдышы! Тӹньӹн лӹмет доно иӓвлӓм поктен лыкшы эдемӹм ужынна. Тӹдӹ мӓ сагана агыл, седӹндон мӓ тӹдӹм цӓрӹшнӓ».
39 Но Иисус келесен: «Тӹдӹм идӓ цӓрӹ. Кӱ Мӹньӹн лӹм доно цӱдӓм ӹштӓ, тӹдӹ Мӹнь гишӓнем тӧрӧк худам попен ак керд.
40 Кӱ тӓ ваштарешдӓ агыл, тӹдӹ тӓ верцдӓ ылеш.
41 Тӓлӓндӓ лачок попем: кӱ Мӹньӹн лӹмем верц дӓ Христосын ылмыда гишӓн тӓлӓндӓ карка вӹдӹм йӱӓш пуа гӹнь, тӹдӹ наградым нӓлде ак код.
42 А Мӹлӓнем ӹнянӹшӹ техень изирӓквлӓ логӹц иктӹжӹм тӧр корны гӹц кӱ аздарен карангда гӹнь, шӱшкӹжӹ вӓкш кӱм сӓкен, тӹдӹм тангыжыш шуат гӹнь, тӹдӹлӓн яжорак лиэш ыльы.
43 Кидет тӹньӹм аздарынежӹ гӹнь, тӹдӹм роал шу. Йӧртӓш лидӹмӹ тылыш, тылан адыш кок кидӓн вӓрештмешкӹ, ӹлӹмӓшӹш пел кидӓн пыраш тӹлӓнет яжорак.
44 Тылан адышты ”нӹнӹн шукшыштат ак колы, тылат ак йӧрӹ”.
45 Ялет тӹньӹм аздарынежӹ гӹнь, тӹдӹм роал шу. Йӧртӓш лидӹмӹ тылыш, тылан адыш кок ялан шуэн колтымы лимешкӹ, ӹлӹмӓшӹш пел ялан пыраш тӹлӓнет яжорак.
46 Тылан адышты ”нӹнӹн шукшыштат ак колы, тылат ак йӧрӹ”.
47 Сӹнзӓэт тӹньӹм аздарынежӹ гӹнь, тӹдӹм лыктын шу. Тылан адыш кок сӹнзӓӓн шумы лимешкӹ, Йымын Кугижӓншӹш пел сӹнзӓӓн пыраш тӹлӓнет яжорак.
48 Тылан адышты ”нӹнӹн шукшыштат ак колы, тылат ак йӧрӹ”.
49 Цилӓ эдем тыл доно санзалтымы лиэш, дӓ цилӓ жертва санзал доно санзалтымы лиэш.
50 Санзал яжо. Но санзал санзалан ак ли гӹнь, ма доно тӹдӹм угӹц санзаланым ӹштен кердӹдӓ? Кӧргӹштӹдӓ санзал лижӹ, дӓ иктӹ-весӹдӓ доно тырын ӹлӹдӓ».
1Иисус, тӹшецӹн кемӹкӹ, Иордан рекӓн вес сирӹштӹшӹ Иудей кымдемӹш толын. Тӹдӹн докы эчеӓт халык погынен. Иисус нӹнӹм молнамшылаок тымден.
2 Тӹдӹн докы фарисейвлӓ толыныт дӓ тергӓш шанен ядыныт: «Марылан ӹшке вӓтӹжӹм айырен колташ лиэш ма?»
3 Иисус пелештен: «А мам тӓлӓндӓ Моисей шӱден?»
4 Нӹнӹ келесенӹт: «Айырымы гишӓн пумагам сирӓш дӓ айырлаш лиэш, манын Моисей».*
5 Иисус келесен: «Тӓмдӓн пингӹдӹ йӓнгдӓ гишӓн Моисей техень законым тӓлӓндӓ сирен.
6 Тӹнгӓлтӹшӹшток, кынам Йымы сӓндӓлӹкӹм дӓ эдемӹм ӹштен, нӹнӹлӓн пӱэргӹ дон ӹдӹрӓмӓш лиӓш пуйырен.
7 Седӹндон пӱэргӹ, ӓтя-ӓвӓжӹм коден,
8 вӓтӹжӹ доно ушна. Нӹнӹ коктын ик кӓп лит.* Тенге нӹнӹ ӹнде кокты агыл, а ик кӓп ылыт.
9 Мам Йымы ушен, эдем ӹнжӹ айыры».
10 Тыменьшӹвлӓжӹ пӧртӹштӹ Иисус гӹц тидӹ гишӓнок угӹц ядыныт.
11 Иисус нӹнӹлӓн тенге келесен: «Кӱ ӹшке вӓтӹжӹм айырен колта дӓ весӹм марлан нӓлеш, тӹдӹ шӓхӓрлӓнӓ.
12 А вӓтӹ, марыжы гӹц айырлен, весӹлӓн марлан кеӓ гӹнь, тӹдӓт шӓхӓрлӓнӓ».
13 Тервенӹштӹ тӹкнӹжӹ манын, Иисус докы тетявлӓм канденӹт. Но тыменьшӹвлӓжӹ кандышывлӓм цӓренӹт.
14 Кынам Иисус тидӹм ужын, шӹдешкен дӓ келесен: «Тетявлӓм Мӹнь докем пыртыда. Нӹнӹм идӓ цӓрӹ. Вет Йымын Кугижӓншӹ – техеньвлӓн.
15 Тӓлӓндӓ лачок попем: кӱ Йымын Кугижӓншӹм тетя гань ак вӓшли, тӹдӹ тӹшкӹ пырен ак керд».
16 Иисус тетявлӓм элтӓлен, нӹнӹ вӹкӹ кидшӹм пиштен дӓ нӹнӹм благословаен.
17 Иисус корныш лӓкмӹжӹ годым Тӹдӹн докы ик эдем кыргыж толын, анзыланжы сукалтен вазын дӓ ядын: «Пуры Тымдышы! Курымашлык ӹлӹмӓшӹм нӓлӓш манын, мӹлӓнем мам ӹштӹмӹлӓ?»
18 Иисус тӹдӹлӓн келесен: «Малын тӹнь Мӹньӹм пуры манат? Йымы гӹц молы иктӓт пуры агыл.
19 Тӹдӹн шӱдӹмӹжӹм тӹнь пӓлет: ”Ит шӓхӓрлӓнӹ”, ”Ит пушт”, ”Ит шолышт”, ”Иктӹн верцӓт, иктӹн вӹкӓт алтален ит попы”, ”Эдемӹн хӓдӹржӹм алтален ит нӓл”, ”Ӓтят-ӓвӓтӹм шотеш пиштӹ”...»*
20 «Тымдышы, – келесен ти эдем, – цилӓ тидӹм мӹнь ӹрвезем годшенок шоктен шалгем».
21 Иисус тӹдӹн вӹкӹ яратен анжалын дӓ келесен: «Иктӹ веле тӹлӓнет ак ситӹ. Ке дӓ ма улетӹм цилӓ выжалы, а оксажым незервлӓлӓн шӓлӓтӹ. Тӹнӓм пӹлгомышты тӹньӹн пайдаэт лиэш. Вара Мӹнь докем тол, крестетӹм нӓл дӓ паштекем ке».
22 Но техень шамакеш пӱэргӹ сылык лин дӓ ойхырен карангын. Тӹдӹ когон паян ылын.
23 Иисус йӹрвӓш анжалын дӓ тыменьшӹвлӓжӹлӓн келесен: «Паян эдемлӓн Йымын Кугижӓншӹш пыраш когон нелӹ!»
24 Ти шамаквлӓ тыменьшӹвлӓжӹм когон лӱдӹктенӹт. Но Иисус угӹц келесен: «Тетявлӓэм, пайдалан ӹнянен ӹлӹшӹвлӓлӓн Йымын Кугижӓншӹш пыраш когон нелӹ!
25 Верблюдлан им шу вашт лӓктӓш куштылгок агыл, а паянлан Йымын Кугижӓншӹш пыраш тилецӓт нелӹрӓк».
26 Тыменьшӹвлӓжӹ эче когоракын ӧрӹнӹт дӓ иктӹ-весӹштӹ гӹц ядыштыныт: «Тенгежӹ кӱ ытаралт кердеш?»
27 Иисус нӹнӹ вӹкӹ анжалын дӓ келесен: «Эдемвлӓлӓн тидӹ ӹштӓш лидӹмӹ, но Йымылан агыл. Йымы цилӓ кердеш».
28 Тӹнӓм Петр попаш тӹнгӓлӹн: «Теве мӓ цилӓ ма улынам коденнӓ дӓ Тӹнь паштекет кеннӓ».
29 Иисус келесен: «Тӓлӓндӓ лачок попем: кӱ Мӹнь верцем дӓ Пуры Увер верц пӧртӹм, ӓли шӱмбелвлӓм, ӓли ӓкӓ-шыжарвлӓм, ӓли ӓтя-ӓвӓм, ӓли тетявлӓм, ӓли мӱлӓндӹм коден,
30 тӹдӹ кӹзӹтшӹ курымышты, пӹзӹрӹмӓш жепӹн, шӱдӹ пачаш шукырак пӧртӹм, ӹзӓ-шолям, ӓкӓ-шыжарым, ӓтям, ӓвӓм, тетям, нырым нӓлде ак код. А толшашлык жепӹн курымашлык ӹлӹмӓшӹм нӓлде ак код.
31 Но анзылнышывлӓ шукынжы шайылны дӓ шайылнышывлӓ шукынжы анзылны лит».
32 Нӹнӹ корны доно Иерусалим велкӹ кузенӹт. Иисус анзылны ашкедӹн, а тыменьшӹвлӓжӹ ӧрӹнӹт, паштекшӹ лӱдӹн кенӹт. Иисус луаткок тыменьшӹжӹм эчеӓт ӧрдӹшкӹ ӱжӹн дӓ Ӹшкежӹ доно ма лишӓшлык гишӓн попаш тӹнгӓлӹн.
33 «Теве мӓ Иерусалимӹш толын шона. Эдем Эргӹ архиерейвлӓ дон закон тымдышывлӓн кидӹш кычен пуалтеш. Нӹнӹ Тӹдӹм пушташ суят дӓ язычниквлӓн кидӹш пуат.
34 Тӹдӹм мыскылат, лыпш доно лыпшат, вӹкӹжӹ шӹвӓт, а вара пуштыт. Но кымшы кечӹн Тӹдӹ ӹлӹжеш».
35 Иисус докы Зеведейӹн Иаков дон Иоанн эргӹвлӓжӹ толын шагалыныт. «Тымдышы, – келесенӹт нӹнӹ, – мӓ ядмынам шоктыметӹм выченӓ».
36 Тӹдӹ ядын: «Тӓ Мӹлӓнем мам ӹштӹктӹнедӓ?»
37 Нӹнӹ маныныт: «Кынам лӹмлештӓрӓлтмӓшӹштет лиӓт, мӓлӓннӓ иктӹжӹлӓн вургымла велнет, весӹжӹлӓн шалахай велнет шӹнзӓш пу».
38 Иисус нӹнӹлӓн келесен: «Тӓ мам ядмыдам ада пӓлӹ. Мӹньӹн йӱшӓшлык цӓшкӓ гӹц йӱн кердӹдӓ ма? Ӓли Мӹнь крестӓлтмем семӹнь крестӓлт кердӹдӓ ма?»
39 «Кердӹнӓ», – келесенӹт нӹнӹ. Иисус нӹнӹлӓн попен: «Мӹньӹн йӱшӓшлык цӓшкӓ гӹц тӓӓт йӱӓш тӹнгӓлӹдӓ. Тӓӓт Мӹнь крестӓлтмем семӹньок крестӓлтӹдӓ.
40 Но вургымла ӓли шалахай велӓнем кӱм шӹндӓш, Мӹнь гӹцем агыл. Ти вӓрвлӓм кӱлӓн йӓмдӹлӹмӹ, нӹнӹн ылыт».
41 Тенге попымы гишӓн колмыкы, вес лу тыменьшӹжӹ Иаков дон Иоанн вӹкӹ шӹдешкенӹт.
42 Иисус нӹнӹм Ӹшке докыжы ӱжӹн дӓ келесен: «Тӓ пӓледӓ, халыквлӓн вуйлатышеш шотлалтшывлӓ нӹнӹн хозашты лит, дӓ кого эдемвлӓ халыквлӓм кид лӹвӓлнӹштӹ кычат.
43 Но тӓ лоштыда тенге ӹнжӹ ли. Тӓ лоштыда кӱ кого линежӹ, тӹдӹ тӓрзӹдӓ лижӹ,
44 тӓ логӹцдӓ кӱ анзылны линежӹ, цилӓлӓн раб лижӹ.
45 Эдем Эргӓт Ӹшкӹлӓнжӹ служышым моаш агыл, а йӓллӓн служаш дӓ, шукы эдемӹм сылен нӓлӓш манын, ӹшке йӓнгжӹм пуаш толын».
46 Нӹнӹ Иерихоныш толыныт. Иисус тыменьшӹвлӓжӹ дӓ шукы халык доно иквӓреш Иерихон гӹц лӓкмӹжӹ годым Тимейӹн Вартимей лӹмӓн слӧпӧй эргӹжӹ корны тӹрӹштӹ кӹчен шӹнзен.
47 Назорей Иисус тиштӹ ылмым пӓлен нӓлмӹкӹ, тӹдӹ саслаш тӹнгӓлӹн: «Иисус, Давидӹн Эргӹжӹ! Мӹньӹм ӹжӓлӓйӹ!»
48 Шукынжок тӹдӹлӓн саслаш шӱдӹделыт. Но Вартимей чӹньрӓк веле саслен: «Давидӹн Эргӹжӹ! Мӹньӹм ӹжӓлӓйӹ!»
49 Иисус шагалын дӓ тӹдӹм Ӹшке докыжы ӱжӓш шӱден. Слӧпӧйӹм ӱжӓш кенӹт дӓ келесенӹт: «Ит лӱд, кӹньӹл, Тӹдӹ тӹньӹм ӱжеш».
50 Вартимей вӹлвӓл выргемжӹм кыдаш кӹшкен, кӹньӹлӹн дӓ Иисус докы толын.
51 Иисус ядын: «Тӹнь Мӹнь гӹцем мам ӹштӹмем вычет?» Слӧпӧй манын: «Раввуни,* сӹнзӓэм пачылтшы».
52 Тӹнӓм Иисус тӹдӹлӓн келесен: «Ке, ӹнянӹмӓшет тӹньӹм ытарен». Слӧпӧйӹн сӹнзӓжӹ тӹнӓмок ужаш тӹнгӓлӹн, дӓ тӹдӹ Иисус паштек корны доно кен.
*10:4 Втор 24:1 *10:6-8 Быт 1:27, 2:24 *10:19 Исх 20:12-16, Втор 24:14 *10:51 Раввуни – еврей-арамей шамак, тымдышым шотеш пиштен попымаш.1Иерусалимӹш лишеммӹштӹ годым нӹнӹ Елеон кырыкыштышы Виффаги дӓ Вифани докы толыныт. Иисус кок тыменьшӹжӹм анзык колтен
2 дӓ нӹнӹлӓн келесен: «Анзылныда кайшы солаш кедӓ. Тӹшкӹ пырымыкыда, ялштен шагалтымы сӓмӹрӹк оселым тӓ тӹнӓмок ужыда. Тишкевек тӹдӹн доно иктӓт кыдалыштде. Тӹдӹм шӱтӹдӓ дӓ тишкӹ виден кандыда.
3 Малын тидӹм ӹштедӓ манын ядыт гӹнь, осел Господьлан келеш, шукышты агыл тӹдӹм мӹнгеш колта, манын келесӹдӓ».
4 Тыменьшӹвлӓжӹ кенӹт, ӧлицӓштӹ капка сага ялштен шагалтымы сӓмӹрӹк оселым ужыныт дӓ тӹдӹм шӱтенӹт.
5 Тӹштӹ шалгышывлӓ логӹц кыдыжы нӹнӹлӓн попенӹт: «Мам тӓ ӹштедӓ? Малын сӓмӹрӹк оселым шӱтедӓ?»
6 Тыменьшӹвлӓжӹ Иисус шӱдӹмӹ семӹньок попенӹт. Эдемвлӓ нӹнӹм колтенӹт.
7 Нӹнӹ сӓмӹрӹк оселым Иисус докы канденӹт, осел вӹкӹ выргемӹштӹм пиштенӹт. Иисус осел вӹкӹ шӹнзӹн.
8 Шукынжы корнеш выргемвлӓштӹм шӓренӹт, молыжы – пушӓнгӹ гӹц пӹчкедӹмӹ укшвлӓм.
9 Анзыц кешӹ халыкат, паштек ашкедшӹвлӓӓт сасленӹт:
«Осанна!
Господьын лӹмжӹ доно Толшы хвальымы лижӹ!
10 Мӓмнӓн Давид ӓтянӓн
Господь лӹм доно лишемшӹ Кугижӓншӹжӹ хвальымы лижӹ!
Осанна кӱшнӹ йонгалтшы!»*
11 Иерусалимӹш мимӹкӹ, Иисус Йымын пӧртӹш пырен. Цилӓ анжен сӓрнен, но вады линӓт, луаткок тыменьшӹжӹ доно иквӓреш Вифанишкӹ кен.
12 Вес кечӹн, Вифани гӹц лӓктӹн кемӹштӹ годым, Иисусын качмыжы шон.
13 Тӹдӹ мӹндӹрцок ӹлӹштӓш доно леведӓлтшӹ смоква пушӓнгӹм ужын. Кӹцкӹжӹ ӓнят улы манын, лишкӹрӓк анжалаш миэн. Но пушӓнгӹ докы лишеммӹкӹ, ӹлӹштӓшвлӓ гӹц пасна, нимамат моде. Кӹцкӹ кӱмӹ жеп эче шоде ылын.
14 Тӹнӓм Иисус смоква пушӓнгӹлӓн келесен: «Тӹньӹн кӹцкетӹм ӹнде иктӓт нигынамат ӹнжӹ кач!» Тыменьшӹвлӓжӹ Тӹдӹн шамакшым колыныт.
15 Иерусалимӹш толмыкышты, Иисус Йымын пӧртӹш пырен дӓ выжалышывлӓм, нӓлшӹвлӓм тӹшец покташ тӹнгӓлӹн. Тӹдӹ окса вашталтышывлӓн стӧлвлӓштӹм дӓ кӓдӹ выжалышывлӓн тӧнгӹлвлӓштӹм кымыктен шуэн,
16 Йымын пӧрт мычкы хӓдӹрӹм намал кеӓш иктӹлӓнӓт йӧнӹм пуде.
17 Тӹдӹ нӹнӹм тенге тымден: «”Мӹньӹн пӧртем цилӓ халыквлӓн йымыдылмы пӧртӹштӹ лиэш” манын сирӹмӹ агыл ма?* А тӓжӹ тӹдӹм разбойниквлӓн пӹжӓшӹшкӹ сӓртендӓ».
18 Архиерейвлӓ дӓ законым тымдышывлӓ тидӹм колыныт. Иисусын тымдымыжы халыкым когон ӧрӹктӓрен, седӹндон нӹнӹ Тӹдӹ гӹц лӱдӹнӹт дӓ, Тӹдӹм кыце пушташ, йӧнӹм кӹчӓлӓш тӹнгӓлӹнӹт.
19 Вадеш Иисус хала гӹц кен.
20 Иргодешӹжӹ ирок ирӹ, эртен кешӹлӓштӹ, нӹнӹ смоква пушӓнгӹм важ яктеок кошкен шагалшым ужыныт.
21 Ма лимӹм ӓшӹндӓрен, Петр Иисуслан попен: «Равви, анжы! Тӹньӹн шудалмы смоква пушӓнгет кошкен!»
22 Иисус нӹнӹлӓн келесен:
23 «Йымылан ӹнянен ӹлӹдӓ. Тӓлӓндӓ лачок попем: ти кырыкланат кӱ ”Кӹньӹл дӓ тангыжыш шынгалт” манын шӱдӓ дӓ, коктешлӓнен шаныде, шӱдӹмӹжӹ семӹнь лиэш манын ӹнянӓ гӹнь, тенгеок лиэш.
24 Седӹндон тӓлӓндӓ попем: ыдылмыда годым мам ядыда, цилӓок нӓлӹнӓ манын ӹнянӹдӓ, тӹнӓм ядмыда шокталтеш.
25 Кынам йымыдыл шалгедӓ, тӓмдӓн иктӓжӹ ваштареш иктӓ-ма улы гӹнь, сулыкшым простьыда, тӹнӓм Пӹлгомыштышы Ӓтядӓӓт сулыкдам простя.
26 Ада простьы гӹнь, Пӹлгомыштышы Ӓтядӓӓт тӓмдӓн сулыкдам ак простьы».
27 Иисус тыменьшӹвлӓжӹ доно иквӓреш эчеӓт Иерусалимӹш толын. А кынам Иисус Йымын пӧртӹштӹ каштын, Тӹдӹн докы архиерейвлӓ, законым тымдышывлӓ, халыкын когораквлӓжӹ толыныт.
28 Нӹнӹ ядыныт: «Махань власть доно цилӓ тидӹм ӹштӹлӓт? Кӱ Тӹлӓнет тидӹм ӹштӓш властьым пуэн?»
29 Иисус нӹнӹлӓн келесен: «Мӹнят тӓ гӹцдӓ иктӹ гишӓн ядам. Мӹньӹн ядмашешем келесӹдӓ, тӹнӓм Мӹнят махань власть доно цилӓ тидӹм ӹштӹмем гишӓн келесем.
30 Иоаннын крестӹмӹжӹ Пӹлгом гӹц ӓли эдемвлӓ гӹц ылын? Мӹлӓнем вӓшештӹдӓ».
31 Нӹнӹ ӹшке лоштышты хытыренӹт: «Пӹлгом гӹц манына гӹнь, Тӹдӹ келесӓ: ”Вара малын тӓ тӹдӹлӓн ӹнянӹделда?”
32 А эдемвлӓ гӹц манына гӹнь...» Нӹнӹ халык гӹц лӱдӹнӹт, Иоанным цилӓн лачок пророкеш шотленӹт.
33 Седӹндон нӹнӹ Иисуслан келесенӹт: «Ана пӓлӹ». Иисус келесен: «Тенгежӹ Мӹнят махань власть доно тидӹм ӹштӹмем ам келесӹ».
*11:9-10 Пс 117:26. *11:17 Ис 56:7.1Иисус нӹнӹлӓн тыштен попаш тӹнгӓлӹн. «Ик эдем ӓнгӓэшӹжӹ виноградым шӹнден. Тӹдӹн йӹр пичӹм пичен, виноград вӹдӹм пӹзӹрен лыкмы вӓрӹм капаен кынештӓрен, башньым ӹштен. Вара ӓнгӓжӹм виноградым куштышывлӓлӓн анжаш пуэн дӓ ӹшкежӹ кен.
2 Жеп шомыкы, виноград куштышывлӓ докы виноградым нӓлӓш тӓрзӹжӹм колтен.
3 Нӹнӹ тӓрзӹжӹм кыченӹт, тӹдӹм шинӹт дӓ нимадеок мӹнгеш колтенӹт.
4 Тӹнӓм хоза нӹнӹ докы вес тӓрзӹм колтен, но тӹдӹн вӹкӹ кӱвлӓм кӹшкенӹт, вуйжым шушыртенӹт дӓ, мыскылен, токыжы колтенӹт.
5 Хоза эче вес тӓрзӹм колтен. Тӹдӹжӹм пуштыныт. Хоза шукы весӹвлӓмӓт колтен, но нӹнӹ цилӓштӹмӓт то шинӹт, то пуштыныт.
6 Хозан эче иктӹжӹ кодын: яратымы эргӹжӹ. Остаткаэш нӹнӹ докы эргӹжӹм колта. ”Эргӹм анзылны нӹнӹ намысланат”, – попен тӹдӹ.
7 Но виноградым анжышывлӓ иктӹ-весӹштӹлӓн попенӹт: ”Тӹдӹ наследник ылеш. Ӓлдӓ кенӓ дӓ тӹдӹм пуштына, тӹнӓм цилӓ мӓмнӓн лиэш”.
8 Нӹнӹ тӹдӹм роалтен кыченӹт, пуштыныт дӓ виноград ӓнгӓ гӹц шуэн колтенӹт.
9 Ӓнгӓ хоза ӹнде мам ӹштӓ? Тӹдӹ толеш, виноград анжышывлӓм пуштеш, а виноград ӓнгӓжӹм весӹвлӓлӓн пуа.
10 Писаништӹ тидӹм тӓ лыдделда ма?
”Пӧрт ӹштӹшӹвлӓн ярдымеш лыкмы кӱ
негӹц огол кӱ лин,
11 тидӹжӹ Господь гӹц,
мӓмнӓн сӹнзӓ анзылны ӧрӹктӓрӹшӹ”.»*
12 Иудейвлӓн вуйлатышывлӓ Иисусын тыштен попымыжы нӹнӹ гишӓн ылмым ынгыленӹт, седӹндон Иисусым тӹнӓмок роалтен кычаш йӧнӹм кӹчӓлӹнӹт. Но нӹнӹ халык гӹц лӱдӹнӹт дӓ Иисусым коден кенӹт.
13 Иисусым шамакеш кычаш манын, Тӹдӹн докы икманяр фарисей дон Ирод велкӹ ылшывлӓм колтенӹт.
14 Нӹнӹ толыныт дӓ Тӹдӹлӓн попенӹт: «Тымдышы! Мӓ пӓленӓ: Тӹнь тӧр Эдем ылат. Тӹнь эдемлӓн ярал лиӓш цацымы гишӓн ат шаны, Тӹлӓнет цилӓн икань ылыт, а Йымын корныжылан тӧрӹм попен тымдет. Кесарьлан лӹм оксам тӱлӓш лиэш ӓли уке? Тӹдӹм мӓ тӱлӹшӓшлык ылына ӓли уке?»
15 Иисус нӹнӹн яжола каяш цацымыштым пӓлен дӓ келесен: «Малын Мӹньӹм тергедӓ? Мӹлӓм анжалаш динарим кандыда».
16 Тӹдӹлӓн оксам канденӹт. Иисус ядын: «Кӱм тиштӹ анжыктымы дӓ кӱн тиштӹ лӹмжӹ?» Нӹнӹ пелештенӹт: «Кесарьын».
17 Тӹнӓм Иисус нӹнӹлӓн келесен: «Тенгежӹ кесарьлан кесарьыным, Йымылан Йымыным пуда». Нӹнӹ Тӹдӹлӓн когон ӧрӹнӹт.
18 Ӹлӹж кӹньӹлмӓш уке маншы саддукейвлӓ вара Иисус докы толыныт. Нӹнӹ ядыныт:
19 «Тымдышы! Моисей мӓлӓннӓ тенге сирен: вӓтӓн тетядӹмӹ шӱмбелжӹ иктӓжӹн кола гӹнь, тӹдӹн вӓтӹжӹм ӹзӓжӹ ӓли шоляжы марлан нӓлшӓшлык дӓ колышын вырлыкшым пакыла шӓрӹшӓшлык.*
20 Шӹм шӱмбел ылыныт. Пӹтӓришӹжӹ ӹдӹрӹм нӓлӹн, тетяжӹ лидеок колен.
21 Седӹндон тылыкеш кодшы вӓтӹжӹм кокшыжы марлан нӓлӹн. Но тӹдӓт колен, тетяжӹ ылде. Кымшы донат тенгеок лин.
22 Цилӓн шӹмӹтӹнӓт тӹдӹм нӓлӹнӹт, иктӹштӹнӓт тетяштӹ кодде. Цилӓштӹ паштек ӹдӹрӓмӓшӓт колен.
23 Ӹлӹжмӹкӹштӹ, кыце лиэш? Тӹдӹм шӹмӹтӹнӓт нӓлӹнӹт. Колымаш гӹц ӹлӹж кӹньӹлмӹкӹ, кӱн вӓтӹжӹ лиэш?»
24 Иисус келесен: «Тӓ Писанимӓт, Йымын силажымат ада пӓлӹ, седӹндон ямын каштыда.
25 Колымаш гӹц ӹлӹж кӹньӹлмӹкӹштӹ, эдемвлӓ ӹдӹрӹмӓт ак нӓлеп, марланат ак кеп. Нӹнӹ пӹлгомышты Ангелвлӓ гань лит.
26 Колышывлӓн ӹлӹжмӹштӹ гишӓн Моисейӹн книгӓштӹжӹ тӓ лыдделда ма? Йылышы тӹшкӓ гӹц Моисейлӓн Йымы попен: ”Мӹнь Авраамын Йымыжы, Исаакын Йымыжы, Иаковын Йымыжы ылам.”*
27 Йымы колышывлӓн Йымышты агыл, Тӹдӹ ӹлӹшӹвлӓн Йымышты! Тӓ когонок самынь шанедӓ».
28 Законым тымдышывлӓ логӹц иктӹжӹ, нӹнӹн соредӓлмӹштӹм колмыкы дӓ Иисусын яжон попымыжым ужмыкы, Тӹдӹн докы толын дӓ ядын: «Шӱдӹмӓш логӹц сек тӹнгжӹ кыды ылеш?»
29 Иисус келесен: «Сек тӹнг шӱдӹмӓш тидӹ: ”Израиль, колышт! Мӓмнӓн Господь Йымына – ик Господь веле.
30 Господь Йыметӹм шӱм вашт, йӓнг вашт, улы ынгылымашет доно, улы силаэт доно яраты”.* Тидӹ сек кого шӱдӹмӓш.
31 Кокшы шӱдӹмӓш техеньок кого: ”Лишӹлетӹмӓт ӹшкӹметӹм яратымы семӹньок яраты”. * Ти кок шӱдӹмӓш гӹц когоракшы укеӓт».
32 Закон тымдышы Тӹдӹлӓн келесен: «Когон яжо, Тымдышы! Тӹнь лачокым келесӹшӹц. Йымы иктӹ веле, Тӹдӹн гӹц пасна вес Йымы уке.
33 Йымым шӱм вашт, улы ынгылымаш доно, улы йӓнг доно, улы сила доно яраташ, лишӹл эдемӹм ӹшкӹмӹм яратымы гань яраташ – тидӹ цилӓ пӹтӹмеш йылатымы дӓ мол жертва гӹцӓт шергӹрӓк».*
34 Закон тымдышын шот донок попымыжым ужын, Иисус тӹдӹлӓн келесен: «Тӹнь Йымын Кугижӓншӹ гӹц мӹндӹрнӹ ат ыл». Тидӹн паштек Иисуслан иктӓт ядмашым пуаш смейӹде.
35 Йымын пӧртӹштӹ тымден попымыжы годым Иисус ядын: «Законым тымдышывлӓ кыце Христосым Давидӹн эргӹжӹ маныт?
36 Святой Шӱлӹш кымылангдымы доно Давид ӹшкежӓт попен:
”Господь Господемлӓн келесен:
Тӹньӹн тышманвлӓэтӹм ял лӹвӓкет пиштӹмешкем,
Мӹньӹн вургымла велнем шӹнзӹ”.*
37 Давид ӹшкежӓт Тӹдӹм Господь манеш гӹнь, кыце Тӹдӹ Давидӹн Эргӹжӹ лин кердеш?» Шукы халык Иисусым улы кымылын колыштын.
38 Иисус тымдымаштыжы попен: «Закон тымдышывлӓ гӹц ӹшкӹмдӓм перегӹдӓ. Нӹнӹ сӹлнӹ кужы выргемӹм чиӓш, халык погынымы вӓрвлӓштӹ эдемвлӓн жеплен вӓшлимӹштӹм яратат.
39 Синагогвлӓштӹ сек анзылны шӹнзӹнештӹ дӓ празныкышты сек шотан вӓрӹм нӓлнештӹ.
40 Нӹнӹ тылык ӹдӹрӓмӓшвлӓн пӧртӹштӹм незеремдӓт дӓ, йӓллӓн яжола каяш манын, шукы ыдылыт. Техеньвлӓм паснаок нелӹ суд выча».
41 Иисус жертва оксам пиштӹмӹ вӓр ваштареш шӹнзӹн дӓ халык тӹшкӹ оксам пиштӹмӹм анжен. Шукы паян шукы оксам пиштен.
42 Вара ик незер тылык ӹдӹрӓмӓш толын дӓ цилӓжӓт кок лептам, вес семӹньжӹ кодрантым* пиштен.
43 Иисус тыменьшӹвлӓжӹм Ӹшке докыжы ӱжӹн дӓ келесен: «Тӓлӓндӓ лачок попем: ти незер тылык ӹдӹрӓмӓшӹн жертва оксам пиштӹмӹ вӓрӹш жертвӹм пиштӹмӹжӹ молын пиштӹмӹштӹ гӹц шукырак.
44 Нӹнӹ пайдашты гӹц утыжым пиштенӹт, а тӹдӹ, незер гӹнят, ма улыжым, ӹлӓшӹжӹ ма келмӹм, цилӓ пуэн».
*12:10-11 Пс 117:22-23 *12:19 Втор 25:5. *12:26 Ис 3:6 *12:29-30 Втор 6:4-5 *12:31 Лев 19:18 *12:32-33 Втор 4:35, 6:5. *12:36 Пс 109:1. *12:42 Кодрант – тыгыды окса единица.